شمیم آموزش و نوآوري

حاوی روش های جدید تدریس و مطالب مفید آموزشی

[PDF]

روش ﺗﺪرﻳﺲﻓﻌﺎل

ساختار فایل: PDF/Adobe Acrobat - نسخه HTML
روش ﻳﺎددﻫﻰ ـ ﻳﺎدﮔﻴﺮى ﻓﻌﺎل، ﻛﻤﻚ ﺑﻪ داﻧـﺶآﻣـﻮز ﺑـﺮاى ... ﻛﺎرﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ ﻫﺮ. ﻳﻚ ﺑﺎﻳﺪ اﻧﺠﺎم دﻫﻨﺪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﺧﻼﺻﻪ ﻓﻬﺮﺳﺖﺑﻨﺪى ﻣﻰﺷﻮد. روش ﺗﺪرﻳﺲ ...
khalily.googlepages.com/ravesh.pdf - صفحات همسان

آموزش - روش تدریس بااستفاده از IT

آموزش - روش تدریس بااستفاده از IT - آموزش و پرورش.


edujavanrood.blogsky.com/1386/05

[PDF]

ﻣﻌﻴﺎﺭﻫﺎﻱ ﺭﻭﺵ ﺗﺪﺭﻳﺲ ﻣﻄﻠﻮﺏ

ساختار فایل: PDF/Adobe Acrobat - نسخه HTML
ﺩﺍﻧـﺸﺠﻮﻳﺎﻥﺩﺭ ﭘﺎﺳـﺦ ﺑـﻪ ﺳـﻮﺍﻻﺕ ﻣﻄـﺮﺡ ﺷـﺪﻩ ﻭ ﺍﻧﺘﺨﺎﺏ ﺭﻭﺵ. ﺗـﺪﺭﻳﺲ ﻣﻨﺎﺳـﺐ ﺑـﻪﻣـﻮﺍﺭﺩ ﺯﻳـﺮﺍﺷـﺎﺭﻩ ﻛـﺮﺩﻩ ﺍﻧﺪ ﻭ ﺭﻭﺵ ﺗﺪﺭﻳﺲ. ﺍﺳﺎﺗﻴﺪﻱ ﺭﺍ ﻣﻄﻠﻮﺏ ﺩﺍﻧﺴﺘﻪﺍﻧﺪ ﻛﻪ ...


www.scu.ac.ir/_Programming/Documents/peyk5.pdf -

 

 

 

 

نوشته شده در ۱۳۸۸/۳/٢۸ساعت ۱٢:۳٢ ‎ب.ظ توسط شیوا همتی نظرات ()

روش تدریس ساخت گرایی

ابوالفضل شبانی –کارشناس تکنولوژی و گروههای آموزشی متوسطه استان آذربایجانشرقی

بررسی و ارزشیابی

 

تصمیم و گسترش

 

تفهیــم و تشــریح

 

جستجــو  و  کـاوش

 روش ساخت گرایی دارای چهار مرحله مهم می باشد که این چهار مرحله دریک نمایی نمایش داده می شود. 

                                                       

هدف روش تدریس فعال ساخت گرایی

روش ساخت گرایی از قدم الایام مورد توجه بسیاری از صاحب نظران تعلیم و تربیت بوده و هست. با نگاهی به فلسفه آموزش و پرورش روشن می شود که سقراط به ساخت گرایی نظر داشته است. سقراط در جریان آموزشهای خود مدام با ارائه سئوالات ، تلاش می کرد فراگیران را به تفکر درباره خود و محیط پیرامون هدایت کند. علاوه بر سقراط پیروان او نیز به ترویج و توسعه روش ساخت گرایی توجه داشتند.

در عصر حاضر صاحب نظران زیادی در شکل گیری روش ساخت گرایی نقش مهمی داشتند که به چند مورد از آنان اشاره می شود.

از جمله کسانی که به روش ساخت گرایی توجه ویژه ای داشتند ژان ژاک روسو بود. او معتقد است ، یادگیرنده باید خود به پدیده ها معنا دهد و شیوه عمل و فعالیت را خود تعیین نماید و یا جان دیویی بر محیط  یادگیری، محیط و تجریه مستقیم تاکید داشتند و آقای برونر نیز بر عملیات ویژه دهنی که از تجارب متفاوتی عاید می شد راغب بوده و یا آقای پیاژه بر جذب و انطباق و تعادل جوی نظر داشتند و آزوبل به شگل گیری ساختارهای ذهنی پافشاری می کردند.

ساخت گرایان به طرز ساختن یا پدید آوری دانش بر مبنای تجارب  شخصی، ساختهای ذهنی و باورها تاکید می کردند و این ذهن است که دنیای خاصی را برای انسان می سازد.

از نظر آنان هیچ جهانی واقعی تر از دیگری نیست و دنیای هرکسی برخود او واقعیتی ملموس تر دارد.

بر اساس نظریه ساخت گرایی هیچ واقعیت یا هستی به طور مستقل وجود ندارد. همه واقعیتها وابسته به ذهن عاملهای شناسایی ( انسانها ) هستند و ذهن اساس و ابزار تعیبر و تفسیر رخدادها، اشیاء چشم اندازه های جهان است و چنین تفسیرها و تعبیرهای دانش را بنیان  می نهند.

با توجه به این که امروزه رویکرد آموزشی به نوآوری ، خلاقیت و تولید دانش است و این مهم پایه یکی از ویژگی های روش تدریس مناسب می باشد تا جریان تدریس بر اصل تعامل یادگیرندگان با محیط و کشف حقایق بنا شود. از این رو روش ساخت گرایی تناسب ویژه ای با همین موضوع دارد. زیرا روش ساخت گرایی به دست آوردهای شخصی و تولید و ابداع روشها و مفاهیم توجه خاصی می شود و نیز باید توجه داشت که در این روش معلم و همه امکانات "تسهیل کننده" دانش سازی توسط دانش آموز و فراگیرندگان هستند.

معلمانی که علاقه دارند با استفاده از نظریه ساخت گرایی به طراحی آموزشی اقدام کرده و به تدریس بپردازند می پذیرند و باید نقشهای متفاوتی را ایفا نمایند. در این روش مهمترین نقشی که معلم باید داشته باشد نقش آسان سازی فرایند دانش سازی است و دانش آموزان را در ساخت دانش هدایت و راهنمایی کند.

قبل از اینکه مراحل اجرای روش ساخت گرایی توضیح داده شود لازم است دبیران محترم به مباحث مهم جدول زیر توجه داشته باشند مطالب آن را در اجرای روش ساخت گرایی سرلوحه فعالیتهای خود قرار دهند.

 

1

الگو دهنده

معلم کسی است که در مورد امور گوناگون الگوی می دهد، توضیح می دهد و فعالیتهای گوناگونی را بر گروههای همیار عرضه می کند و دانش آموز را تشویق می کند که امور را تجربه کنند. معلم ارائه دهنده والگو دهنده است نه سخنران .

2

مشاهده گر

معلم تمامی فعالیتهای دانش آموزان را مشاهده می کند و باورهای آنان را باز می شناسد. با آنان به تعامل می پردازد و فرصت یادگیری بیشتری را برای آنان فراهم می نماید.

4

هدایت و ارائه دهنده مسئله

معلم دانش آموزان را به مفهوم سازی و ساخت دانش هدایت می کند و آنان را تشویق می کند تا به ایده سازی نیز بپردازد و ایده های خود را بیازمایند.

5

ایجاد کننده فرصت یادگیری

معلم با شناخت از دیدکاههای دانش آموزان محیط و فرصت یادگیری را برای اخذ تجربه و دانش سازی از سوی دانش آموزان را فراهم می سازد و به آنان فرصت کاوش تحقیق و بررسی می دهد.

6

تشویق کننده

معلم کسی است که تشویق می کند تا دانش آموزان به ارتقای روابط انسانی وسعه صدر نسبت به تحمل دیدگاههای گوناگون همدیگر تلاش نمایند و از ظرفیت های خارج از کلاس نیز استفاده نمایند.

7

سنجش و ارزیابی

معلم و دانش آموز باید اندازه اثر گذاری تمرینهای ارائه شده برای دانش سازی را سنجیده و انتظارات بوجود آمده را مورد ارزیابی قرار دهد.

8

نظریه پردازی

معلم در حین فعالیتهای خود به دانش آموزان کمک می کند تا بین دویا چند فکر ارتباط برقرار کنند و روش معنا داری بسازند  زیرا چنین فعالیتی از سوی دانش آموزان ، نمودی از واکنش دانش سازی آنان را نشان می دهد.

 

مفاهیم اساسی روش ساخت گرایی :

1ـ مفهوم ساخت : منظور از ساخت چارچوب مجموعه ای از مفاهیم است.

مفاهیم مربوط به یک حادثه یا رخداد، یک نظام ، دانش، یادگیرنده باید آگاهانه و به منظور معنا بخشیدن به انواع پدیده های هستی اقدام به ایجاد ساختهای ذهنی نمایند. بر اساس ساختهای ذهنی که همان باورها ، اعتقادات و دانش را شامل می شود. به تفسیر هستی بپردازند.

2ـ مفهوم دانش سازی یا ساخت دانش : دانش سازی به معنی تولید ذهنی اطلاعات است.

دانش آموز باید مسئولیت  یادگیری و طرز یادگیری خود را بر عهده بگیرد و خود باید به انتخاب یا تدوین راهبردهای یادگیری اقدام نماید و اهداف یادگیری را خود معین سازد.

3ـ مفهوم واقعیت : در نظر یه ساخت گرایی ، واقعیت، آنچه در جهان و در مکان خاص و در خارج از ذهن انسان واقع‌اند نیست بلکه واقعیت معنایی است که فرد آنان را از جهان و هستی در ذهن خود ساخته است.

مراحل اجرایی روش تدریس ساخت گرایی :

1ـ جستجو و کاوش :

منظور از جستجو و کاوش پیدا کردن راههایی برای دانش سازی توسط دانش آموزان  می باشد در این قسمت دانش آموزان با کمک گرفتن از همه حواس خود به دانش سازی می پردازد . دانش سازی در طول جریان کاوش وجستجو اتفاق می افتد در این مرحله معلم می کوشد موضوع را مطرح کند و از دانش آموزان بخواهد اطلاعات مهارتها و نظرات خود بیان کنند. این مرحله تقریباً مرحله نخست روش با رش مغزی و روش استقراریی است. (تکوین مفهوم )

2ـ تفهیم و تشریح :

در این مرحله بحث و تبادل نظر در خصوص اطلاعات – مهارتها و نظرات ارائه شده در مرحله نخست بین معلم و یادگیرندگان صورت می گیرد. به سخن دیگر تفاهم و توافق در مورد مسائل مطرح شده مهمترین اقدام این مرحله تلقی می شودمعلم در این مرحله با طرح سئوال در پی چرایی و چگونگی استدلال فراگیرندگان است. معلم باید یادگیرندگان را هدایت کند تا نظرات و یافته های خود را با هم گروههای خود در میان بگذارد و همدیگر را در یافته های خود شریک نمایند.

3ـ تعمیم و گسترش :

در این مرحله معلم یادگیرندگان را یاری می کند تا یافته های جدید خود را تعمیم و گسترش دهند به بیان دیگر، بهبود و توسعه اطلاعات و مهارتهای شخصی دانش آموزان و گسترش آنها برای سایر فراگیرندگان .در این مرحله و دانش آموزان با مطالعه منابع و کسب اطلاعات از افراد آگاه، موضوع بسط و گسترش می یابد. معمولاً با ارائه تکلیف از نوع بسطی و امتدادی می توان موضوع را گسترش داد.

4ـ بررسی و ارزشیابی:

در این مرحله تمامی فعالیتها، آموخته ها ، مهارتها و یافته ها توسط معلم و دانش آموزان مورد بررسی و ارزشیابی قرار می گیرد تا بدینوسیله میزان تغییرات پدیده آمده در تفکرات، تسلط بر مهارتها، آموخته ها و تولیدات دانش مشخص شود. در این مرحله می توان برای ارزیابی آموخته های فراگیرندگان از سئوالات تفکر برانگیز و ابزارهای مناسبی چون مصاحبه با افراد آگاه، مراجعه به منابع اطلاعاتی مفید استفاده کرد و باید نتایج بدست آمده از این مرحله در نظام یاددهی و یادگیری بکار گرفته شود.

منابع :

روشهای نوین تدریس برای آموزش و کارآموزی – دکتر محمد احدیان – محرم آقازاده

آموزش راههای یادگیری – سهیلا حاجی اسحاق

     نمونه طرح درس به روش تدریس فعال ساخت گرایی

 

  

 اجرای نمونه : درس  پیکر بندی شبکه ها 

   مرحله اول : جستجو و کاوش 

دراین مرحله معلم با طرح سئوالات ، فرصتی برای ارائه نظرات دانش آموزان فراهم می کند به عنوان مثال :

 1- در مورد پیکر بندی شبکه ها هر چه به نظرتان می آید بیان کنید

 2- به نظر شما چند نوع شبکه می تواند وجود داشته باشد .

بعد از طرح سئوال از سوی معلم دانش آموزان یکی یکی به ارائه نظرات خود می پردازند طوری که همه دانش آموزان دراین مرحله باید شرکت نمایند .

  مرحله دوم : تفهیم و تشریح

در مرحله دوم با طرح سئوالات  "چرایی  " و نقد نظرات مطرح شده  دانش آموزان را به چالش می کشد. مانند :

1-   چرا پیکر بندی ها را ستاره ای ، خطی و .... نام گذاری کرده اند

2-    به نظر شما چه تفاوتی بین چهار پیکربندی شبکه ها وجود دارد و کدام یک بهتر از دیگری است      

 بعد از طرح سئوالات دانش آموزان به تشریح بیشتر نظرات خود می پردازند و برای تفهیم از مثالها یا نمودها استفاده می کنند .

   مرحله سوم : تعمیم و گسترش 

دراین مرحله معلم دانش آموزان را به فعالیت گروهی و مشورت بایکدیگر تشویق می کند و خود معلم نیز راهنماییهای لازم را

انجام می دهد و دانش آموزان در گروههای 5 و4 نفره به بحث و گفتگو می پردازند. در این مرحله دانش آموزان می توانند با مراجعه  به منابع غیر درسی ویا درصورت امکان، بااستفاده از اینتر نت اطلاعات بیشتری را برای پاسخگویی به معلم جمع آوری کنند . ویا معلم میتواند برای   جلسه بعد به عنوان تکلیف برای دانش آموزان مشخص کند وبرای کسب  مطالب بیشتر از سوی دانش آموزان به خارج از کلاس انتقال دهد  . به عنوان مثال ( دانش آموزان برای جلسه آینده در مورد انواع پیکربندی اصلی شبکه تحقیق کنند و مزایا و معایب هرکدام از آنان را در کلاس بیان نمایید و یا فیلم ، چارت و ...... تهیه نموده و به کلاس بیاورند .

     مرحله چهارم : بررسی و ارزشیابی        

 در مرحله چهارم معلم با طرح سئوالات تفکر برانگیز دانش آموزان را مورد ارزیابی قرار می دهد و دانش آموران را تشویق میکند آموخته های خود را مورد بررسی وارزیابی قراردهند  ( خود ارزیابی )تا میزان تسلط آن به مطالب درس مشخص شود . در این مرحله معلم می تواند از افراد متخصص  به کلاس دعوت نماید ویا با انجام فعالیت عملی در کلاس آموخته های دانش آموزان را بسنجد . 

مثال:

 1- باتوجه به وسایل موجود دانش آموزان یک شبکه ستاره ای یا خطی و....  درست کنند ویا نشان دهند

2-   یکی از متخصصین شرکت مخابرات را در صورت امکان به کلاس درس دعوت نمایند . تا دانش آموزان با توجه به مطالب آنان  آموخته های خودرا ارزیابی کنند. 

         

 

 

 

 

نوشته شده در ۱۳۸۸/۳/٢۸ساعت ۱٢:٢٩ ‎ب.ظ توسط شیوا همتی نظرات ()

مقالات و تحقیقات - قوانین و مقررات و آموزش و....... در وب سایت کارشناسی تربیت بدنی ناحیه یک اهواز

http://www.ktn1.com/

نوشته شده در ۱۳۸۸/۳/٢۸ساعت ۱٢:٢۳ ‎ب.ظ توسط شیوا همتی نظرات ()

طرح تحقیق

مقدمه

تربیت بدنی فرایندی است آموزشی تربیتی که هدف آن بهبود بخشیدن به اجرا و رشد انسان از طریق فعالیتهای جسمانی است . تعریف فوق برداشتی است کلی از تعلیم و تربیت که نشاندهنده فرآیند مستمر یادگیری و تکامل کلی در طول زندگی است . تربیت بدنی شامل کسب و پردازش مهارت های حرکتی ، توسعه و نگهداری آمادگی جسمانی برای تندرستی و سلامت ، کسب دانش علمی درباره فعالیتهای جسمانی و تمرین و توسعه تصور ذهنیت از فعالیتهای جسمانی به عنوان وسیله ای برای بهبود اجرا و عملکرد انسان است .

