شمیم آموزش و نوآوري
حاوی روش های جدید تدریس و مطالب مفید آموزشی
راهکارهای پیشنهادی تقویت سواد خواندن
1- مهارت های اولیه کودکان را در زمینه خواندن قبل از ورود به مدرسه ارزیابی کرده وبراین اساس مهد کودک ها و پیش دبستانی ها را هم به ضرورت تقویت سواد خواندن آگاه کنیم .
2- الگو های تدریس و ارزشیابی در مدارس ابتدایی به ویژه در درس فارسی مبتنی بر درک مطلب باشد و اجرای این الگو ها تشویق شود .
3- روش های سنتی تدریس که در آن ها مهارت خواندن دانش آموزان تقویت می شود احیا گردد مانند خواندن متون درس فارسی به صورت گروهی و آهنگین .
4- اشکال مختلف و متفاوت نوشتاری رایج در جامعه به دانش آموزان آموزش داده شود . مثلا از آن ها خواسته شود دیوار نوشته ها را از خانه تا مدرسه پی گیری و آن را در کلاس برای دانش آموزان باز خوانی کنند و یا تیتر روز نامه های مختلف را جمع آوری کرده ودر کلاس درس بخوانند و برداشت های خود را از مطالب محتوایی ، به بحث بگذارند .
5- پس از آشنا کردن دانش آموزان با اعیاد و مراسم ملی ، مذهبی ، حوادث و وقایع روز ، باور ها و اعتقادات ، امثال و حکم ، کشفیات جدید علمی ، از دانش آموزان خواسته شود یکی از موضوع ها را انتخاب و در مورد آن سخنرانی کنند .
6- آزمون درک مطلب نظیر آزمون پرلز هر چند وقت یک بار در مدارس اجرا شود و نتایج آن به اطلاع مدارس و خانواده ها برسد .
7- گفت و گو و بحث با فرزندان ، رفتن به کتاب فروشی و کتابخانه همراه با فرزندان ، خواندن قصه یا مجله برای کودک با توجه به شاخص های درک مطلب .
8- افزودن یک نشست آموزش خانواده تحت عنوان" تقویت مهارت خواندن و درک مطلب "
9- اختصاص یک روز به منظور هدیه کتاب به مدرسه یا برگزاری جشن هدیه کتاب توسط مدرسه .
10- استفاده از دانش آموزان ممتاز پایه پنجم ابتدایی به عنوان معلم ، خواندن در کلاس های پایین تر ویا ادغام دانش آموزان کلاس های پایه های مختلف و تمرین خواندن یک متن مشترک متناسب .
11- تلفیق درس فارسی با درس های مختلف همچون هنر و علوم ، ریاضی ، به عنوان مثال: از دانش آموزان بخواهیم دو حیوان پستاندار ، یک خزنده و چهار پرنده را در جنگل نقاشی کند و بعد برای نقاشی خود داستانی نوشته و آن را برای سایر دانش آموزان بخواند .
12- در مدارسی که از سایت بهره مند هستند ، می توان از رایانه در افزایش سواد خواندن دانش آموزان استفاده کرد . به عنوان مثال : در هر هفته حد اقل یک بار دانش آموزان مشق خود را بر روی فلاپی تایپ کرده و آن را تحویل معلم دهند و معلم نیز حد اقل هفته ای یک بار در سامانه رایانه ای مدرسه ، از دانش آموزان بخواهد به جای آن که املا را روی کاغذ بنویسند ، در رایانه تایپ کنند .
بهبود و پیشرفت سواد خواندن دانش آموزان از وظایف اصلی نظام های آموزشی کشور هاست .
و ارتقای این مهارت باید یکی از نتایج و پیامد های قطعی نظام های آموزشی باشد ، به گونه ای که دیگر نیازمند برنامه های تکمیلی بهبود سواد خواندن دانش آموزان نباشیم .
در سال 1380 ، مطالعه ی بین المللی پیشرفت سواد خواندن پرلز (prils2001 ) در ایران نیز انجام شد . پرلز یک مطالعه ی تطبیقی در زمینه ( سواد خواندن ) کودکان است که توسط انجمن بین المللی ارزیابی پیشرفت تحصیلی (iea) انجام شده است .
مطالعه پرلز 2001 اطلاعات تطبیقی را پیرامون سواد خواندن در میان دانش آموزان پایه چهارم قرار می دهد . همچنین عوامل مختلفی که با یادگیری سواد خواندن در دانش آموزان مرتبط است ، مورد بررسی قرار می گیرد .
نتایج پرلز 2001
در همه ی کشور های شرکت کننده ، رابطه ی مطلوبی بین پیشرفت سواد خواندن دانش آموزان و فعالیت های آموزشی سواد خواندن در قبل از مدرسه وجود دارد . میانگین در ارتباط با درس ،خواندن از پایه اول تا چهارم و تکلیفهای هفته ای مبتنی بر کتاب خواندن 53 درصد بوده است ، که این فعالیت ها با پیشرفت سواد خواندن ارتباط مثبت داشته است . عوامل موثر در توانایی خواندن ، نگرش مثبت دانش آموزان به خواندن ، صرف وقت بیشتر توسط خانواده جهت مطالعه ی دانش آموزان بوده است .
وضعیت دانش آموزان ایران در پاسخ به سوالاتی که جنبه استخراج صریح اطلاعات ( حفظی ) از متن داستان داشته بهتر از مواردی بوده است که نیاز به استنباط ، استنتاج و ارزیابی ( درک فهم ) داشته است . متوسط عملکرد دانش آموزان ایرانی به طور معنا داری پایین تر از میانگین بین المللی (500 ) است .
با نگاهی به مجموعه نتایج به نظر می رسد آزمون برای دانش آموزان ایرانی بسیار دشوار بوده است .
پس در قدم اول باید به ساختار کلی نظام آموزشی در دوره ابتدایی توجه کرد و در صورتی که جوابگوی این مهم نیست آن را متناسب با اهداف آموزشی وویژگی های عصر جدید ، بهبود بخشید اما تا رسیدن به این آرمان بر نامه های سال های اخیر آموزش و پرورش مانند تغییر نظام ارزیابی ( ارزشیابی مستمر ، دو نوبته شدن و طرح ارزشیابی کیفی –توصیفی ) تدوین و تدریس کتاب بخوانیم و بنویسیم و ....... در راستای تحقق ظاهر آموزشی مطلوب بوده است .
| Design By : Pichak |
