شمیم آموزش و نوآوري
حاوی روش های جدید تدریس و مطالب مفید آموزشی
راهکارهای پیشنهادی تقویت سواد خواندن
1- مهارت های اولیه کودکان را در زمینه خواندن قبل از ورود به مدرسه ارزیابی کرده وبراین اساس مهد کودک ها و پیش دبستانی ها را هم به ضرورت تقویت سواد خواندن آگاه کنیم .
2- الگو های تدریس و ارزشیابی در مدارس ابتدایی به ویژه در درس فارسی مبتنی بر درک مطلب باشد و اجرای این الگو ها تشویق شود .
3- روش های سنتی تدریس که در آن ها مهارت خواندن دانش آموزان تقویت می شود احیا گردد مانند خواندن متون درس فارسی به صورت گروهی و آهنگین .
4- اشکال مختلف و متفاوت نوشتاری رایج در جامعه به دانش آموزان آموزش داده شود . مثلا از آن ها خواسته شود دیوار نوشته ها را از خانه تا مدرسه پی گیری و آن را در کلاس برای دانش آموزان باز خوانی کنند و یا تیتر روز نامه های مختلف را جمع آوری کرده ودر کلاس درس بخوانند و برداشت های خود را از مطالب محتوایی ، به بحث بگذارند .
5- پس از آشنا کردن دانش آموزان با اعیاد و مراسم ملی ، مذهبی ، حوادث و وقایع روز ، باور ها و اعتقادات ، امثال و حکم ، کشفیات جدید علمی ، از دانش آموزان خواسته شود یکی از موضوع ها را انتخاب و در مورد آن سخنرانی کنند .
6- آزمون درک مطلب نظیر آزمون پرلز هر چند وقت یک بار در مدارس اجرا شود و نتایج آن به اطلاع مدارس و خانواده ها برسد .
7- گفت و گو و بحث با فرزندان ، رفتن به کتاب فروشی و کتابخانه همراه با فرزندان ، خواندن قصه یا مجله برای کودک با توجه به شاخص های درک مطلب .
8- افزودن یک نشست آموزش خانواده تحت عنوان" تقویت مهارت خواندن و درک مطلب "
9- اختصاص یک روز به منظور هدیه کتاب به مدرسه یا برگزاری جشن هدیه کتاب توسط مدرسه .
10- استفاده از دانش آموزان ممتاز پایه پنجم ابتدایی به عنوان معلم ، خواندن در کلاس های پایین تر ویا ادغام دانش آموزان کلاس های پایه های مختلف و تمرین خواندن یک متن مشترک متناسب .
11- تلفیق درس فارسی با درس های مختلف همچون هنر و علوم ، ریاضی ، به عنوان مثال: از دانش آموزان بخواهیم دو حیوان پستاندار ، یک خزنده و چهار پرنده را در جنگل نقاشی کند و بعد برای نقاشی خود داستانی نوشته و آن را برای سایر دانش آموزان بخواند .
12- در مدارسی که از سایت بهره مند هستند ، می توان از رایانه در افزایش سواد خواندن دانش آموزان استفاده کرد . به عنوان مثال : در هر هفته حد اقل یک بار دانش آموزان مشق خود را بر روی فلاپی تایپ کرده و آن را تحویل معلم دهند و معلم نیز حد اقل هفته ای یک بار در سامانه رایانه ای مدرسه ، از دانش آموزان بخواهد به جای آن که املا را روی کاغذ بنویسند ، در رایانه تایپ کنند .
بهبود و پیشرفت سواد خواندن دانش آموزان از وظایف اصلی نظام های آموزشی کشور هاست .
و ارتقای این مهارت باید یکی از نتایج و پیامد های قطعی نظام های آموزشی باشد ، به گونه ای که دیگر نیازمند برنامه های تکمیلی بهبود سواد خواندن دانش آموزان نباشیم .
در سال 1380 ، مطالعه ی بین المللی پیشرفت سواد خواندن پرلز (prils2001 ) در ایران نیز انجام شد . پرلز یک مطالعه ی تطبیقی در زمینه ( سواد خواندن ) کودکان است که توسط انجمن بین المللی ارزیابی پیشرفت تحصیلی (iea) انجام شده است .
مطالعه پرلز 2001 اطلاعات تطبیقی را پیرامون سواد خواندن در میان دانش آموزان پایه چهارم قرار می دهد . همچنین عوامل مختلفی که با یادگیری سواد خواندن در دانش آموزان مرتبط است ، مورد بررسی قرار می گیرد .