تربیت بدنی نه تنها به فواید جسمانی حاصل از شرکت در فعالیتهای بدنی توجه دارد بلکه بالا بردن دانش و آگاهی و ایجاد موقعیت های مناسب برای یادگیری و فعالیت مداوم را نیز مورد توجه قرار می دهد . برای عینیت بخشیدن به فواید تربیت بدنی ، مربیان باید در تدوین برنامه های کامل و انتخاب آگاهانه فعالیتها کوشا باشند تا از طریق نهایت استفاده نصیب دانش آموزان گردد .
امروزه برنامه های کامل تربیت بدنی ، در رده های سنی آموزشگاهی قابل برنامه ریزی هستند . برنامه تربیت بدنی با نظارت و هدایت افراد و مربیان ورزش زندگی دانش آموزان را پربار می سازد . توجه اساسی تربیت بدنی و ورزش به فعالیتهای جسمانی توام با قوانین و مقررات است که افراد به وسیله آن با یکدیگر به رقابت می پردازند .
اصطلاح غنی سازی تربیت بدنی و ورزش تمام برنامه ها از برنامه های آموزشگاهی تا برنامه های مدرن در موقعیت ها و رده های سنی مختلف را در بر می گیرد و به عوامل موثر بر کسب و اجرای مهارتهای حرکتی سازمان یافته ، مراحل یادگیری و روش تسهیل یاد گیری و عوامل موثر بر تکامل قابلیتهای حرکتی پایه می پردازند .

 تعریف مسئله

در این پژوهش برای رسیدن به شیوه های مطلوب جهت غنی سازی درس تربیت بدنی پرسشنامه ای در خصوص نحوه اجرای برنامه های درس تربیت بدنی در بین دبیران ورزش و دانش آموزان توزیع گردید .
این پرشش نامه حاوی سئوالاتی در خصوص شیوه ها و مراحل اجرای برنامه های تربیت بدنی در ساعت ورزش ، حضور فیزیکی ، داوری ، انضباط ، مشاهده ، اجرا ، تربیت بدنی ، ارزشها و زیانها موجود ، کیفیت و پیشرفت را مورد بررسی قرار داده موفقیت و هدف آموزش را با تجزیه و تحلیل عوامل همچون سن ، میزان تجربه دانش موزان ، مراحل یادگیری ، محتوای درس ، سطح فعالیت منابع در دسترس مانند وسایل تجهیزات و فضا ، تعداد دانش آموزان ، زمان در دسترس و ویژگی ها و نگرش معلمان تربیت بدنی  مورد کندو کاش قرار داده تا در نهایت به نتیجه گیری معقول و منطقی در خصوص نحوه برنامه ریزی و اجرای فعالیتهای ورزشی در مدارس برسیم .

 ضرورت و اهمیت تحقیق

برنامه های ورزشی آموزشگاهها بخش عمده تجارت آموزشی هزاران دانش آموز در دبیرستانها است ، با این حال در اغلب موارد این برنامه ها باید اصلاح شوند . بعضی از این برنامه ها ارتباط بسیار ضعیفی با فرایند تعلیم و تربیت دارند . برای اجرای صحیح برنامه ها و اهداف تربیت بدنی در آموزشگاهها با امکانات و بودجه بسیار ناچیز و تعداد زیاد دانش آموزان چه روشهایی مناسب است ؟ و چگونه باید برنامه ریزی نمود ؟ مربیان تربیت بدنی در پست های ورزشی مدارس باید از چه شیوه هایی برای گسترش امر ورزش استفاده نمایند ؟
تغییراتی که در تربیت بدنی امروزی مشهود است نتیجه نظریه های جدید و شگفت انگیز نیست بلکه حاصل رویدادهای سه ایده تربیتی است که روانشناسی نوین تاکید زیادی بر آنها دارد . این سه ایده عبارتند از : کمال شخصیت ویژه دانش آموز ، تاثیر فعالیت و تجربه در روند فراگیری می باشند که این امر هیچگاه حادث نخواهد شد جز آنکه در برنامه ریزی و اجرای درس تربیت بدنی در مدارس تغییرات اساسی به وجود آوریم .
درس تربیت بدنی در زنگ ورزش زمانی با ارزش است که ایده مشخصی از هدف فعالیت را در ازهان به وجود آورد . پس در غنی سازی برنامه های تربیت بدنی در آموزشگاهها باید دید که در ساعات درس ورزش روش تدریسی خاصی ارائه می گردد ؟ در انتخاب روش تدریس و غنی سازی ساعت ورزش به هدف کلی آموزش توجه      می شود ؟ و در انتخاب شیوه تدریس به نظرات دانش آموزان توجه دارند .
در این تحقیق سعی می شود با استفاده از یافته های قبلی بررسی های دقیقی بر روی این موضوع صورت گیرد ، با اجرای صحیح برنامه های غنی سازی درس ورزش در مدارس طوری که دانش آموزان بازخورد اجرای آن را دریافت نمایند ، می توان به اهداف اصلی شیوه های غنی سازی درس تربیت بدنی در ساعات ورزش با همکاری مربیان و ایجاد یک وضعیت ذهنی صحیح در متعلم ، وجود تسهیلات مناسب و ایجاد زمینه فکری مطلوب در دانش آموزان برای درک و شناخت موقعیت می توان خلاء های موجود در این زمینه را برطرف نمود .
امید است بدین وسیله راهکارهای مفید و موثری جهت هر چه پربار تر نمودن درس تربیت بدنی در ساعات ورزش در اختیار مسئولین و برنامه ریزان آموزشی قرار گیرد .

فرضیه های تحقیق

1-   ویژگیهای رفتاری دبیران ورزش در شیوه های غنی سازی درس تربیت بدنی تاثیر معنی داری دارد .

2-   فضا و امکانات و تجهیزات ورزشی در شیوه های غنی سازی درس تربیت بدنی تاثیر معنی داری دارد .

3-   روش تدریس تربیت بدنی و ورزش در شیوه های غنی سازی درس تربیت بدنی تاثیر معنی داری دارد .

4-   برنامه ریزی آموزشی در شیوه های غنی سازی درس تربیت بدنی تاثیر معنی داری دارد .

5-   نحوه نظارت و ارزشیابی از ساعات ورزش مدارس در شیوه های غنی سازی درس تربیت بدنی تاثیر معنی داری دارد .

6-    برگزاری مسابقات ورزشی در شیوه های غنی سازی درس تربیت بدنی تاثیر معنی داری دارد .

7-   توجه به بودجه و سرانه ورزشی مدارس در شیوه های غنی سازی درس تربیت بدنی تاثیر معنی داری دارد .

8-  تامین نیازهای شخصیتی و روانی دبیران ورزش و دانش آموزان در شیوه های غنی سازی درس تربیت بدنی تاثیر معنی داری دارد .

9-   توجه به وضعیت دانش آموزان در شیوه های غنی سازی درس تربیت بدنی تاثیر معنی داری دارد .

متغیرهای تحقیق

در این تحقیق پرسشنامه ویژه ای که حاوی سئوالاتی در خصوص بررسی شیوه های غنی سازی درس تربیت بدنی در مدارس می باشد و در بین جامعه آماری نمونه دبیران ورزش مرد و دانش آموزان پسر توزیع می گردد ، به عنوان متغیرهای مستقل و     شیوه های غنی سازی درس تربیت بدنی به عنوان متغیرهای وابسته معرفی می شود .

محیط پژوهش

کلیه دبیرستانهای پسرانه شهرستانهای اهواز که به جامعه آماری نمونه تحقیق در بین آنها انتخاب گردیده ، به عنوان محیط پژوهش معرفی می گردند .

الف : محدودیتهای قابل کنترل

1-  پرسشنامه ویژه دبیران ورزش و دانش آموزان مشتمل بر سئوالاتی در خصوص نحوه ارائه و اجرا و برنامه ریزی مطلوب درس تربیت بدنی در دبیرستانهای پسرانه اهواز است .

2-   این تحقیق تنها بر روی دبیران ورزش مرد و دانش آموزان پسر دبیرستانهای شهرستان اهواز انجام گردید .

 ب : محدودیتهای غیر قابل کنترل

1-   انتخاب جامعه آماری نمونه دانش آموزان و توجیح و تشریح اهداف تحقیق .

2-  برخورد نمودن به زمان امتحانات پایان ترم دانش آموزان که این امر باعث گردید که کار توزیع پرسشنامه و جمع آوری اطلاعات با مشکل مواجه گردید .

3-  تفاوت در سطح نگرش دانش آموزان به موضوع تحقیق باعث می گردد که برخی از آنها با مسئله به سادگی برخورد ننمایند .

4-  به خاطر اینکه پیش بینی می گردید که تعدادی از پرسشنامه ها باز گردانده نشوند و یا اینکه به آنها پاسخ داده نشود ، تعداد بیشتری نمونه انتخاب گردید تا در نهایت امر نتیجه گیری با مشکل مواجه نشویم .

5-   نوع پاسخ دانش آموزان به سئوالات پرسشنامه از محدودیت دیگر تحقیق بود .

6-  پراکندگی جغرافیایی آموزشگاههای محل خدمت دبیران ورزش جهت توزیع و جمع آوری پرسشنامه ها و بیان اهداف تحقیق از دیگر محدودیت ها بود .

7-  نوع پاسخ و نحوه برخورد با محتوای سئوالات پرسشنامه ها توسط دبیران ورزش از دیگر محدودیت های این تحقیق بود .

جامعه آماری تحقیق

تمامی دانش آموزان پسر در دبیرستانهای اهواز در سطح نواحی چهارگانه آموزش و پرورش که بالغ بر 40000 نفر در سال تحصیلی 78-79 می باشند و کلیه دبیران ورزش مرد شاغل در نواحی چهارگانه جامعه آماری این تحقیق را تشکیل می دهند .

نمونه تحقیق

1-  بمنظور اینکه نتایج حاصل از این تحقیق دارای اعتبار بالایی باشد و عنایت به این موضوع که تعداد کل دبیران ورزش مرد شاغل در نواحی چهارگانه آموزش و پرورش اهواز بالغ بر 50 نفر می باشد ، کلیه آنها به عنوان جامعه نمونه انتخاب گردیدند .

2-  برای انتخاب جامعه نمونه دانش آموزی ، ابتدا کل دانش آموزان چهار ناحیه را در ازای تقریباً هر 4000 نفر یک مدرسه جمعاً 10 مدرسه و از هر مدرسه 20 نفر از طریق دفاتر آمار آموزشگاهها بصورت تصادفی چند مرحله ای انتخاب گردیدند .

روش تحقیق و روش آماری

این تحقیق که از نوع توصیفی می باشد ، به شکل میدانی انجام شده و برای برنامه ریزی شیوه های غنی سازی درس تربیت بدنی در مدارس و رسیدن به نتایج مشترک برای ارائه یک طرح درس واحد که مشخصات یک برنامه پربار جهت غنی سازی درس تربیت بدنی را داشته باشد ، اطلاعات مورد نیاز خود را با استفاده از پرسشنامه جمع آوری و به شرح زیر به بررسی و تجزیه و تحلیل آن می پردازد .

1-  پاسخ های مختلف افراد جامعه تحقیق پس از جمع بندی در جداولی به صورت فراوانی های ساده و درصدی مشخص شده اند .

2-   برای استنباط و استنتاج بهتر از داده های بدست آمده از نمودارهای میله ای استفاده شده است .

3-   جهت بررسی روابط بین متغیرها و تجزیه و تحلیل یافته ها از آزمون مجذور کای   ( x2 ) استفاده شده اند .

   ابزار جمع آوری اطلاعات

1-   دفتر آمار آموزشگاهها که برای انتخاب تصادفی حجم نمونه دانش آموزی مورد استفاده قرار می گیرد .

2-   لیست آماری معلمان ورزش استان جهت انتخاب حجم نمونه دبیران ورزش مورد استفاده قرار می گیرد .

3-  پرسشنامه ویژه دبیران ورزش و دانش آموزان حاوی 45 سئوال برای جمع آوری اطلاعات مورد نیاز این تحقیق است .

 تعریف اصطلاحات و واژه ها

1-  تربیت بدنی : فرایندی است آموزشی تربیتی که هدف آن بهبود بخشیدن به اجرا و رشد انسان از طریق فعالیت های جسمانی است .

2-  ورزش : یک فعالیت رقابتی نهادینه شده که مستلزم کاربرد نیروی جسمانی شدید و یا استفاده از مهارتهای جسمانی پیچیده است .

3-  برنامه ریزی آموزشی : یکی از جنبه های مدیریت است و آن پویشی است در راستای تعیین نوع برنامه تربیت بدنی و فعالیتهای مربوط به آن .

4-  طرح درس : اصول برنامه ریزی ، تنظیم محتوای درس ، سازماندهی و آماده سازی دانش آموزان برای یادگیری ، حل معقول ناسازگاریهای رفتاری در کلاس ، ایجاد اندیشه منطقی و اخلاق مطلوب در دانش آموزان ، گروه بندی آنها بر اساس توانایی و توجیه و تشریح برنامه .

5-   یادگیری : تغییر حالت درونی یادگیرنده و نتیجه آموزش ، تجارب ، مطالعه و یا تمرین .

6-    شاگرد محوری : شیوه تدریس غیر مستقیم که در آن شاگرد تصمیم گیرنده اصلی است .

7-  غنی سازی : تدارک ابزار اساسی برای خودآموزی و ایجاد زمینه های مناسب جهت کسب مهارت ، دانش و ابداع استانداردهایی جهت نظارت .

8-  روش تدریس : ترکیبی از برنامه ریزی و سازماندهی تجارب آموزش و نیز موفقیت معلم در انتقال محتوای درس مورد نظر .

9-  شیوه تدریس فرمانی : نوع فعالیتها ، نحوه و زمان اجرا از طرف معلم تعیین شده و در واقع معلم تصمیم گیرنده مطلق در اداره و سازماندهی کلاس است .

10-    شیوه تدریس تمرین : شرح و نشان دادن حرکت یا فعالیت با استفاده از وسایل سمعی و بصری و یا به وسیله معلم و پاسخ و پرسش و رفع اصلاح حرکات و توجیه دانش آموزان .

11-    شیوه تدریس دو جانبه یا ارتباطی : ارتباط دانش آموز در زمینه های تمرین ، ارزیابی بازخوردهای اصلاحی با تصمیم گیری و نظارت معلم .

12-    شیوه تدریس تکلیف : تعیین نوع فعالیت و محتوای آن توسط معلم و دادن فرصت به دانش آموزان در ارتباط با تصمیم گیری در زمینه انجام آن .

13-    شیوه تدریس کشف هدایت شده : برنامه ریزی نوع و روشهای انجام حرکت توسط معلم و تمرکز روی بهترین روشهای حرکتی منجر به کسب مهارتها توسط دانش آموزان ( از یک راه ) .

14-    شیوه تدریس حل مشکل : برنامه ریزی نوع و روشهای انجام یک حرکت توسط معلم و تمرکز روی بهترین روشهای حرکتی منجر به کسب مهارتها توسط دانش آموزان ( از راه های مختلف ) .

15-    شیوه تدریس کشف حرکت : نحوه انجام هر حرکت با نظر و تمایل و خواسته دانش آموز با کمترین نظارت برگزار می گردد .

16-           ویژگی های رفتاری : مجموعه عملکرد فراگیر بعد از ارائه موضوع یا نظریه .

17-    نظارت و ارزشیابی : سنجش تدریجی از عملکرد افراد است که ضمن رفع نواقص در تقویت نکات مثبت موثر افتد .

18-    تامین نیازهای شخصی روانی : ایجاد زمینه های ارتباط آموزش و مشارکتی ، تشویق و تنبیه و تجزیه و تحلیل شیوه های رفتاری .

19-    وضعیت : تجزیه و تحلیل شیوه های رفتاری و آموزشی ، توجه به سن ، استعداد خواسته ها و علائق ، سرعت یادگیری ، توانایی های جسمانی و اصل تفاوت های فردی است .

20-          بودجه : عبارت است از پیش بینی برنامه های مالی آینده بر اساس سطح فعالیت معین .

21-          سرانه : عبارت است از درآمد تقسیم بر تعداد نفرات .

نوشته شده در ۱۳۸۸/۳/٢۸ساعت ۱٢:٢٢ ‎ب.ظ توسط شیوا همتی نظرات ()

روش تحقیق

مقدمه

در این فصل با توجه به موضوع تحقیق و نوع آن که روش توصیفی می باشد ، ابتدا در مورد روش تحقیق و چگونگی انتخاب جامعه نمونه و روش جمع آوری اطلاعات و ابزاری که مورد استفاده قرار می گیرد ، توضیح داده می شود و در انتها ، روشهای آماری طرح مورد بررسی قرار خواهد گرفت .

 روش تحقیق

با توجه به اهداف تحقیق حاضر ، که بررسی شیوه های غنی سازی درس تربیت بدنی در دبیرستانهای پسرانه می باشد ، بدین منظور نیاز به تهیه یک پرسشنامه که موضوع فوق را در بین جامعه نمونه مورد سنجش قرار دهد میباشد .

جامعه نمونه و چگونگی روش انتخاب آنها

با توجه به کل جامعه آماری این طرح ، یعنی دانش آموزان پسر مقطع متوسطه شهرستان اهواز که حدود 40000 نفر در سال تحصیلی 79-78 می باشند ، براساس جداول انتخاب نمونه تصادفی 505 نفر باید انتخاب می شدند . اما با توجه به مشکلات موجود در اجرای تحقیقات توصیفی و کنترل دقیقی که باید برای توزیع و نظارت دقیق در پاسخگویی به پرسشنامه ها و جمع آوری آنها ، همچنین محدودیتهای امکانات مالی و زمانی ، ضمن مشورت با متخصصین آمار تعداد 200 نفر بعنوان نمونه بصورت تصادفی چند مرحله ای انتخاب شدند ، به این ترتیب که به ازای هر 4000 نفر یک مدرسه ، جمعاً 10 مدرسه ، با توجه به جمعیت دانش آموزی هر یک از چهار ناحیه آموزش و پرورش اهواز بصورت قرعه کشی انتخاب شدند .

( از نواحی یک و دو ، هر ناحیه سه مدرسه و نواحی سه و چهار، هر ناحیه دو مدرسه ) .

سپس دانش آموزان هر آموزشگاه از طریق دفاتر آمار شماره بندی شده و با استفاده از جدول اعداد تصادفی تعداد 20 نفر انتخاب گردید .

در انتخاب جامعه نمونه دبیران ورزش مرد شاغل در دبیرستانهای نواحی چهارگانه اهواز با عنایت به اینکه تعداد کل آنها بالغ بر 50 نفر میگردد ، در نتیجه کلیه آنها بعنوان نمونه انتخاب شدند .

 روش و وسیله جمع آوری اطلاعات

با توجه به موضوع پژوهش که شیوه های غنی سازی درس تربیت بدنی در مدارس میباشد ، بر این اساس محقق ضمن بررسی جوانب مختلف و برگزاری مصاحبه های حضوری با دبیران ورزش و دانش آموزان و تجزیه و تحلیل مسائل مطرح شده در مصاحبه ها ، اساس کار را بر 9 فرضیه بنا نهاده و در ارتباط با هر فرضیه پنج سئوال    ( بعنوان متغیرهای مستقل ) و تاثیری که آنها می توانند بر شیوه های غنی سازی درس تربیت بدنی ( بعنوان متغیرهای وابسته ) بگذارند ، پرسشنامه ای به شرح ذیل طراحی و به مرحله اجرا در آورده است .

در پرسشنامه سئوالاتی بنا بر فرضیه های طرح ، مطرح و در قسمت بالای پرسشنامه مقدمه ای در اهمیت و ضرورت تحقیق بیان و مشخصات پاسخ دهنده بصورت باز قید گردیده ، تا آزمودنی محدود نگردد ، سپس به ترتیب 45 سئوال مطرح گردید . پس از تهیه پرسشنامه آنرا بین دانش آموزانی که از طریق دفاتر آمار آموزشگاه بصورت تصادفی انتخاب شدند و دبیران ورزش مرد شاغل در دبیرستانهای پسرانه بعنوان جامعه نمونه توزیع نمودیم .

در طرح پرسشنامه سعی گردید با استفاده از مطالعات جانبی ، سئوالها بصورتی تهیه و تنظیم شود که برای همه آزمودنیها قابل فهم بوده و خالی از هر گونه ابهام و اشکال باشد ، از طرح سئوالات طویل خودداری نموده ، سئوالها دو پهلو نباشد و از بکار بردن واژه ها و اصطلاحات نامفهوم خودداری گردد و ویژگیهای گروهی که پرسشنامه برای آنها تهیه میگردد ، در نظر گرفته شود .

ضمناً سئوالات بصورت بسته 1 مطرح شده و در عنوان نمودن موضوعاتی همچون :

الف ) ویژگیهای رفتاری ( روش شاگرد محوری ، دمکراتیک ، مستبدانه ، مربی تیم ، راهنمائی تور )

ب ) فضا و امکانات و تجهیزات ورزشی ( فضاهای آموزشی روباز ، سرپوشیده ، کلوپ ورزشی ، طرح تخصصی ، ساخت تجهیزات و امکانات ورزشی )

ج ) روش تدریس تربیت بدنی ( ارائه شیوه تدریس تمرین ، کشف حرکت ، فرمانی ، دو جانبه ، حل مشکل )

چ ) برنامه ریزی آموزشی ( ارائه طرح درس ، طرح تخصصی ، کانونهای ورزشی ، داوری مربیگری ، ارائه مطلب تئوری )

د ) نظارت و ارزشیابی ( ارزشیابی شیوه رفتاری ، فعالیت های آموزشی ، ارزشیابی درس تربیت بدنی ، ارزشیابی سالیانه ، تشویق و تنبیه )

ر ) برگزاری مسابقات ورزشی ( مسابقات درونی کلاس ، بین کلاسی ، بین آموزشگاهها بین نواحی ، قهرمان کشوری )

ز ) بودجه سرانه ( بودجه سالیانه ، خرید لوازم ورزشی ، تجهیز آموزشگاهها ، بودجه استانی )

ژ ) نیازهای شخصیتی و روانی ( مشارکت دانش آموزان ، ایجاد زمینه ارتباط دو جانبه ، نظرات دانش آموزان ، تشویق دبیران )

س ) وضعیت دانش آموزان ( توجه به سن ، استعداد ، خواسته ، علایق ، توانائیها ، سرعت یادگیری ، اصل تفاوتهای فردی ) از طیف لیکرت 1 استفاده شده است .

مراحل تهیه پرسشنامه

در ابتدا با توجه به هدف تحقیق و مطالعه در این زمینه و مصاحبه های حضوری با تعدادی از دبیران ورزش و دانش آموزان ابعاد مختلف پرسشنامه مشخص و بر این اساس در ارتباط با هر یک از فرضیه های تحقیق پنج سئوال طراحی و تنظیم گردید ، سپس پرسشنامه تنظیم شده بین 5 نفر از افراد جامعه نمونه توزیع گردید تا اشکالات آن رفع گردد و در پایان پس از رفع نواقص به توصیه استاد ناظر تایپ و تکثیر گردید .

روش سنجش اعتبار پرسشنامه

برای سنجش پایانی و اعتبار پرسشنامه ، ابتدا بین 10 درصد ( 25 نفر ) افراد جامعه تحقیق پرسشنامه داده شد تا به آنها پاسخ بگویند ، پس از 15 روز مجدد بین همان افراد پرسشنامه توزیع گردید تا پاسخهای آنها مورد مقایسه قرار گیرد ، از آنجا که تفاوتی بین پاسخها در دو نوبت مشاهده نگردید ، لذا پایانی پرسشنامه به اثبات رسید .

 روش آماری تحقیق

پس از جمع آوری اطلاعات خام و جمع بندی پاسخهای افراد جامعه نمونه در پرسشنامه ها ابعاد مختلف هر سئوال در جداولی در سه ستون ، درجات سئوال فراوانی ساده و درصدی مشخص شده و با تقسیم تعداد فراوانی هر یک از درجات با جمع کل ، میزان درصد آن تعیین سپس برای درک مطلوب تر موضوع ، بصورت نمودار میله ای نشان داده شده ، بدین ترتیب که درجات هر یک از عوامل درزیر نمودار نوشته و درصد فراوانی ها هم بصورت رسم ستونهای عمودی گسسته ترسیم گردید . در انتها برای تشخیص معنی دار بودن فرضیه ها با استفاده از آزمون کای ( X2 ) در سطح حداقل ( 05/0 P < ) بررسی گردید . کلیه عملیات آماری این تحقیق با استفاده از نرم افزار کامپیوتری Excel 5 انجام گردیده است .

نوشته شده در ۱۳۸۸/۳/٢۸ساعت ۱٢:٢۱ ‎ب.ظ توسط شیوا همتی نظرات ()

دانستنی ها برای معلم

  کتاب علوم تجربی پایه اول دبستان

  فصل اول:  ما و اطراف ما

  درس در یک نگاه:

           در فرایند آموزش این درس به اهمیت استفاده از حواس در شناسایی محیط اطراف پی می برند و با انجام فعالیت هایی با نقش حواس مختلف آشنا می شوند و مهارت مشاهده در آن ها تقویت می شود.

  هدف های این درس:

 دانستنی ها و مهارت ها:

 - از حواس خود در شناسای محیط اطراف استفاده کند.

 - اجسام را از نظر شکل ظاهری ، صدا، بو، مزه، رنگ، اندازه و ویژگی های ظاهری مقایسه و طبقه بندی کند.

 نگرش ها:

 - در فعالیت ها و پرسش و پاسخ نوبت را رعایت کند.

 - به حفظ سلامت اندام های حس اهمیت دهد.

            هر جانور برای آن که زنده بماند و از عهده ی کارهایش بربیاید، باید بداند هر لحظه در جهان اطراف چه می گذرد. او بدون این اطلاعات نمی تواند غذا یا جفت پیدا کند، در زیستگاه مناسب بماند یا از جانوران شکارگر بگریزد. این اطلاعات حیاتی را حواس پنجگانه فراهم می کنند.

           بینایی به ما می گوید که هر چیز کجاست و چه شکلی دارد. شنوایی ما را از موقعیت آن آگاه می کند و به برقرار کردن ارتباط با آن کمک می کند. به کمک بویایی و چشایی،‌جانور می تواند مواد شیمیایی موجود در محیط را ، مانند مواد شیمیای موجود در غذا یا موادی که رقیب یا جفت او آزاد می کند، تشخیص دهد. بویایی و چشایی در تشخیص غذای سالم از غذای سمی به جانور کمک می کند. لمس کردن جانور را از این که اشیاء چگونه اند و چه موقع نزدیک او هستند آگاه ، می کند.

  اندام های حسی و مغز

           اندام های حسی اطلاعات را از طریق اعصاب به مغز می فرستند. مغز پیام های گوناگون را ترکیب می کند تا «تصویری» از جهان بیرون بسازد.

  حواس ویژه

           جانوران برای آن که درست عمل کنند ، به اطلاعاتی در باره ی بدن خود نیز نیاز دارند. آن ها برای آن که بتوانند حرکت کنند، باید بدانند که بخش های بدن نسبت به هم کجا قرار گرفته اند . آن ها برای آن که بتوانند ثابت بایستند نیاز به حس تعادل دارند و نیاز دارند از آسیب دیدگی یا بیماری بخشی از بدن خود باخبر شوند.

           این اطلاعات را اندام های حسی داخلی ویژه ای تامین می کنند. مثلاً در انسان یاخته های حسی موجود در ماهیچه ها و مفصل ها به تنظیم حرکت بدن کمک می کنند. در بدن ،‌اندام تعادلی هست که با گوش درونی مرتبط است و تقریباً در سرتاسر بدن یاخته های حسی برای احساس درد وجود دارد.

  اَبَر حس ها

 در برخی از جانوران ممکن است اندام های حسی معمولی برای سازگار شدن با شیوه های خاصی از زندگی ، فوق العاده حساس شوند. در جانوران دیگر، حواس تازه ای پدید آمده است. خفاش ها می توانند به کمک رادار بسیار پربسامد خود ، در آسمان تاریک مسیر خود را پیدا کنند. کوسه ماهی ها با حس کردن علامت (سیگنال) های الکتریکی بدن طعمه ، می توانند در تاریکی شکار پیدا کنند. شاخک های شب پره ی امپراتور نر چنان به بویی که حشره ی ماده هنگام جفت گیری تولید می کند حساس اند که این حشره می تواند یک مولکول مربوط به حشره ی ماده را از فاصله 11 کیلومتری تشخیص دهد.

ادامه فصول در لینک زیر

http://hamyari200.mihanblog.com/post/category/5

نوشته شده در ۱۳۸۸/۳/٢۸ساعت ۱٢:۱٠ ‎ب.ظ توسط شیوا همتی نظرات ()

 

 

تمرینات ایروبیک از حرکات ریتمیک و متناوب ماهیچه ای بهره برده و ضربان قلب و تنفس را در در مدت زمانی خاص بالا می برد.

نمونه های ساده این ورزش شامل: پیاده روی، دو، شنا، دچرخه سواری، کوه نوردی پله ای، اسکی در مناطق کوهستانی، اسکیت، انواع کلاسهای رقص و قالبهای مختلف تنیس به صورت متناوب ( راکت بال، اسکواش) می باشد.

باید به این مساله توجه کرد که که تمرینات ایروبیک می بایست در قالب خاص خود انجام شود که البته به هدف و شرایط فیزیکی شما، سوابق بیماری و وضعیت جسمانیتان نیز بستگی دارد.

هرچند که در مجموع ایدهء اینکه ورزشهای مختلفی انجام دهیم، فکر جالبیست - به عنوان مثال تعادل و توازن برقرار کردن میان تمرینات و ورزشهای متناسب با شرایط جسمانی فرد بهترین شیوه انجام ایروبیک می باشد، این استراتژی مصدومیت های پیاپی را کاهش و بروز آنها را تقلیل می دهد و موجب می شود که در موقعیتها و شرایطی که فرد فعالیتهای زیاد بدنی انجام میدهد توازن و بالانس بیشتری در حرکات ماهیچه ها برقرار گردد، که این امر موجب لذت بردن بیشتر فرد نیز می شود.

به خصوص این مساله هنگامی که فرد ورزشها و تمریناتی با تحرک بالا مثل (دویدن، رقصهای سنگین، تنیس، راکت بال و اسکواش) یا ورزشهایی با تحرک کمتر مانند (شنا، پیاده روی، اسکی) انجام می دهد بسیار حائز اهمیت است.

توصیه های محتاطانه ما برای اینکه دچار مشکل نشوید در خصوص کسانی است که فعالیتهای ورزشی زیادی انجام میدهند و اگر شما اضافه وزن دارید و یا سابقه مصدومیتهای طولانی، یا در حال حاضر از مشکلاتی در نواحی پا، مچ پا، زانو، مفصل ران یا کمر دارید باید در انجام تمرینات ایروبیک احتیاط کنید. اگرچه تمرینات ایروبیک، تمرینات تکنیکی یا با تمرکز زیاد نیست، اما این ورزش به بهبود وضعیت جسمانی شما و پیش گیری از مصدومیتها کمک شایانی میکند. البته همه شیوه هایی که ممکن است در رابطه با ایروبیک از سوی سایرین مشاهده کنید مناسب و اصولی نیست. شما می بایست شیوه صحیح و درست را از مربیان ایروبیک یا فیزیولوژیستها بیاموزید.


مدت زمان انجام تمرینات ایروبیک


اینکه چه مدت زمانی را برای انجام تمرینات ایروبیک باید اخنصاص دهید بستگی به هدف، جدول برنامه ریزی و شرایط فیزیکی شما دارد، اما زمان 10 تا 60 دقیقه به نظر می رسد زمان قابل قبولی باشد.

اگر هدف شما کاهش وزن اضافی بدنتان باشد و در شرایط مساعدی هم باشید میتوانید مدت بیشتری هم ورزش کنید. شاید در اینصورت چیزی حدود سی، چهل یا شصت دقیقه هم به شما توصیه شود. تحقیقات اخیر نشان داده که سطح امادگی بدنی حتی با تمرینات نظم 10 دقیقه ای در روز هم افزایش می یابد. البته بهتر آن است که این تمرینات 10 دقیقه ای روزی دو یا سه بار و حداقل پنج روز در هفته باشد.

برای بالانس کلی آمادگی بدن، سلامتی و تناسب اندام جدول سی دقیقه ای توصیه میشود.


 دشواری تمرینات تا چه حد باشد؟


میزان دشواری و سختی تمرینات ایروبیکی که شما انجام میدهید از 3 طریق اندازه گیری میشود:

1- تعیین و اندازه گیری ضربان قلب، که روش خوبی برای این است تا بدانید با افزایش تحرکات بدنیدر هر دقیقه به چه اندازه ضربان قلب بالا میرود.

2- شیوه بعدی تست صحبت کردن نام دارد، شما باید قادر باشید وقتی که تمرین میکنید به راحتی هم صحبت کنید (این شیوه برای فهمیدن اینکه تمریناتتان چقدر سنگین است بسیار مفید می باشد).

3- با توجه به میزان تواناییتان به سادگی میتوانید بفهمید که تمرینات با وجود دشواری چه تاثیری بر شما میگذارند.

البته شما و مربی تان میتوانید به کمک هم تعیین کنید که چه روشی برای شما مفید تر است و قابلیت بیشتری دارد، چرا که ما نمیتوانیم توضیحات کافی را با ذکر جزییات واقعی به شما ارائه دهیم. اگرچه به نظر میرسد که تمرینات متوسط و متعادل برای یک فرد عادی میتواند کاملا" لذت بخش باشد.

 

 

 

نوشته شده در ۱۳۸۸/۳/٢۸ساعت ۱٢:٠٧ ‎ب.ظ توسط شیوا همتی نظرات ()

معلمان تربیت بدنی قبل از ورود به کلاس فعالیتهای لازم در ساعت آموزشی را سازماندهی کرده و بر مبنای اهداف تربیت بدنی ، نیاز دانش آموزان ، مدت کلاس ، وسایل و امکانات موجود ، شرایط جوی و بهترین و بیشتر بازده را نصیب دانش آموز می نمایند .
طرح سه مرحله ای تدریس یکی از طرح های سازماندهی و تنظیم ساعت آموزش تربیت بدنی است . این سه مرحله شامل موارد زیر است :

1-   مرحله آمادگی

2-   مرحله پیاده نمودن هدف آموزشی ( مرحله اصلی )

3-   مرحله بازگشت به حالت اولیه

بدیهی است که این مراحل و انتخاب فعالیتهای هر از آن به دیگری بستگی دارد . در صورتی یک ساعت درس تربیت بدنی ( 45 دقیقه ) باشد و تقسیم بندی زمانی آن بشرح زیر خواهد بود .