نتایج پرلز 2001
در همه ی کشور های شرکت کننده ، رابطه ی مطلوبی بین پیشرفت سواد خواندن دانش آموزان و فعالیت های آموزشی سواد خواندن در قبل از مدرسه وجود دارد . میانگین در ارتباط با درس ،خواندن از پایه اول تا چهارم و تکلیفهای هفته ای مبتنی بر کتاب خواندن 53 درصد بوده است ، که این فعالیت ها با پیشرفت سواد خواندن ارتباط مثبت داشته است . عوامل موثر در توانایی خواندن ، نگرش مثبت دانش آموزان به خواندن ، صرف وقت بیشتر توسط خانواده جهت مطالعه ی دانش آموزان بوده است .
وضعیت دانش آموزان ایران در پاسخ به سوالاتی که جنبه استخراج صریح اطلاعات ( حفظی ) از متن داستان داشته بهتر از مواردی بوده است که نیاز به استنباط ، استنتاج و ارزیابی ( درک فهم ) داشته است . متوسط عملکرد دانش آموزان ایرانی به طور معنا داری پایین تر از میانگین بین المللی (500 ) است .
با نگاهی به مجموعه نتایج به نظر می رسد آزمون برای دانش آموزان ایرانی بسیار دشوار بوده است .
پس در قدم اول باید به ساختار کلی نظام آموزشی در دوره ابتدایی توجه کرد و در صورتی که جوابگوی این مهم نیست آن را متناسب با اهداف آموزشی وویژگی های عصر جدید ، بهبود بخشید اما تا رسیدن به این آرمان بر نامه های سال های اخیر آموزش و پرورش مانند تغییر نظام ارزیابی ( ارزشیابی مستمر ، دو نوبته شدن و طرح ارزشیابی کیفی –توصیفی ) تدوین و تدریس کتاب بخوانیم و بنویسیم و ....... در راستای تحقق ظاهر آموزشی مطلوب بوده است .
خواندن ، ترجمه ی مستقیم نمادهای نوشتاری فکر یا گفتار است و حصول توانایی در این زمینه مستلزم کسب مهارت های زیر است .
1-بازشناسی حروف ، کلمه ها و جمله های زبان در یک نوشته
2- درک معنای عناصر مذ کور و کشف روابط معنایی موجود میان آنها که در نهایت به درک پیام جمله و متن منجر می شود .
بنابراین خواندن در حکم فرایند معنا سازی از متن به حساب می آید .
خواندن ، مهارتی است که بوسیله ی آن می توان از مطالب نوشتنی کسب اطلاع کرد .
این تعریف را به شکل کامل تری می توان چنین عرضه کرد . خواندن فرایند فعالی است که خواننده از طریق آن به پیامی که درون نوشته موجود است پی می برد . خواننده مرتبا بر اساس آن چه قبلا یاد گرفته در پی کشف چیز های تازه است . بدین ترتیب با بهره گیری از تجربیات پیشین و آن چه قبلا از زبان آموخته شده ، متن برای خواننده معنا می یابد و البته روشن است که قطعات نوشته بیشتر از کلمات مجزا می توانند جمعی از معنا را به خواننده انتقال دهند .
سواد خواندن یکی از مهمترین توانایی هایی است که دانش آموزان در طول یاد گیری های خود در سال های اولیه دبستان کشف می کنند ودر رشد هر کودک نقش حیاتی دارد . این توانایی اساس یاد گیری را در موضوعات دیگر فراهم می سازد . هم چنین این توانایی می تواند برای خلاقیت و رشد فردی و اجتماعی به کار رود . این توانایی کودکان را قادر می سازد که در جامعه خویش بتوانند به طور کامل مشارکت داشته باشند .
هدف های آموزش خواندن در دبستان
1- شناخت حروف و کلمه ها و درک معانی آن ها به منظور قادر شدن کودک برای خواندن و فهمیدن مطالب نوشتاری که برای وی تدوین شده اند .
2- پرورش قوه ی قضاوت صحیح در کودکان جهت استخراج مطالب از منابع مفید و تشخیص مطالب درست از نادرست
3- ایجاد توانایی های مطلوب در خواندن مانند : بلندی یا کوتاهی صدا ، کندی و تندی خواندن ، نشان دادن حالات عاطفی نویسنده ، رعایت نشانه های دستوری ، تلفظ صحیح و لذت بردن از خواندن در جمع بدون اظطراب
4- ایجاد علا قه به خواندن انواع کتاب ها و مطالب نوشتاری برای پر کردن اوقات فراغت ، رفع خستگی ، لذت بردن و به دست آوردن مطالب مورد نیاز
5- گسترش خزانه لغات
6- پرورش قوای ذهنی چون تفکر و تخیل و ..........
7- آشنایی با ویژگی های اجتماعی ، فر هنگی ، اخلاقی جامعه ی خویش و ایجاد قدرت سازگاری با آن
| Design By : Pichak |