 1-      آمادگی

مرحله آمادگی از دو بخش آمادگی سازمانی و آمادگی بدنی تشکیل یافته است .

الف آمادگی سازمانی

که عبارت است از تعویض لباس ، تذکرات ، حضور و غیاب ، ایستادن در صف و ستون که در هر جلسه حدود 10 دقیقه را به خود اختصاص می دهد .

ب آمادگی بدنی

این بخش خود به دو قسمت تقسیم می شود :

1-ب ) آمادگی عمومی یا گرم کردن : شامل انواع راه رفتنها ، دویدن ها و پرشها است در پایه اول بهتر است از حرکات تقلیدی و تشبیهی در این بخش استفاده شود . زیرا دانش آموزان پایه اول به این حرکات علاقه دارند و کاملاً آنها را انجام می دهند .

2-ب) آمادگی اختصاصی : در این بخش از نرمشهایی که مرتبط با هدف آموزشی کلاس است استفاده می شود . به عنوان مثال اگر هدف آموزشی کلاس پرتابها باشد از نرمشهایی که منجر به تقویت عضلات اندام فوقانی و مفاصل این قسمت می شود باید استفاده کرد . در پایه اول این حرکات بیشتر تشبیهی بوده ولی در پایه های بالاتر    می توان از شیرین کاریها ، حرکتهای مقاومتی ، حرکات با طناب و نرمشهای با وسیله و بدون وسیله استفاده کرد . این دو بخش نیز 20 درصد را بخود اختصاص میدهد .

2- مرحله پیاده کردن هدف یا مرحله ی اصلی

هدف اصلی درس تربیت بدنی در این مرحله انجام می شود . پس از توضیحات و آموزش لازم ، معلم از بازیهای مختلف استفاده می کند . در این مرحله برای تقویت حرکات پایه و مهارتهای ورزشی ، از بازیهای مختلف استفاده می شود . بازیها علاوه بر تقویت حرکات و مهارتها دارای خصوصیاتی هستند که می توان از طریق آنها برای تقویت ابعاد عاطفی ، اجتماعی و شناختی کودکان نیز اقدام کرد . به عنوان مثال مفاهیمی از قبیل صداقت ، راستگویی ، مسئولیت پذیری ، مسئولیت ، تعاون و همکاری شناخت اشکال هندسی و غیره را می توان در قالب بازیهای مختلف آموزش داد . این مرحله 50 درصد برنامه را بخود اختصاص می دهد .

 3- مرحله بازگشت به حالت اولیه

در مرحله اصلی ، ضربان قلب و سرعت دستگاه گردش خون و تنفس دانش آموزان به اوج خود می رسد از نقطه نظر عاطفی نیز احتمالاً تغییراتی به جهت برد و باخت و یا  برخوردهای جسمانی به وجود آمده است . یکی دیگر از نتایج فعالیتهای انجام شده تعریق و نشستن گرد و غبار محیط بر بدن است به این ترتیب اقداماتی در هر یک از این مراحل باید انجام شود تا دانش آموز آماده حضور در کلاس بعدی شود .

راه رفتن آرام و نفس گیری ، انجام حرکات کششی برای آرام کردن ضربان قلب به دستگاه گردش خون و تنفس ، مروری بر آموزش انجام شده و ارائه تذکرات مهم بهداشتی ، اخلاقی و اجتماعی و غیره در این بخش صورت می گیرد . این مرحله فرصت خوبی است برای ارائه نکات دانشی از قبیل رعایت نکات بهداشتی ، ایمنی و میباشد . سپس دانش آموزان به امر نظافت و شستشو می پردازند . این مرحله نیز 20 درصد برنامه را بخود اختصاص می دهد .

7- مدیریت کلاس

آن چه کودکان در خصوص کلاس درس تربیت بدنی یاد می گیرند و آنچه در خارج از کلاس ، اتاق رخت کن به هنگام شست و شو و نظافت پس از کلاس درس می آموزند ممکن است در تقابل با یکدیگر و در واقع ترکیبی از برداشت های مثبت و منفی باشند و لذا موارد زیر را باید به دقت در نظر گرفت :

قبل از آموزش

1-   معلم باید لباس به تن کند که امکان حرکت آزاد را برای او فراهم کند .

2-   معلم بهتر است با هر کسی از دانش آموزان با ذکر نام ، سلام و احوالپرسی کند .

3-   کلیه وسایل ورزشی کلاس باید آماده شده باشد و مواردیکه وی در نظر دارد تعلیم دهد مشخص باشد .

مقررات اتاق رخت کن : در مدارس ما معمولاً اتاق رخت کن ، همان کلاس درس دانش آموزان است . دانش آموزان باید البسه خود را در محل مشخصی در کنار هم قرار دهند و پی از خروج بهتر است معلم در کلاس را قفل کند .

البسه : استفاده از البسه ورزشی از نظر بهداشتی ضروری است . فعالیت با لباس معمولی به هیچ وجه توصیه نمی شود زیرا تعریق و عدم آزادی عمل مضرات فراوانی را به همراه خواهد داشت . استفاده از شلوار گرم و لباس نخی و کفش ورزشی در حیاط مدرسه برای پسران مشکلی نخواهد داشت . در مورد دختران نیز توصیه می شود فضای مناسبی که امکان استفاده از چنین لباسی را برای آنان فراهم می آورد ، مهیا شود .

معلم باید از دانش آموزان بخواهد در فاصله های زمانی معیین البسه ورزشی خود را بشویند و با لباس تمیز در کلاس درس حاضر شوند . اهمیت حفظ نظم ، آراستگی و پاکیزگی باید مورد تاکید واقع شود . البته تمیزی محل نیز تاثیر شگرفی بر انگیزش دانش آموزان دارد .

حضور و غیاب : گرچه در سالهای اولیه دبستان حضر و غیاب ضرورت چندانی ندارد و معمولاً همه در کلاس حضور دارند ، ولی در پایه های بالاتر لازم است . با یکی از روشهای زیر به راحتی و به سرعت می توان این کار را انجام داد :

1-   توسط سرگروه : سرگروه موظف است افراد غایب را شناسایی کند .

محاسن : نوعی تمرین رهبری است و حضور و غیاب با سرعت انجام می شود .

معایب : امکان دارد به علل عاطفی سرگروه از ارائه برخی از اسامی خودداری کند یا اسامی و چهره ها را فراموش میکند .

2-   از طریق تعیین محل استقرار : معلم نام و یا شماره اماکن خالی را یادداشت میکند .

محاسن : روشی نسبتاً سریع برای حضور و غیاب است و امکان انطباق اسامی با     چهره ها برای معلم بیشتر است .

معایب : امکان تمرین رهبری را از دانش آموز می گیرد . در این روش در قیاس با روش سرگروه ها زمان بیشتری برای حضور و غیاب صرف می شود .

3-   حضور و غیاب توسط معلم و خواندن اسامی

محاسن : معلم با صرف کمترین تلاش اسامی را می آموزد .

معلم از حضور و غیاب دانش آموزان اطمینان حاصل میکند .

معایب : وقت گیر است .

امکان تمرین رهبری توسط دانش آموزان را سلب می کند .

حضور و غیاب باید در ابتدای ساعت کلاس درس انجام شود . اسامی افرادی که فاقد لباس مناسب هستند نیز یادداشت شود .

4- استفاده بهینه از فضای ورزشی

گرچه متخصصین حداکثر نفرات کلاس تربیت بدنی در دبستان را 35 نفر ذکر        می کنند ولی کمتر معلمی شانس آن را دارد که در چنین کلاسی تدریس کند . بنابراین باید راه هایی را اختیار کرد که از کل فضای آموزشی موجود به بهترین شکلی استفاده شود . این تدبیر به همراه استفاده از سرگروه برای گروه های انتخابی در هر کلاس معلم را قادر می سازد که گروه ها را در فضای مشخص شده به گردش درآورد و به کار آنها به طور موثر نظارت کند . بدین ترتیب در یک فضای ورزشی فعالیت های زیادی را می توان به اجرا گذاشت .

1-4) روش های گروه بندی کلاس

در طی سال تحصیلی ، باید از روش های گوناگونی برای گروه بندی دانش آموزان در کلاس درس تربیت بدنی استفاده کرد زیرا فراهم شدن فرصت های شغلی مناسب برای گروههای کاری ، جهت سرگروه یا کاپیتان شدن ، آنها را از نظر کسب مهارت های رهبری ، روحیه ورزشکاری و گسترش دایره ی دوستان رشد خواهد داد . گروه هایی که ما می توانیم پیشنهاد کنیم عبارتند از :

1-   گروههای کلاسی که برای دروس دیگر تعیین شده اند .

2-  گروههای همگن از دانش آموزان ماهر و یا گروههای ناهمگن متشکل از دانش آموز ماهر و کم مهارت . مهارت افراد از طریق تست یا مشاهده تعیین می شود .

3-   انتخاب شماره های دوم ، سوم یا چهارم بر حسب تعداد نفرات کلاس

4-   انتخاب سرگروهها و دادن فرصت به آنها برای انتخاب تیم خود

5-   جدا کردن بلند قدها از بین گروههای مختلف

6-    انتخاب تیم یا گروه توسط معلم

7-   انتخاب گروه بر حسب نوع تمرین خاص ( گروهی طناب بازی ، گروهی دراز و نشست و انجام دهند )

8-   انتخاب سر گروه و خواستن از بچه ها برای استقرار پشت سر گروهها

9-   تقسیم یک دایره به دو گروه

10- تقسیم کلاس برحسب تعداد ، به عنوان مثال ده نفر اول به این گوشه سالن و ده نفر به این نقطه بروند .

11- در این گروه بندی همانند مورد 10 عمل می شود . لاکن دانش آموزان فعالیت و وسیله ای را که ترجیح می دهند انتخاب می کنند .

در طی سال ، معلم بر کیفیت رهبری آزاد منشانه و وظایف و مسئولیت های کاپیتان تیم و یا سرگروه تاکید می کند .

 2-4) کنترل و جابجایی وسایل

اگر مسئول مستقیمی برای این کار وجود نداشته باشد ، راهی برای آن باید پیش بینی کرد . در هر یک از جلسات درس باید یکی از شاگردان این کار را برعهده بگیرد . قبل از شروع درس ابزار لازم باید آماده شود تا از اتلاف وقت آموزش جلوگیری به عمل آید .

عمل انتقال وسایل به کلاس باید به راحتی و سرعت کافی انجام شود . چرخهای دستی و جعبه های چرخ دار می تواند در سهولت و سرعت حمل و نقل وسایل و نگهداری آنها موثر باشد .

3-4) ثبت وضعیت دانش آموزان

ثبت وضعیت دانش آموزان باید عملی و کاربردی باشد و به عنوان وسیله ارزیابی پیشرفت دانش آموزان و محتوای برنامه و یا برای ثبت جزئیات اجرایی استفاده شود . این کار باید برای معلم وقت گیر و انرژی بر نباشد . این سوابق شامل : اطلاعات اساسی مربوط به بهداشت و سلامتی دانش آموز ، حضور در کلاس ، وضعیت فرد در کلاس درس ، گزارشات روزانه حوادث و ابزار و لوازم ، اتاق رخت کن و غیره باشد .

این سوابق می تواند در زمان حال یا آینده مورد استفاده قرار بگیرد و باید در فایل مخصوصی نگهداری شود . فلسفه ثبت سوابق کار تراشی نیست . زیرا سوابق و گزارشهای دقیق و با هدف برای آموزش موثر و مدیریت کارآمد در کلاس بسیار مفید است .

4-4) سازماندهی کلاس درس

کلاسهای درس تربیت بدنی عموماً بسیار پر ازدحام هستند . تعداد ایده آل دانش آموز برای یک کلاس 20 نفر است . این تعداد نباید از 35 نفر فراتر رود . کمبود وقت ، وسایل ناچیز و ابزار ناکافی به همراه تعداد زیاد دانش آموز مشکلات بزرگی را برای معلم فراهم می آورد . دقت در اتخاذ بهترین روش سازماندهی کلاس نتایج مفیدی را به همراه خواهد داشت .

دانش آموزان باید معلم را در طراحی ، هدایت ، ارزیابی برنامه در هر کلاس یاری کنند . دردوره های ابتدایی باید به دانش آموزان در خصوص آنچه که باید یاد بگیرند ، آنچه که باید انجام دهند و ارزیابی نتایج خودشان به تدریج مسئولیتهای بیشتری داد . سازماندهی ماهرانه کلاس و طراحی خردمندانه درس ، هدف دار بودن آموزش هر دوره را برای دانش آموز و صحت آموزش و مفید بودن آن تضمین خواهد کرد . کلاس را   می توان به شکل صمیمانه اما با کنترل شایسته هدایت کرد .

معلم می تواند شروع و خاتمه مشخصی برای کلاس تعیین کند . وی می تواند بچه ها را عادت دهد که وقتی او صحبت می کند گوش کنند و با شنیدن علامت شروع ، در یک دایره یا گروه و دسته قرار بگیرند و به همین ترتیب در آخر هر کلاس برای یک بحث و ارزیابی کوتاه از گروههای معینی بنشینند . این نکته نیز قابل تعمق است که چون کودکان با هر معلم محدودیتها و آزادیهای معینی را تجربه می کنند .

باید از اولین کلاس تا آخرین کلاس در یک سال از ثبات رفتار ، عدالت و روش بدون تغییری در کنترل گروه پیروی کنند . سازماندهی مناسب کلاس به دانش آموزان کمک میکند تا احساس امنیت کرده و برای روبرو شدن با تجربیات جدید آماده باشند .

5-4) شیوه های استقرار در زمین ورزش

چون سازماندهی مجدد تیم ها برای انجام هارت ها یا بازیها وقت زیادی را تلف میکند .  باید به دانش آموزان یاد داد که به هنگام فرمان معلم سریعاً در گروه های دلخواه مستقر شوند . گروه ها یا تیم های 6 تا 8 نفره معمولاً بهترین انتخاب هستند . استقرار هر گروه برای پوشش کامل زمین به معلم این امکان را می دهد که کل نفرات کلاس را به طور موثر زیر نظر بگیرد .

اشکال زیر را دانش آموزان سریعاً یاد گرفته و سریعاً به این شکل ها سازمان می گیرند .

1-  استقرار بادبزنی : دانش آموزان در برابر سرگروه به شکل بادبزنی قرار می گیرند . این استقرار بخصوص در تمرین مهارت هایی مثل پرتاب ، دریافت و ضربه زدن به توپ در اندازه های مختلف موثر است . معلم به عنوان ناظر گروهها عمل میکند .

2-  استقرار صفی : این ساده ترین شکل استقرار برای مبتدیان است . برای بازی های امدادی ، پرتاب به سبد و بازی هایی که کودکان باید نوبت را رعایت کنند مناسب است در صورت امکان در هر صف نباید بیش از 5 نفر مستقر شوند .

3-  استقرار دایره ای : گروه می تواند سریعاً از حالت بادبزنی یا صفی به دنبال سرگروه خود به شکل دایره ای مستقر شوند . این روش استقرار برای بازی های ساده و تمرین مهارت های توپی با کمک سرگروه که در مرکز مستقر است مناسب است او از وسط توپ را برای تک تک افراعضای گروه پرتاب میکند و در صورتی که فردی خطا کرد مجدداً برای او پرتاب می کند تا خطا تحصیح شود .

4-   استقرار گردشی : این نوع استقرار برای تمرین پاس ( پرتاب و دریافت ) و ضربه زدن با پا بسیار مناسب است .

5-  استقرار زیگزاک : دو صف مقابل یکدیگر قرار می گیرند ، به ترتیب بازیکن 1 به 2 ، 2 به 3 توپ را پرتاب می کند و به همین شکل ادامه می یابد . این نوع استقرار برای ضربات فوتبال ، والیبال ، پرتاب و دریافت مناسب است .

6-  استقرار (v ) : سرگروه رو به صف می ایستد و با دادن علامت از شماره های 1 و 2 می خواهد شکل وی ( v ) را بسازند . شماره های فرد به طرف راست و شماره های زوج به طرف چپ می روند . این نوع استقرار برای تمرینات مهارتی و عکس العمل به دستورات حرکت به شکل رژه بسیار مناسب است .

7-  استقرار به شکل مربع : 4 گروه را به شکل مربع مستقر کنید . اولی ضلع جنوبی ، دومی ضلع شمالی ، سومی ضلع شرقی و چهارم ضلع غربی را می سازد . در طرف چپ گروه خود قرار می گیرد . این استقرار برای تمرین پاس ( پرتاب و دریافت ) و بازی های ساده ای مثل « وسطی » مناسب است .

8-  استقرار پراکنده : این نوع استقرار به صورت تصادفی انجام می شود و دانش آموزان می توانند در هر جا که مایلند ایستاده و یا بنشینند .
 

9- کاربرد گروهها

تشکیل گروهها را می توان از نیمه اول سال اول دبستان شروع کرد . شکل ایده آل تشکیل گروه زمانی است که دانش آموزان به مرحله ای از رشد اجتماعی رسیده اند که قادرند به راحتی در گروه حرکت کنند . سرگروه را اولین بار معلم انتخاب میکند ، اما به دانش آموزان باید فرصت داد که سرگروه را تا هفته دوم و سوم هر ثلث انتخاب کنند طول دوره سرگروهی را باید معلم و دانش آموزان با توافق هم تعیین کنند . شرط سرگروه شدن برتری دانشی و مهارتی است . این کارها نیاز به زمان ، صبر و ثبات در تصمیم گیری دارند تا رشد و توسعه یابند . در عین حال هر کودک باید فرصت قرار گرفتن در وضعیت حساس را در کلاس در چند نوبت داشته باشد و به عنوان سرگروه و یا رهبر چند فعالیت خاص گزینش شود .

وظایف رهبر گروه عبارتند از:

1-   کنترل حضور و غیاب اعضاء گروه

2-   کمک به معلم در برنامه ریزی روزانه ، هفتگی و سالانه

3-   کمک به معلم در نمایش حرکات و کمک به اعضاء گروه جهت یادگیری فعالیت ها

4-   کمک به معلم و گروه جهت ارزیابی برنامه

5-   ارائه الگوهای مناسب دوستی و جوانمردی ورزشی ( به عنوان مثال ) برای دیگران جهت پیروی از آنها .

6-    کنترل و انتقال ابزار ورزشی به داخل کلاس و بالعکس توسط گروه و کمک در تعمیر آنها .

معلم واقعی به مرور وجودش برای کلاس کم رنگ و غیر ضروری می شود . پس از آن که دانش آموزان تعدادی از بازی ها را فرا گرفتند باید فرصت پیدا کنند که بازی های دلخواه خود را انجام دهند و از طرف معلم نظارت شوند . روش هاس پیشنهادی برای این کار عبارتند از :

1-  مشخص کردن فضای بازی برای هر یک از گروه ها که در همان محل مستقر     می شوند . گروهها در اطراف سرگروه مستقر می شوند و سرگروه بازی پیشنهادی از طرف معلم را که گروههای دیگر نیز انجام می دهند با گروه خود انجام دهد .

2-  مشخص کردن فضای بازی برای گروه 10 تا 15 نفره که می خواهند بازی خاصی را انجام دهند . تمامی افراد گروه آن بازی را در طول دوره انجام می دهند . شکل دیگر این روش آن است که هر گروه که از سه نفر تشکیل شده ، 2 یا 3 بازی از همان بازی های خاص را در طول دوره انجام دهد .

3-  تعیین یک سرگروه برای منطقه ای خاص و دادن فرصتی به یک دانش آموز برای انتخاب بازی یا بازی های دلخواهی که تمایل دارد آنها را انجام دهد . دانش آموزان دیگر که تمایل دارند آن بازی ها را با آن سرگروه خاص انجام دهند می توانند به او ملحق شوند .

4-  به هر یک از گروهها و سرگروه آنها یک وسیله ورزشی اختصاص داده می شود و تمام گروهها مجاب می شوند که هر یک از وسایل را در طول دوره مورد استفاده قرار دهند .

 10- دستوالعمل و اصول کلی روش تدریس تربیت بدنی

1-  معلم تربیت بدنی باید توجه داشته باشد که هر دانش آموز فرصت شرکت عملی در فعالیتها و برنامه های ورزشی را داشته باشد . شرکت عملی دانش آموزان در فعالیت های ورزشی یا هر رشته دیگر پایه و اساس یادگیری آنها را تشکیل می دهد ؛ بدین معنا که تا دانش آموزان عملاً به کاری نپردازند چیزی یاد نخواهند گرفت .

برای رسیدن به این مقصود اول اینکه باید وسایل ورزشی به اندازه کافی در اختیار دبیر ورزش باشد تا فرصت برای استفاده فردی همه دانش آموزان فراهم شود . ثانیاً شرط کار کردن دسته جمعی این است که دانش آموزان را باید تا جایی که امکان دارد به گروههای کوچک تقسیم کرد تا کسی یا گروهی منتظر نوبت نباشد و بیکار نایستد . بیکار ایستادن و تماشاچی و منتظر بودن دانش آموزان در کلاسهای ورزشی باید از بین برود و یا به حداقل خود برسد .

2-   باید دانش آموزان را هر چه زودتر به فعالیت واداشت تا انرژی آنان بیهوده تلف نشود .

3-  معلم تربیت بدنی باید همه دانش آموزان اعم از کودکان استثنایی و ناتوان یا دانش آموزان کم استعداد و دارای اضافه وزن را به فعالیتهای ورزشی مشغول سازد و به هر یک از آنان بر مبنای وضع فکری و جسمی و احتیاجاتش رسیدگی و نظارت داشته باشد و از آنان رفع اشکال کند .

4-  معمولاً در بعضی از بازیهایی که با « خارج شدن » تعدادی از بازیکنان سر و کار دارد ، دانش آموزانی که مهارت کمتری دارند و از دیگران ضعیفترند زودتر خارج می شوند . معلم باید سعی کند که بازیکنان اخراجی هر چه زودتر به بازی برگردند تا مایوس و سرخورده نشوند . در این قبیل بازی ها مربی خوب هیچ گاه تا آنجا پیش نمی رود که با حذف بازیکنان قهرمان نهایی انتخاب کند . در امور تربیتی از قهرمان پروری باید پرهیز کرد و سعی شود همه بر حسب استعداد خود حداکثر استفاده تعلیماتی را ببرند .

5-  به دانش آموزان فرصت داده شود که به فعالیتهای ابتکاری و ابداعی بپردازند . دانش آموزان احتیاج دارند که روش و الگوی خود را به کار ببرند و پاره ای از مشکلات خود را با سلیقه خود حل کنند . معلم باید از این انگیزه و غریزه دانش آموزان استفاده کند و فرصت بدهد که نو آوری کنند و سلیقه و طریقه خود را بیازمایند .

6-  باید پاره ای از وقت کلاس صرف ارزشهای اجتماعی دانش آموزان شود . پیشرفت درس در کلاسی که تشکیلات منظم دارد و وجوه اجتماعی دانش آموزان مناسب است بیشتر حاصل می شود .

7-  دانش آموزان برای صرف انرژی بیشتر به جست و خیز و دویدن نیاز دارند . برای این انگیزه آنان ، در برنامه های ورزشی باید فرصت لازم در نظر گرفته شود .

8-  معلم تربیت بدنی باید به سر دسته ها و سرگروهها مسئولیت لازم و عملی برای رهبری بدهد و هر گونه مسئولیت تربیتی را که از عهده انجامش برایند به آنان واگذار کند .

9-  دسته بندی یا گروه بندی ، برای فعالیتهای گروهی و در عین حال تمرین رهبری روش موثری است . معلم باید به تقسیمات گروهی توجه خاصی داشته باشد که مقام رهبری را به نوبت بین دانش آموزان قسمت کند تا هر دانش آموزی برحسب استعداد خود فرصت رهبری را پیدا کند . این تغییرات از نظر زمانی در هر دو هفته یکبار توصیه می شود .

10-   در گزینش گروهها طریقه ای به کار برود که موجب یاس و سرافکندگی دانش آموزانی که در آخرین نوبت انتخاب می شوند نگردد . شیوه انتخاب گروهها نباید به ضخصیت دانش آموزان لطمه وارد کند و معلم باید اصول روانشناسی را در گزینش افراد به کار برد و مانع آن شود که چند نفر سرگروه به دانش آموزان کلاس چشم بدوزند و بنا به میل خود آنان را انتخاب کنند . گزینش افراد برحسب کارایی آنان موجب دلسردی افرادی می شود که مورد بی توجهی رهبران قرار می گیرند و در آخرین مراحل انتخاب می شوند .

11-   معلم تربیت بدنی برای تشکیل جلسه گروه ، محل مناسب در نظر بگیرد و در ابتدای تشکیل هر جلسه هر گروه را تعیین کند و آن گروهها با حفظ فاصله از یک دیگر مستقر شوند . دانش آموزان در موقع نشستن باید راحت و آزاد باشند تا دستورات معلم را به خوبی دریافت کنند و بحثهای خود را به راحتی مطرح کنند .

12-   معلم تربیت بدنی باید علاقه دانش آموزان به وسایل ورزشی و حفظ و حراست از آنها را تشویق کند و به آنان یاد دهد که از وسایل ورزشی مدرسه مانند وسایل ورزشی خود نگاهداری کنند .

13-   برای بردن و برگرداندن وسایل ورزشی ، روش و اصولی که سهل و عملی باشد برقرار سازد تا دانش آموزان با پیروی از آن روش بتوانند در موقع لزوم به وسایل ورزشی دسترسی داشته باشند . معلم باید طرز استفاده از وسایل ورزشی و بردن و آوردن آنها را به دانش آموزان یاد بدهد .

14-   معلم تربیت بدنی باید قبل از به کار بردن یک وسیله جدید ورزشی ، طرز به کار بردن و کار کردن با آن را آموزش دهد . این دستورات باید فوری و سریع انجام شود تا دانش آموزان بتوانند هر چه زودتر با آنها تمرین کنند .

15-   معلم تربیتی باید طرحهایی به کار ببرد تا دانش آموزانی که دسته جمعی مشغول فعالیت هستند با نظم و ترتیب و به سرعت به فعالیت ورزشی دیگری بپردازند .

16-    اگر زمین بازی با فواصل معین نقطه گذاری یا شماره گذاری شود از نظر ایجاد نظم و سرعت عمل دانش آموزان در قرار گرفتن در جای برای تمرینات دسته جمعی بسیار موثر است .

17-   معلم تربیت بدنی باید در همه حال شخصیت دانش آموزان و نوآموزان خود را حفظ کند و برای آنان احترام قایل شود و اگر آنان در هنگام عملیات ورزشی خطایی مرتکب شوند ، نباید با خشونت با آنان رفتار کند .

18-   هنگام ورزش همه دانش آموزان حتی المقدور از لباس ورزشی استفاده کنند و پس از پایان کلاس ورزش دوش بگیرند و خود را شستشو دهند .

19-   دانش آموزان به هنگام ورزش باید از کفش مخصوص ورزش که معمولاً دارای کف لاستیکی ضخیم و نرم است استفاده کنند .

20-   معلم تربیت بدنی باید بداند که هر دانش آموز و نوآموز مطابق یا در حدود استعداد خود می تواند فعالیت کند . مهم این است که دانش آموزان متوجه شوند که موفقیت فقط در سایه سعی و کوشش به دست می آید . اگر جد و جهد نکند وقت خود را بیهوده صرف کرده است . معلم هم باید دانش آموزان را به سعی و کوشش ترغیب کند و به دانش آموزان بیاموزد که همیشه در کارها کوشا باشند .

21-   اگر دانش آموزان دو به دو با هم کار کنند می توانند مددکار یکدیگر باشند و معلم باید برای کار کردن دو نفری دانش آموزان با هم ، از قبل سابقه ذهنی داشته باشد تا دو نفری را که می توانند با هم کار کنند و بیشتر از لحاظ فکری و ذوقی تجانس دارند را به عنوان همکار انتخاب کند .

22-   تقسیم کلاس به دو گروه هم توان از طریق گروههای دو نفری آسانتر است و  می توان گروههای دو نفری را یکی در میان به دو دسته تقسیم کرد . راه دیگر این است که پس از قرار گرفتن گروههای دو نفری در یک ردیف یک نفر از هر گروه دو نفری بنشیند و معلم تمام دانش آموزان نشسته را به عنوان گروه یا دسته 9 یک انتخاب کند و تمام دانش آموزان ایستاده نیز گروه دوم را تشکیل خواهند داد .

23-   استفاده همه دانش آموزان از یک سوت در هنگام داوری ، از نظر بهداشتی صحیح نیست . بنابراین یا باید هر دانش آموزی که داوری می کند سوت خود را داشته باشد یا باید سوتی را که دانش آموزان به طور مشترک از آن استفاده       می کنند در هر نوبت ضد عفونی کرد .

 11- سرپرستی و اداره کردن فعالیتهای ورزشی

1-  اداره صحیح فعالیتهای ورزشی مستلزم طرح قبلی است به طوری که معلم قبل از اجرای فعالیتهای ورزشی باید بداند که چه باید بکند تا با توجه به وقت موجود بتواند حداکثر استفاده را به دانش آموزان برساند .

2-  این مسئله از نظر فنی مهم است که معلم بتواند به موقع فعالیتهای ورزشی را تغییر دهد تا برای دانش آموزان متنوع باشد و یک نوع فعالیت آنان را خسته نکند . در ورزش باید از بازیها و شیرینکاری ها و مسابقه های مختلف به موقع استفاده کرد و از یکنواختی فعالیت ورزشی خودداری کرد . معلم باید برای تغییر دادن ورزشهای مختلف از نظرها و پیشنهادهای دانش آموزان استفاده کند .

3-  معلم تربیت بدنی باید تا می تواند در اجرای فعالیتهای ورزشی کمتر از سوت خود استفاده کند . در مواردی لازم است سوت بلند و سریع بزند که دانش آموزان را وادار به اطاعت از دستور کند و در واقع ، احترام به دستور را از طریق صدای سوت حفظ کند . اگر دانش آموزان از سنین پایین به صدای سوت توجه کنند و احترام بگذارند ، اول اینکه موجب ایجاد نظم در آنان خواهد شد و ثانیاً احترام به صدای سوت در آینده از اتلاف وقت جلوگیری خواهد کرد . سوت فقط برای متوقف کردن فعالیت ورزشی باید به صدا درآید . سایر دستورات مربوط به بازی را می توان به طور شفاهی یا با علامت ، اعلام و اخطار نمود . معنی صدای سوت این است که      « بایستند و به مربی چشم بدوزند و به فرمان او گوش کنند » .

4-  فعالیت های ورزشی را که جنبه مسابقه ای ندارد می توان با علامتهای دست رهبری کرد . مثلاً بلند کردن یک دستی یعنی « فعالیت را متوقف سازید » و بلند کردن هر دو دست یعنی « دور من جمع شوید » و علامت دادن دست به طرف پایین یعنی « بنشینید » و علامت دادن دست رو به بالا یعنی « بپا خیزید » .

5-  در فعالیتهای ورزشی ، فرمانهای رسمی را فقط در مواقع لزوم و مسابقات مهم بکار ببرند . بعضی از ورزشها نیز مانند ژیمناستیک و حرکات ورزشی به فرمانهای رسمی و قطعی و سریع نیاز دارد .

6-    موسیقی آرام در بعضی از ورزشها ، مانند شیرینکاریها و حرکات زمینی میتواند مورد استفاده قرار گیرد .

7-  ارزشیابی در هر برنامه ورزشی لازم است و تنها از طریق ارزشیابی است که معلم و متخصصین متوجه میزان پیشرفت کار در ورزش خواهد شد .

8-   معلم تربیت بدنی باید گهگاه به دانش آموزان فرصت دهد تا به هر نوع فعالیت ورزشی که علاقه دارند بپردازند .

9-  معلم تربیت بدنی می تواند در چند دقیقه اول ساعت ورزش توضیحات کافی درباره فعالیتهای ورزشی به دانش آموزان بدهد و حتی چگونگی اجرای فعالیتهای ورزشی را به کمک تخته سیاه برای دانش آموزان روشن سازد .

10-   معلم تربیت بدنی باید فعالیتهای ورزشی را از نظر حرکات و مهارتهای لازم آن تجزیه و تحلیل کند تا دانش آموزان سریعتر به مبانی آن ورزش و حرکات و مهارتهای مربوط به آن آشنا شوند .

11-   بهتر است معلم تربیت بدنی در ارائه اصول و مبانی  ورزش و آموزش آن بیش از اندازه سخت گیر نباشد و به دانش آموزان فرصت دهد که تجربه ها و نظرهای خود را در یادگیری اصول و مهارتهای ورزشی در نظر بگیرند .

12-   معلم تربیت بدنی باید در آموزش مقررات ورزشی ، موضوعات را واضح و صریح بیان کند و اگر شیوه های مختلفی در اجرای یک فعالیت ورزشی وجود دارد ، اقسام مختلف آن را توضیح دهد و برتری یک روش را به یادگیری با ذکر دلیل بیان کند و به گونه ای عمل کند که بیان درباره مقررات و مهارتهای ورزشی مورد تعلیم ، رسا و موفقیت آمیز باشد .

13-   معلم تربیت بدنی برنامه کار خود را طوری تنظیم کند که دانش آموزان بلافاصله بعد از توضیح مقررات و فنون مربوط فعالیتها را شروع کنند و بین تدریس و اقدام عملی دانش آموزان فاصله ای که موجب فراموشی آموزشهای ورزشی آنان شود وجود نداشته باشد .

14-   معلم تربیت بدنی همیشه نکات مهم و قهر فعالیت ورزشی را توضیح دهد و روی آن نکات باید تاکید کند . در هر ورزشی نکات ظریف و خاصی وجود دارد که از نظر پیشرفت در آن ورزش بسیار موثر و مهم است . دانستن این نکات برای دانش آموزان از نظر تبحر آنان در ورزش ضروری است .

15-   از بین بردن ترس دانش آموزان در استفاده از وسایل ورزشی باید مورد توجه معلم تربیت بدنی باشد . ابتدا فعالیتهای آسان و ساده ورزشی و بتدریج فعالیتهای پیچیده تر را به آنان بیاموزد . در شروع یادگیری ورزش فرصت دهد که دانش آموزان بدون جابجا شدن به ورزشهای ساده بپردازند و کم کم مهارتهای حرکتی را که مستلزم حرکت و تغییر محل دانش آموزان باشد آموزش دهد .

16-    کلاس ورزش باید با نشاط و شادی دانش آموزان همراه باشد . سر و صدای طبیعی دانش آموزان از علاقه مندی آنان به ورزش و لذت از فعالیتهای ورزشی سرچشمه می گیرد در حالی که شلوغ کردن آنها در اثر بی نظمی و بی علاقگی و بی انضباطی آنان ایجاد می شود .

17-   معلمان باید موظف باشند که علاقه مندی آنان به یک یا چند فعالیت ورزشی ، بر برنامه های ورزشی که با دانش آموزان اجرا می کنند سایه نیفکند ، زیرا ورزشکاران که شامل مربیان ورزش هم می شوند بیشتر مایلند به فعالیتهایی بپردازند که در مورد آنها بیشتر می دانند و آنها را بهتر انجام می دهند .

18-   تربیت صحیح نتیجه محیط تربیتی خوب و سالم و طرح ریزی شده است و بیهوده و خود به خود حاصل نمی شود . ورزشهای امدادی که به همکاری بیشتر احتیاج دارد بهترین مثال این موضوع است . در این گونه ورزشها دانش آموزان باید همکاران را به معنای واقعی فرا گیرد و به کار ببرد و به طور دقیق مقررات را اجرا کند و منطبق با ظرفیت و استعداد و مهارت اعضایتیم خود قدم بردارد در حالی که اگر دانش آموزان آموزش واقعی ندیده باشد و درست تربیت نشده باشد به جای فعالیت و همکاری صادقانه تقلب می کند و از عقب ماندگی تیم خود عصبانی     می گردد و به طور کلی بردن به هر شکلی برای او هدف اصلی میشود بدون اینکه جهات تربیتی رسیدن به پیروزی را رعایت کند و به آن اهمیت بدهد .

19-   ادب و نزاکت و بازی صادقانه و حفظ امانت از هدفهای مهم ورزش است که مربیان باید از ابتدای کودکی در نوجوانان ایجاد و تقویت کنند . این نکات به قدری مهم است که معلمان تربیت بدنی باید در آموزشهای ورزشی خود از فرصتهای مناسب برای ایجاد و تقویت این صفات در دانش آموزان استفاده کنند و این صفات انسانی و اجتماعی را از راه ورزش در روحیه نوجوانان بگنجانند .

20-   معلم تربیت بدنی باید اصول علم حرکات را در آموزش خود رعایت کند و مهارتهای ورزشی را با در نظر گرفتن وضع جسمانی و روحی دانش آموزان و ارتباط فنون ورزشی با یکدیگر به آنان بیاموزد .

نوشته شده در ۱۳۸۸/۳/٢۸ساعت ۱٢:٠۱ ‎ب.ظ توسط شیوا همتی نظرات ()

 

سرآهنگ

هر استادی در تدریس خویش، دست کم باید از دو ویژگی مهم برخوردار باشد:

1ـ ویژگی عملی ؛

2ـ ویژگی اخلاقی.

ویژگی‏های «علمی» و «اخلاقی» هر استادی لازم و ملزوم یکدیگرند و هر یک بدون دیگری عقیم و راهی ستَروَن است و البته برخورداری توأمان از این دو ویژگی نیز بس دشوار است:

به هوس راست نیاید، به تمنا نشود کاندرین راه بسی خون جگر باید خورد

بدین منظور، بر آن شدیم تا روش تدریس شهید مطهری (قدس سره) را به نظاره نشینیم و در این زمینه، نکته‏هایی را گردآوری کنیم و از ویژگی‏های «علمی» و «اخلاقیِ» آن استاد شهید، در هنگام تدریس، مستفیض شویم. امید است که به خواست خدای سبحان و عنایات امام زمان (علیه‏السلام) و توجهات کوثر قرآن (علیهاالسلام)، این نکته‏ها مقبولتان افتد و در تدریس و کلاسداری به کارتان آید.

شایان توجه است که تمامی این نکته‏ها از کتاب «جلوه‏های معلمی استاد مطهری» بر گرفته شده، و برای این شماره از ماهنامه، گزینش، دسته بندی و عنوان گذاری شده و برای بعضی از نکته‏ها اشعاری متناسب با آن‏ها انتخاب گردیده است.

1ـ تشریح مطالب

یکی از استادان حوزه علمیه قم می‏گوید: در یکی از جلسات درس علامه طباطبایی (ره)، پس از این که روی آیه‏ای از قرآن بحث شده بود، سؤالی مطرح شد که خود مرحوم علامه به آن سؤال، جواب دادند. بعد از این که حدود پنج دقیقه، مرحوم علامه مطلب را تقریر و تبیین فرمودند، استاد مطهری (ره) همراه با تواضع، حدود یک ربع، با بیان جدیدتری، همان مطلب را تشریح کردند. آن قدر جالب صحبت می‏کردند که همه سراپاگوش بودند. خود مرحوم علامه طباطبایی(ره) شدیداً به حالت وجد و شوق درآمده بودند. این بود که علامه پس از شهادت استاد مطهری(ره) فرمودند: «با بودن مطهری در درس، می‏دانستم چیزی هدر نمی‏رود و اگر تعبیر بدی نباشد، من به حالت رقص درمی‏آمدم». در همان جلسه، این حالت شادی و شعف زیاد در مرحوم علامه دیده می‏شد.1

2ـ تسلط بر موضوع درس

استاد مطهری قبل از آن که مسأله‏ای را برای شاگرد مطرح کنند، اول (آن مسأله را) برای خودشان پخته کرده بودند. یعنی هرگز مسأله‏ای طرح نمی‏شد که برای خود ایشان کاملاً روشن نشده باشد؛ به همین دلیل هیچ گاه در برابر هیچ پرسشی، دچار لکنت زبان نمی‏شدند.2

3ـ جذب با مطالب

یکی از مهمترین تفاوت‏ها میان استاد مطهری و دیگران، این بود که استاد با «مطلب» جذب می‏کرد و دیگران با بیان. البته بیان مهم است، اما اگر فقط بیان باشد، زود می‏گذرد.3

4ـ پیش مطالعه

ایشان پیش از حضور در کلاس مقیّد بودند که به سبک همه اساتید حوزه، در حدی که فرصت اجازه می‏داد، از

پیش، مطالعه کنند و مطالب را در ذهن خود مرتب سازند.4

5ـ نو بودن مطالب

درس ایشان همیشه نو بود. استاد مطهری (ره) سعی می‏کردند مطالعه را قطع نکنند. اگر درسی را می‏خواستند مطرح کنند، به کتاب جدیدی که برخورد می‏کردند، (آن را) مطالعه می‏کردند. ایشان به مجلات مختلف رجوع می‏کردند، مخصوصاً به اندیشه‏های معاصرین بسیار توجه داشتند، و همین خصوصیت، درس ایشان را نو می‏ساخت.5

6ـ فلسفه و فایده درس

درس و بحث ایشان غالباً و در اکثر قریب به اتفاق موارد، یک بحث جهت دار بود؛ یعنی شاگرد می‏فهمید که این بحث به چه درد می‏خورد.6

7ـ تاریخچه آن علم

ایشان قبل از ورود به اصل درس، یک مقدمه تاریخ بیان می‏کردند. با احاطه‏ای که به اقوال گذشتگان داشتند، سیر تحول یک مفهوم را بیان می‏کردند و ریشه و سابقه مطلب را توضیح می‏دادند تا شاگرد تصور نکند که این بحث مانند قارچی از زمین بدون سابقه سبز شده، بلکه بفهمد که در طول روزگار، این بحث چه سرنوشت و سرگذشتی داشته و از این طریق بتواند جای بحث را در تفکر امروزی مشخص کند.7

8ـ توضیح مقدمات و نظم در مطالب

استاد در آغاز درس، مقدمات را به خوبی توضیح می‏دادند و مشخص می‏کردند که مطلب بر چه مقدماتی مبتنی است. این خصوصیت باعث می‏شد که هنگام تدریس، اشتباهاتی در ذهن شنونده پیش نیاید... استاد مطهری می‏کوشیدند چیزهایی را که موجب درهم آمیختگی فکری و اشتباه در مطلب می‏شود، نخست توضیح دهند تا هنگام درس، استدلال به درستی جای‏گیر شود. 8

9ـ توجه به شاگرد

یکی از شاگردان استاد می‏گوید: ایشان گاهی لطف می‏کردند به تنهایی، و گاهی همراه با خانواده به منزل ما تشریف می‏آوردند.9

10ـ شکوفاسازی استعداد شاگرد

ایشان اگر استعدادی از شاگردان خود می‏دیدند، خوشحال می‏شدند، و به او کمک می‏کردند که استعداد وی پرورش پیدا بکند؛ مثل یک پرنده که بال زدن را یاد جوجه‏های خود می‏دهد. ایشان شاگردان خوش استعداد را تشویق و تشجیع می‏کردند، و مثل برزگری که بذرافشانی می‏کند، برای آینده، در ذهن شاگردان خود بذرافشانی می‏کردند و با صرف وقت برای آینده سرمایه گذاری می‏کردند. 10

11ـ رابطه صمیمی با شاگرد

آقای مطهری با شاگردانشان به اندازه‏ای مهربان بودند که حتی اجازه می‏دادند که آن‏ها مسائل خصوصی و شخصی‏شان را با ایشان مطرح، و در انتخاب راه و مسیر آینده با ایشان مشورت کنند. ایشان به اندازه‏ای [به شاگردان خویش] نزدیک می‏شدند که در مجالسی مانند عروسی آن‏ها ـ در صورت دعوت ـ شرکت می‏کردند.11

12ـ با وضو بودن

استاد، خود همواره با وضو در کلاس حضور می‏یافتند و حضورشان، چنان روحانیتی به مجلس می‏بخشید که مستمع با تمام وجود، معنویت و قداست آن را درمی‏یافت و به نسبت آمادگی‏اش در جذبه‏های الهی آن مستغرق می‏گردید.12

13ـ خوش‏رو بودن

ایشان بسیار خوش‏رو بودند، و با شاگردان روابط پدرانه داشتند، و در واقع وقتی ارتباط [یکی از] شاگرد[ان] با ایشان ادامه پیدا می‏کرد، به نوعی دوستی مبدّل می‏شد.13

به دست آوردن دنیا هنر نیست یکی را گر توانی دل به دست آر

14ـ سادگی

یکی از شاگردان استاد مطهری(ره) می‏گوید: به یاد دارم که در درس فلسفه (متن شفای بوعلی) که در آغاز، در مدرسه مروی برگزار می‏گردید، گاه در یک حجره و گاه در حجره دیگر، هر جا که ممکن بود، تدریس می‏کردند. و یک بار که صاحبان این حجره‏ها غایب بودند و حجره‏ای برای تدریس باز نبود، ایشان به سادگی و بدون از دست دادن فرصت، در ایوان کوچکی جلوی یکی از حجره‏های بسته، روی زمین نشستند و برای حاضرین درس را بیان داشتند و علاوه بر درس فلسفه، درس اخلاق نیز آموختند. 14

15ـ بخل نورزیدن

یکی از شاگردان استاد می‏گوید: استاد یادداشت‏ها و نوشته‏های خودشان را به شاگردان می‏دادند که در تحقیق از آن‏ها استفاده بکنند. به یاد دارم که وقتی خدمتشان می‏گفتم که در مسائل مربوط به انسان علاقه به مطالعه دارم و طرحی را از این مبحث که در ذهن داشتم، خدمتشان عرض کردم، ایشان یک مجموعه‏ای از رساله‏های خطی چاپ نشده علامه طباطبایی را که در اختیار داشتند، به بنده دادند تا استفاده کنم.15

16ـ طرز فکر صحیح

از مهمترین خصوصیات ایشان، حساسیت فوق العاده نسبت به ارائه صحیح اندیشه اسلامی به جامعه بود.16

تا نیک ندانی که سخن عین صواب است باید که به گفتن دهن از هم نگشایی

17ـ شناخت حد و مرز درس

ایشان در تدریس، از موضوع خارج نمی‏شدند، از خط بحث بیرون نمی‏رفتند و حد و مرز موضوعات و مسائل را خوب می‏شناختند. یک مطلب را می‏گرفتند و همان را در یک خط مستقیم دنبال می‏کردند. 17

18ـ مدیریت علمی

ایشان بر معلومات خودشان مدیریت داشتند. این طور نبود که حافظه، مزاحم کار ایشان شود و مطلب غیر لازم وارد بحث شود. درس ایشان جُنگ مانند و کشکول مانند نبود.18

19ـ استقبال از سؤال

استاد مواقعی که می‏دید سؤال کننده هدفش از اشکال، به غیر از جنبه‏های علمی و به دست آوردن مطلب است، و یا خیلی پرت سخن می‏گوید، و یا اشکال خارج از بحث است و اشکال کننده هم دست بردار نیست، در این موارد، ابتدا با لحن آرام و عباراتی همچون «حالا ببینیم»، و سپس با لحن محکمتری چون «این مربوط نیست» و «نخیر آقا» و... بحث را به دست می‏گرفتند. ولی روحیه کلی ایشان استقبال از سؤال بود.19

20ـ اصلاح اشتباه

یکی از شاگردان استاد می‏گوید: مرحوم استاد مطهری از آن جایی که خداوند هوش فوق العاده‏ای به ایشان عطا کرده بود و از جنبه علمی، بسیار قوی بودند، کمتر می‏شد در هنگام تدریس اشتباه کنند. اما اگر اتفاق می‏افتاد که در نکته‏ای اشتباه کنند و فی المثل یکی از شاگردان، اشتباه را یادآور می‏شد، می‏پذیرفتند. هیچ گاه سراغ ندارم که ایشان پافشاری در اشتباه خود کنند و مطلب را به زور تحمیل نمایند. اصولاً ایشان در مقابل حق خاضع بودند و آن چه را حق می‏یافتند، می‏پذیرفتند.20

21ـ دقت و ژرف نگری

مرحوم مطهری علاوه بر وسعت معلومات، سخت موشکاف و نکته سنج و تحلیل گر بودند. آن چه را بسیاری از همگان به سادگی از سرآن می‏گذشتند و نکته‏ای در آن نمی‏یافتند، استاد با دقتی حیرت‏انگیز، [آن را] مورد کنکاش قرار می‏دادند و تناقضات درونی و نقاط ضعف آن را آشکار می‏ساختند.21

سخندان پرورده، پیر کهن بیندیشد آن گه بگوید سخن
مزن بی تأمل به گفتار دم نکو گوی اگر دیر گویی چه غم
بیندیش و آن گه برآور نفس وز آن پیش بس کن که گویند بس
به نطق آدمی بهتر است از دواب دواب از تو به، گر نگویی صواب

22ـ بیان ساده

شهید مطهری این خصوصیت را داشت که مطالب سنگین و بالا را می‏توانست به حدی تنزل دهد که به اندازه فهم شنونده باشد.22

23ـ مصلحت فدای حقیقت

در نگاشتن کتاب با ارزش «مسأله حجاب»، با توجه به این که اکثر علما و فقها، صورت و دست‏ها تا مچ را مستثنا می‏دانستند، ولی ارائه آن را به مصلحت نمی‏دانستند، ایشان با توجه به این که این برهان را برای عدم ارائه نظریه واقعی، صحیح نمی‏دانستند، مطلب را با آزادی ارائه کردند و عده زیادی اطلاع دارند که در آن زمان چه مخالفت‏هایی در این زمینه انجام شد، ولی مرحوم مطهری در ارائه نظریه صحیح اسلامی، ملاحظات دیگر را به هیچ وجه مد نظر قرار نمی‏دادند.23

24ـ آزادگی علمی

یکی از دوستان شهید مطهری(ره) می‏گوید: آن چه در تمام برخوردهای شهید مطهری کاملاً محسوس بود، چه در جلسات عمومی و چه در جلسه‏های خصوصی، حرّیت و آزادی شهید مطهری بود. او دارای دلی بود آزاد و دارای مغزی بود آزاد، و قهراً دارای زبان و قلمی آزاد بود.24

25ـ انصاف داشتن

بارزترین خصیصه ایشان داشتن روحیه انصاف بود. این ویژگی سبب شده بود که اولاً استاد بر روی حرف مخالفین نظر خود ـ هر که می‏خواهد باشد و در هر مقامی که باشد ـ کاملاً بیندیشند. یعنی هیچ گاه با روحیه استکباری و بزرگ منشانه با آراء و عقاید حتی مخالف‏ترین دشمنان خود نیز برخورد نمی‏کردند. همیشه هر سخن و گفته‏ای را تا حد امکان تجزیه و تحلیل می‏کردند و شقوق درست و قابل قبول آن را از احتمالات نادرست جدا کرده، به حساب هر یک جداگانه رسیدگی می‏کردند.25

26ـ بردباری

یکی از شاگردان استاد می‏گوید: یک روز بعد از این که ایشان مطلبی را بیان فرمودند. من اشکال کردم، هر قدر ایشان بیان کردند و توضیح دادند، برایم قابل قبول نبود. سرانجام قدری بی‏ادبی و گستاخی کردم و گفتم: انصاف بدهید! ایشان فرمودند: من انصافم از شما بیشتر است.26

27ـ پرهیز از مرید پروری

مرید پروری در وجود ایشان جایی نداشت.27

مادر بُت‏ها بت نَفس شماست زان که آن بت مار و این بت اژدهاست

28ـ عصبانی نشدن

یکی از شاگردان استاد مطهری(ره) می‏گوید: در مدت دوازده سالی که خدمتشان شاگردی می‏کردم، یک دفعه هم ندیدم که در درس با عصبانیت جواب کسی را بدهند.28

درشتی نگیرد خردمند پیش نه سستی که نازل کند قدر خویش

29ـ رابطه معنوی

یکی از شاگردان استاد می‏گوید: سلوک ایشان به نحوی بود که در دل شاگردانشان نسبت به ایشان محبت ایجاد می‏شد. ما در همان وقت که در درس ایشان حاضر می‏شدیم، در درس‏های استادان دیگر دانشگاه هم شرکت می‏کردیم، و به خوبی محسوس بود رابطه‏ای که شاگردان استاد مطهری با ایشان دارند، با رابطه‏ای که دانشجویان دانشگاه با استادان خود دارند، متفاوت است. چه این رابطه رسمی و اداری نبود، بلکه توأم با عشق و شوق بود. 29

درس معلم ار بود زمزمه محبتی جمعه به مکتب آورد طفل گریز پای را

30ـ احترام به استاد

ایشان در ضمن درس، به استادان خودشان بسیار احترام می‏گذاشتند. به نام علامه طباطبایی (ره) که می‏رسیدند، از ایشان با «روحی له الفداء» یاد می‏کردند.30

پی‏نوشت‏ها:

1ـ جلوه‏های معلمی استاد مطهری، ص 72.

2ـ همان، ص 54.

3ـ همان، ص 56.

4ـ همان، ص 112.

5ـ همان، ص 97 و 98.

6ـ همان، ص 98.

7ـ همان، ص 96.

8ـ همان، ص 68.

9ـ همان، ص 94.

10ـ همان، ص 94 و 95.

11ـ همان، ص 94.

12ـ همان، ص 114.

13ـ همان، ص 94.

14ـ همان، ص 177.

15ـ همان، ص 100.

16ـ همان، ص 172.

17ـ همان، ص 97.

18ـ همان، ص 97.

19ـ همان، ص 169.

20ـ همان، ص 67.

21ـ همان، ص 115.

22ـ همان، ص 181.

23ـ همان، ص 107.

24ـ همان، ص 78.

25ـ همان، ص 167.

26ـ همان، ص 68.

27ـ همان، ص 171.

28ـ همان، ص 68.

29ـ همان، ص 94.

30ـ همان، ص 98.

نوشته شده در ۱۳۸۸/۳/٢۸ساعت ۱۱:٥٠ ‎ق.ظ توسط شیوا همتی نظرات ()

دانش آموز در پایان سال تحصیلی، توانایی های زیر را کسب می کند:

 الف) حیطه دانش و اطلاعات

 1- قرآن را سخن خداوند متعال و قابل احترام می داند.

 2- با بعضی از آداب خواندن قرآن مانند پاکی و پاکیزگی آشنا می شود.

 3- با بعضی از سخنان خداوند و داستان های قرآن آشنا می شود.

 4- می داند که خواند قرآن و کاراهای دیگر را باید با «بسم الله» شروع کند.

 5- حروف و حرکات ناخوانا را که به صورت توخالی نوشته شده است، می شناسد.

 

ب) حیطه مهارت و عمل

 1- با گوش دادن به آیات قرآن می تواند هفت سوره کوچک را شبیه نوار آموزشی بخواند.

 2- داستان های کتاب را از روی تصاویر بازگو می کند.

 3- هنگام خواندن و شنیدن قرآن به طور نسبی مؤدب است.

 4- قرآن را تمیز و پاکیزه نگه می دارد.

 

ج) حیطه عاطفی و گرایشی

 1- به شنیدن قرائت زیبای قرآن علاقه نشان می دهد.

 2- دوست دارد قرآن را زیبا بخواند.

 3- علاقه مند است سوره های قرآن را حفظ کند.

 4- دوست دارد قرآن را پاکیزه نگه دارد و به آن احترام گذارد.

 5- شرکت در جلسات و برنامه های قرآنی را دوست دارد.

  

روش آموزش سوره های قرآن

 به استثنای روزی که یک ساعت کامل اختصاص به قرآن دارد یک روز یک جمله از نوار پخش شده و دانش آموزان به صورت دسته جمعی می خوانند و در روز بعد ارزشیابی صورت می گیرد.بدین ترتیب این کار به صورت یک روز آموزش و یک روز پرسش خواهد بود. تا آموزش سوره کامل شود.

 در روز های پرسش ، ابتدا ، از دانش آموزان بخواهید جمله ها را به طور دسته جمعی بخوانند ، سپس کلاس را به دو یا سه دسته تقسیم کنید و از هر گروه سوال کنید . آن گاه از سه یا چهار دانش آموز که روی یک نیمکت نشسته اند سوال کنید و در نهایت از چند نفر نیز به صورت انفرادی پرسش نمایید. در پرسش انفرادی بهتر است به ترتیب، از افراد داوطلب، افراد قوی تر، افراد ضعیف و افراد کم رو سوال کنید.

  

روش تدریس داستان ها

   در زنگ خاص قرآن، پس از تمرین سوره هفته داستان ها را به کمک تصاویر کتاب برای دانش آموزان تعریف می کنیم. در بیان داستان ها باید به نکات زیر توجه داشته باشید:

 1- داستان های هر درس ، با پرسش و پاسخ از دانش آموزان و فعال کردن آن ها بیان می شود و دانش آموزان پس از شنیدن اولین داستان با دو شخصیت علی و زهرا آشنا می شوند و می توانند آموزگار را در تعریف داستان ها یاری کنند بدین وسیله مهارت سخن گفتن که از اهداف مهم درس فارسی است، در درس قرآن نیز تقویت می شود.

 2- به دلیل محدودیت صفحات کتاب، برای هر داستان تنها چند تصویر در کتاب دانش آموزان ترسیم شده است، آموزگار می تواند با توجه به ویژگی های دانش آموزان، ضمن توجه به پیام و هدف اصلی داستان در کم و زیاد کردن آن – البته غیر از داستان های نقل شده از قرآن کریم- از خلاقیت خویش نیز بهره گیرد.

 در ارزشیابی از داستان های کتاب ، آموزگار پیش از بیان داستان جدید، میزان یادگیری داستان قبلی را با یادآوری و پرسش ارزشیابی می کند و از دانش آموزان می خواهد که داستان را تعریف کنند.

  

روش آموزش روخوانی کلمات و عبارات قرآن

 در زنگ خاص خاص قرآن پس از جمع خوانی و یادآوری سوره هفته ، روخوانی عبارات قرآن آموزش داده می شود. در درس هایی که علاوه بر روخوانی کلمات قرآن ، داستان نیز دارد، پس از آموزش روخوانی کلمات، داستان به روشی که بیان شد برای دانش آموزان تعریف می شود.

 در آموزش روخوانی باید به نکات زیر توجه داشته باشید:

 1- هر درس روخوانی قرآن ، باید حداقل یک هفته پس از آموزش صامت یا مصوت جدید در درس فارسی، تدریس شود.

 2- برای این که بچه ها مهارت بیشتری در روخوانی کلمات و عبارات قرآن کسب کنند ضروری است ترکیب صامت ها یا مصوت ها در درس فارسی بیشتر مورد تاکید و تمرین قرار گیرد.

 3- آموزش کلمات و عبارات قرآنی هر درس ، ابتدا از لوحه شروع می شود سپس از روی کتاب تمرین می گردد. رعایت این ترتیب برای دقت بیشتر دانش آموزان ضروری است.

 4- آموزگار بدون آن که خودش کلمه ای را بخواند، با اشاره به مصوت های کلمات از دانش آموزان می خواهد که هر کلمه را دسته جمعی و به صورت بخش بخش بخوانند.

 5- در بخش های دارای دو صامت، آموزگار دست خود را از مصوت به سوی صامت دوم، حرکت می دهد تا دانش آموزان این گونه بخش ها را صحیح بخوانند.

 6- پس از آموزش هر لوحه در زنگ خاص قرآن، آن لوحه به مدت یک هفته ، همه روزه در زمان ده دقیقه ها ، توسط دانش آموزان یک بار جمع خوانی می شود.

 7- مناسب شیوه برای خواندن کلمات آن است که دانش آموز با دیدن هر بخش از یک کلمه همان بخش را بلند بخواند.

 8- در مواردی که دانش آموز کلمه ای را اشتباه می خواند، آموزگار نباید اشتباه او را تصحیح کند بلکه باید با نشان دادن مصوت ها نظر او را جلب کند تا خود دانش آموز کلمه را صحیح بخواند.

 تلخیص شده : از روش تدریس قرآن اول ابتدایی

نوشته شده در ۱۳۸۸/۳/٢۸ساعت ۱۱:٤٩ ‎ق.ظ توسط شیوا همتی نظرات ()

اشاره:

در حوزه تربیت دینی ما، تعلیم آموزه های وحیانی چگونه صورت می گیرد؟ رهیافت صحیح در انتقال پیام وحیانی به مخاطبان کلام الهی چگونه است؟ چه نسبتی میان مساله دین گریزی جوانان و شیوه های ارائه آموزه های دینی وجود دارد؟ آیا نمی توان با حذف روشهای نامحرم! و اخذ روی آوردهای کارا و اثربخش، تصویر زیباتری از دین در منظر انظار جوانان نشاند؟

سلسله مقالات "روش شناسی تربیت دینی" می کوشد تا با حذف روشهای آفت زده ی تربیت دینی و ارائه روشها و رهیافتهای موثرتر، ما را به تماشای چشم اندازهای بدیع و بشکوه از دین فرا خواند.

 

درس اول: روش تدریس خدا

در غار حرا در خواب به سر می‌بردم که جبرئیل بر من وارد شد و برایم پاره‌ای از دیبا که کتابی و نبشته‌ای در آن بود آورد و گفت: بخوان. گفتم: خواندن نمی‌دانم. جبرائیل مرا فشرد و رها کرد و گفت: بخوان... تا سه بار این وضع تکرار شد و در آخرین بار به من گفت: بخوان. گفتم چه چیزی بخوانم. گفت: اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّکَ الَّذِی خَلَقَ* خَلَقَ الْإِنسَانَ مِنْ عَلَقٍ * اقْرَأْ وَرَبُّکَ الْأَکْرَمُ * الَّذِی عَلَّمَ بِالْقَلَمِ * عَلَّمَ الْإِنسَانَ مَا لَمْ یَعْلَمْ (1)پس از آن جبرائیل از کنارم دور شد و من بیدار شدم چنان که گویی کتابی در قلبم نوشته شد، از غار بیرون آمدم و به نیمه راه کوه رسیدم، در این اثنا ندایی به گوشم رسید که می‌گفت: «ای محمد تو رسول خدایی و من جبرئیل». به راه خود ادامه دادم و هر گامی که بر می‌داشتم با ترس و بیم آمیخته بود تا به خانه رسیدم(2)

این نخستین درس خدا به پیامبر است.

خدا معلم است، پیامبر دانش آموز و درس "وحی"!

کلاس درس: همه جا، گاه کوه، گاه دشت، گاه دره، گاهی خانه و گاه میدان نبرد.

زمان: همه گاه؛ شب، روز، سپیده دم، شامگاه.

موقعیت تدریس: خلوت و تنهایی، گرما گرم نبرد، هنگام پرسش، حتی گاه در لحظه ی خواب!

آیا شیوه ی آموزش و تدریس پروردگار الگویی ممتاز و متعالی برای تدریس ما نیست؟ همین نخستین درس را یک بار دیگر مرور می‌کنیم؛ آموزش با واسطه است؛ با واسطه ی رسول وحی؛ جبرئیل. خود پیامبر می‌گفت: هر گاه جبرئیل نازل می‌شد دیدن او آرامش بخش بود و هرگاه جبرئیل دیده نمی‌شد کار سخت و دشوار بود. این شیوه ی نزول وحی همان است که خداوند آن را "قول ثقیل" نامیده است؛إِنَّا سَنُلْقِی عَلَیْکَ قَوْلًا ثَقِیلًا (3).

آیا در آموزش‌های ما شیوه‌های تدریس به گونه‌ای هست که در آن‌ها ارتباط‌های قلبی در هیئت یک راهبرد مورد نظر باشد؟ حتی در دروس غیرنظری و تجربی محض نیز بی چاشنی ارتباط‌های قلبی نمی‌توان به تأثیر ژرف، پایداری آموخته‌ها و تحول در رفتار علمی دانش آموختگان امید داشت. منظور از ارتباط قلبی صرفاً ارتباط درونی و عاطفی میان فرستنده و گیرنده – معلم و فراگیرنده – نیست، بلکه  خود پیام نیز باید بتواند با درون و جان مخاطب پیوند و ارتباط بیابد.

نکته ی دوم نخستین درس آن است که تکرار، ضرورت تثبیت و استقرار آموخته هاست. آموزش سه بار تکرار می‌شود و در این سه بار، حالات بیانی و ارتباطی قابل تأمل است؛ جبرئیل پیامبر را می‌فشرد و او را به خواندن دعوت می‌کند.

نکته ی سوم آن که پیام کوتاه است؛ پنج آیه، همه ی درس آغازین است و شگفتا که این ویژگی در تمام درس‌های آغازین دیده می‌شود. اگر سوره‌های مکی را که همان سال‌های نخستین بعثت نازل شده‌اند مرور کنیم، در ویژگی کوتاهی جملات (آیات) و کوتاهی مجموعه ی پیام (سوره) را احساس می‌کنیم. آیا این درس لطیف  و ظریفی نیست که بدانیم در آغاز آموزش نه تنها مجموعه ی درس کوتاه باشد که ساختار اجزای درس نیز کوتاه و با ضرباهنگ قوی و تأثیر گذار عرضه شود؟

نکته ی چهارم، آهنگین بودن پیام است. وجود موسیقی در سخن و بهره وری از آهنگ مناسب، نه تنها سبب التذاذ روح که افزون سرعت دریافت و از همه مهم تر، طنین آن در ذهن و ضمیر مخاطب می‌شود. مجموعه ی سوره‌های مکی که درس‌های سال‌های آغاز بعثت‌اند نیز کوتاه و آهنگین‌اند و این گویای این نکته است که کوتاهی، ضرباهنگ قوی، موسیقی متناسب با مضمون، آموزش را عمیق، سریع و تأثیر گذار خواهد کرد به ویژه آن که مخاطب‌ها کودک باشند یا در اندیشه و باور، کودک مانده باشند!

شیوه‌های آموزش

آنچه از آیات قرآن بر می‌آید آن است که سه شیوه در نزول وحی و در تحلیلی گسترده تر، ارتباط میان خدا و پیامبر وجود دارد. هر یک از این شیوه‌ها تناسبی با موضوع و محتوای پیام یا شرایط ویژه ی گیرنده ی پیام (پیامبر) دارد. شیوه‌های سه گانه را از این آیه می‌توان استنباط کرد: «وَمَا کَانَ لِبَشَرٍ أَن یُکَلِّمَهُ اللَّهُ إِلَّا وَحْیًا أَوْ مِن وَرَاء حِجَابٍ أَوْ یُرْسِلَ رَسُولًا فَیُوحِیَ بِإِذْنِهِ مَا یَشَاء إِنَّهُ عَلِیٌّ حَکِیمٌ»(4).

1. القای پیام و موضوع بر قلب پیامبر بی هیچ واسطه و رابط حتی فرشته ی وحی.

در این شیوه که کیفیت و کنه آن بر ما روشن نیست، خداوند پیام هایی ویژه را بر قلب پیامبر القا می‌کرد. همین جا طرح این نکته ی عمیق و دقیق لازم است که "گیرنده  ی" پیام "قلب" پیامبر است و ارتباط و اتصال و خطاب در همه ی اشکال وحی، "قلب" پیامبر است:

قُلْ مَن کَانَ عَدُوًّا لِّجِبْرِیلَ فَإِنَّهُ نَزَّلَهُ عَلَى قَلْبِکَ بِإِذْنِ اللّهِ(5)

نَزَلَ بِهِ الرُّوحُ الْأَمِینُ علی قلبِک(6)

آیا در آموزش‌های ما شیوه‌های تدریس به گونه‌ای هست که در آن‌ها ارتباط‌های قلبی در هیئت یک راهبرد مورد نظر باشد؟ حتی در دروس غیرنظری و تجربی محض نیز بی چاشنی ارتباط‌های قلبی نمی‌توان به تأثیر ژرف، پایداری آموخته‌ها و تحول در رفتار علمی دانش آموختگان امید داشت. منظور از ارتباط قلبی صرفاً ارتباط درونی و عاطفی میان فرستنده و گیرنده – معلم و فراگیرنده – نیست، بلکه  خود پیام نیز باید بتواند با درون و جان مخاطب پیوند و ارتباط بیابد.

دشواری کار بسیاری از آموزش‌های امروز، فقدان این ویژگی است یا رنگ باختگی این عنصر مهم و تعیین کننده درگیر و دار پررنگ شدن ابزار و تکنیک‌های ویژه آموزشی است.

از لطایف پیام رسانی و آموزش پروردگار به انبیا این است که خداوند از پیامبران میثاق و پیمان می‌گیرد که در دریافت، دقیق و در انتقال پیام با دید "امانت" بنگرند. امام علی(علیه‌السلام) در این زمینه می‌فرماید: «واصطفی سبحانه من ولده انبیاء اخذ علی الوحی میثاقهم و علی تبلیغ الرّساله امانتهم»(7)

خداوند از میان فرزندان آدم پیامبرانی برگزید و از آنان بر وحی و تبلیغ رسالت عهد و پیمان گرفت.

2. شیوه دوم نزول وحی و گفت و گوی خداوند با پیامبران از ورای حجاب (پس پرده) است.

در این شیوه، همه ی پدیده‌ای عالم، پرده و حجاب‌اند و هر کدام می‌توانند واسطه و رابطی برای ارسال پیام باشند. بارزترین نمونه ی این نوع وحی، گفت و گوی خداوند با موسی(علیه‌السلام) از وراء شجر و پاسخ اوست. هر چند خداوند بی میانجی نیز با موسی(علیه‌السلام) سخن گفته است: «و کلّم الله موسی تکلیماً»(8)

بهره گیری از ابزار در پیام رسانی و تدریس نه تنها در جریان وحی دیده می‌شود که در رفتار پیامبر و آموزش‌های ائمه نیز جایگاه والا و قابل تأملی دارد. پیامبر، گاه با ساده‌ترین ابزار ممکن، نکته‌های عمیق را به صحابه می‌آموخت و مسائل نظری ژرف را ملموس و عینی و قابل دریافت می‌ساخت. نمونه‌ای از این شیوه را عبدالله بن الوان در کتاب تعلیم و تربیت کودکان در اسلام آورده است.

در حوزه تربیت دینی، تعلیم آموزه های وحیانی چگونه صورت می گیرد؟ رهیافت صحیح در انتقال پیام وحیانی به مخاطبان کلام الهی چگونه است؟ چه نسبتی میان مساله دین گریزی جوانان و شیوه های ارائه آموزه های دینی در جوامع اسلامی وجود دارد؟ آیا نمی توان با حذف روشهای نامحرم! و اخذ روی آوردهای موثرتر، تصویری زیباتری از دین در منظر انظار جوانان نشاند؟

جابر، یکی از صحابه ی پیامبر(صلی‌الله‌علیه‌و‌آله) در حدیثی نقل می‌کند روزی در محضر پیامبر نشسته بودیم، ایشان خطی روی شن‌ها رسم کرد و فرمود، این راه خداست. سپس خطوطی مورب به آن خط وصل کرد و گفت: این راه شیطان است. آن گاه دست هایش را روی خط مستقیم گذاشت و این آیه را تلاوت کرد وَأَنَّ هَـذَا صِرَاطِی مُسْتَقِیمًا فَاتَّبِعُوهُ وَلاَ تَتَّبِعُواْ السُّبُلَ فَتَفَرَّقَ بِکُمْ عَن سَبِیلِهِ ذَلِکُمْ وَصَّاکُم بِهِ لَعَلَّکُمْ تَتَّقُونَ. و (بدانید) این است راه راست من، پس از آن پیروی کنید و از راه‌های دیگر که شما را از راه وی پراکنده می‌سازد پیروی مکنید. این هاست که خدا شما را به آن سفارش کرده است باشد که به تقوا گرایید.(9)

3. سومین شیوه ی نزول وحی، ابلاغ پیام با واسطه ی فرشته ی وحی است. در این شیوه، فرشته ی وحی در هیئتی انسانی یا مشابه آن ظاهر می‌شد و آیات را عرضه می‌کرد که دیدن جبرئیل برای پیامبر آرام بخش بود و همان گونه که پیش‌تر گفته شد این شیوه ی دیداری، سنگینی و گرانی شیوه ی غیردیداری را نداشت. در آموزش‌های امروزین، آهنگ حرکت به سمت آموزش‌های غیرحضوری است. این شیوه ی آموزش غیرزنده، گذشته آن که طراوت، جذابیت و تأثیر گذاری آموزش چهره به چهره و مستقیم را ندارد، جریان آموزش را از برخی ابعاد تأثیر گذار تدریس رویارو، بی بهره می‌کند و پیوندهای ژرف عاطفی را که لازمه ی آموزش بهتر و اثرگذارتر است خدشه دار می‌سازد.

 

پی نوشت ها:

1.سوره مبارکه علق، آیات شریفه 4-1؛( بخوان به نام پروردگارت که(جهان را ) آفرید*(همان کسی که) انسان را از خون بسته ای خلق کرد*بخوان که پروردگارت(از همه) بزرگوارتر است*همان کسی که بوسیله قلم تعلیم نمود.)

2. پژوهشی درباره ی قرآن و تاریخ آن، دکتر سید محمد حجتی، جلد اول، نهضت زنان مسلمان، بی تا، صص 25- 26

3. سوره ی مبارکه ی مزمل، آیه ی شریفه ی6(همانا ما بر تو سخنی گران مایه فرود آوردیم)

4. سوره ی مبارکه ی شوری، آیه ی شریفه ی 51(و شایسته هیچ انسانى نیست که خدا با او سخن گوید، مگر از راه وحى یا از پشت حجاب‏، یا رسولى مى‏فرستد و بفرمان او آنچه را بخواهد وحى مى‏کند؛ چرا که او بلندمقام و حکیم است‏!)

5. سوره ی مبارکه ی شعراء، آیه ی شریفه ی 193(بگو: (کسى که دشمن جبرئیل باشد [در حقیقت دشمن خداست‏] چرا که او به فرمان خدا، قرآن را بر قلب تو نازل کرده است‏؛ در حالى که کتب آسمانى پیشین را تصدیق مى‏کند؛ و هدایت و بشارت است براى مؤمنان‏.)

6. سوره ی مبارکه ی بقره، آیه ی شریفه ی 97(روح الامین قرآن را بر قلبت نازل کرده است‏... )

7. نهج البلاغه، فیض الاسلام، انتشارات فقیه، چاپ سوم 1377، ص 33

8. سوره ی مبارکه ی بقره، آیه ی شریفه ی 7

9. مجله ی رشد معلم، سال نوزدهم، آبان 79، صص 52-53 به نقل از کتاب:

Muslim Education Quarterly Vol. 16, No. 2, 1999.

The Islamic  academy, Cambridge U.K.

 

منبع:

سنگری، محمد رضا، در آفاق تربیت

نوشته شده در ۱۳۸۸/۳/٢۸ساعت ۱۱:٤۸ ‎ق.ظ توسط شیوا همتی نظرات ()

 مقطع راهنمایی آموزش و پرورش

       بیان مسئله

روشهای فعال تدریس به روشهایی اشاره دارد که بتواند فعالیتهایی دانش‌آموزان را تقویت و یادگیری را به یک جریان دو سویه تبدیل نماید  ( فضلی خان ، 1378  )

بنابراین معلم باید فراگیران را با مطالب یادگرفتنی درگیر سازد و راه و روش دانستن را به آنها بیاموزد نه اینکه صرفاً به انتقال اطلاعات و معلومات اکتفا کند .

بعضی اوقات ، معلمان مطالب زیادی را تدریس می‌کنند ولی بعداً متوجه می‌شوند دانش‌آموزان می‌توانند حتی مقدار کمی از آنچه که را که مطرح شده است بازگو نمایند .راستی دلیل این امر چیست ؟ چرا، گاهی بعد از ارائه توضیح مفصل در مورد موضوعی فراگیران نمی‌توانند حتی بخش کوچکی از آن موضوع را بازیابی کنند ؟ چرا دانش‌آموزان بجای درک معنائی مطالب ، به حافظه خود فشار می‌آورند ؟

در پاسخ به این سوالات می‌توان بی توجهی معلمان به روشهای یاددهی یادگیری یعنی به کار نگرفتن روشهای فعال در آموزش را دلیل اصلی قلم داد کرد .

به همین ، دلیل ، کیفیت آموزشی در بسیاری از مدارس از سطح مطلوب برخوردار نیست و دانش‌آموز اغلب مطالب را حفظ ، و پس از پایان یافتن امتحانات آنها را فراموش می‌کند . بکارگیری روشهای فعال تدریس باعث می‌شود تا یادگیری تا عمق جان دانش‌آموزان رسوخ کند و نه تنها یافته‌ها و کشفیات خود را به سادگی فراموش نکنند بلکه در طول زندگی آن را به صورت کاربردی به کار ببرند .

در این پژوهش می‌خواهیم بدانیم آیا استفاده از روشهای فعال تدریسبر میزان موفقیت دانش‌آموزان کلاس سوم در درس علوم تجربی موثر است ؟ آیا اصولاً بین روشهای تدریس فعال در موفقیت دانش‌آموزان با روشهای تدریس غیر فعال تفاوت وجود دارد ؟ لذا تحقیق حاضر در پی آن است تا تفاوت روش تدریس فعال با روش تدریس غیر فعال را در درس علوم تجربی سوم راهنمائی از لحاظ پیشرفت تحصیلی مقایسه نماید و به تشریح تعداد زیادی از این روشها بپردازد .

اهمیت و ضرورت پژوهش

 

    در  بسیاری مواقع شاید این بخش به دور از واقعیت نباشد که نه معلم می‌داند محتوایی را چرا باید درس بدهد و نه دانش‌آموز چرایی را انتخاب محتوا را می‌داند نه معلم ‌می‌داند محتوا را به چه روش صحیح و سودمندی تدریس نماید و نه دانش‌اموز چگونه یادگرفتن را می‌داند . معلم صرفاً درس می‌دهد و فراگیران نیز به طور موقتی حفظ می‌کنند ما فقط یادگرفته‌ایم درس بدهیم و دانش‌آموزان نیز آموخته‌اند که تنها حفظ نمایند و چون و چرا مطالب را از ما بپذیرند  ( کیوانفر ، 1380).

آیا معلم به طور معمول ، پیش از تدریس ارزیابی می‌کند که هدف از تدریس این مطالب چیست ؟ و آیا از خود می‌پرسد این محتوا چگونه باید تدریس شود ؟ یا فقط به طور یکنواخت به روش حفظی و یادگیری طوطی وار می پردازد .

متن آموزشی که در اختیار همه قرار دارد ، اما چگونگی تدریس مهم است . موفقیت معلم در استفاده از شیوه‌های فعال تدریس است . به اعتقاد محقق شیوه فرآیند یاددهی  - یادگیریاز خود موضوع درسی مهمتر است .

تدریس در گذشته بر اساس دیدگاه متخصصان تعلیم و تربت به معنی انتقال معلومات بوده اما صاحبنظران جدید تعلیم وتربیت بر این باورند که معلم باید روش دانستن را به دانش‌آموز بیاموزد نه اینکه صرفاً به انتقال فرمولها و معلومات اکتفا کند معلم باید دانش‌آموز را کمک کند تا خود تجربه کند و از طریق تجارب خود مطالب را فراگیرند ، لذا توجه به کیفیت و شیوه تدریس معلمان باید امر بسیار ضروری و جدی تلقی شود و برنامه ریزان و مسئولان موظفند که فرصتهای لازم برای آشنائی هر چه بیشتر معلمان با روشها و الگوهای جدید و خلاق تدریس را فراهم نموده ، و شرایط و امکانات را برای اجرای موفقیت آمیز این روشها آماده نمایند .

امروزه بیساری از طراحان و مسئولان برنامه های آموزش و پرورش از شیوه های رایج تدریس ناراضی هستند و بدین سبب از نوآوری و نوگرایی در این زمینه ، استقبال می‌کنند کارائی روشها نظیر : سخنرانی ، انتقال اطلاعات از معلم به دانش‌آموز و به یاد سپاری و تأکید بر محفوظات که شالوده روشهای سنتی تدریس است . مدتهاست مورد ایراد و پرسش قرار گرفته است . برای جبران کمبود‌های این گونه روشها ، عده‌ای  از متخصصان استفاده از وسایل جدید کمک آموزشی مانند فیلم ، اسلاید ، نوارهای دیداری و شنیداری را توصیه می‌کنند و عده‌ای دیگر روشهای بحثی و پرسش و پاسخ و انجام دادن آزمایشهای انفرادی و گروهی را جانشین روشها قبلی کرده‌اند .

از نتایج پژوهش می‌توان در دوره های ضمن خدمت آموزش معلمان ، درتدریس درس روش و فنون تدریس در دانشگاهها و مراکزتربیت معلم استفاده نمود . بکارگیری این روشها حتی به صورت کارگاهی در آموزش معلمان منجر به بهبود کیفیت تدریس می شود . بنابراین این تحقیق ضمن مشخص کردن میزان تاثیر روشهای فعال تدریس بر پیشرفت تحصیلی دانش‌اموزان و مقایسه آن با روشهای  فعال تدریس بر پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان و مقایسه آن با روشها غیر فعال تدریس بر پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان و مقایسه آن با روشها غیر فعال کوشش می‌نمایند تا شرایط فیزیکی و روانی انجام چنین روشهایی را تبیین کند تا معلمین بتوانند با استفاده بجا از انواع روش تدریس فعال موجب رشد قوه تفکر ، خلاقیت ، اعتماد به نفس ، روحیه و جستجو گیری و سیاسی ذهن دانش‌آموز بشنود .

1.         بررسی میزان اثر بخشی روشهای تدریس فعال و سنتیبر پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان .2 . توجه به افزایش مسائل کیفی در مقابل مسائل کمی نظام آموزشی با توجه به اهمیت قائل شدن به روشهای تدریس فعال .3 .  برسی میزان ارتباط بین روشهای تدریس با پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان بر حسب درس .4.توجه ه ارتقاء مهارت و تخصص در معلمان در فراگیری روشهای نوین تدریس ، بعنوان یکی از عوامل رشد و توسعه در آموزش و پرورش .5 اهمیت قائل شدن به روشهای تدریس فعال در آموزشهای فعال ضمن خدمت معلمان بعنوان راهکارهای عملی افزایش مهارت و تخصص    در   معلمان.

 اهداف جزئی :

 بررسی تأثیر روشهای فعال تدریس در مقایسه با روشهای غیر فعال در موفقیت دانش‌آموزان در درس علوم تجربی کلاس سوم راهنمائی

 فرضیه ها            1.   بین موفیت تحصیلی دانش‌آموزان کلاس سوم راهنمائی که درس علوم تجربی خود را از طریق روشهای فعال تدریس یاد گرفته‌انددر مقایسه با دانش‌اموزان که با روش تدریس تدریس غیر فعال آموزش دیده‌اند ، تفاوت وجود دارد .

           2.   روش تدریس فعال در مقایسه با روش تدریس غیر فعال ( سنتی ) بر پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان موثر است. تعریف اصطلاحات و واژه‌ها

  روش:

راه انجام دادن هر کاری را روش می‌گویند روش تدریس نیز عبارت است از راه منظم ، با قائده و منطقی برای ارائه درس می باشد  .( صفوی ،1381 ).

تدریس :

عبارت است از تعامل یا رفتار متقابل معلم یا شاگرد ، بر اساس طرحی منظم و هدفدار معلم ، برای ایجاد تغییر در رفتار شاگرد  ( شعبانی ، 1371) .

اثر بخشی :

حالات مطلوب اموری است که سازمان در تلاش بدست آوردن آنهاست (آمتیسای اتزیونی )  

پیشرفت تحصیلی  :

که در این پژوهش نمرات بدست آمده دانش‌آموزان درس علوم تجربی است.

تدریس فعال :

به روشی اطلاق می‌شود که در آن فراگیران در جریان آموزش برانگیخته شده و در امر یادگیری می‌کوشند در واقع معلم نقش راهنما و هدایت کننده را ایفا می‌کند و یک ارتباط متقابل بین معلم و شاگرد وجود دارد .

روش تدریس غیر فعال :

به روشی اطلاق می‌ِود که به صورت معلم محور برگذار شده و دانش‌آموزان منفعل بوده و نقش شنونده را دارند . دانش‌آموزان منضبط در این کلاس ،دانش‌آموزی است که ساکت باشد .

 

 

فرآیند یاددهی فعال :

فعالیتهای است که معلم در کلاس با کمک دانش‌آموزان انجام می‌دهد تا امر یادگیری با معنا محقق شود . در این تحقق فعالیتها عبارتند از درگیر کردن دانش‌آموز در حل مسئله ، مشارکت خود دانش‌آموز در امر یادگیری و ایجاد تفکر انتقادی در دانش‌آموزان .

یادگیری :

تغییرات دائمی و پایداری که در رفتار فرد بر اثر تجربه بدست آمده باشد

 ( سیف ، 1368 ) .

فرآیند :

فرآیند بر وقایع و روابط پویا ، جاری ، مستمر و پیوسته در حال تغییر ، اطلاق می‌شود .

 

طرح درس :

برنامه ایست مدرن و سنجیده که معلم قبل از تدریس برای یک جلسه  درس تهیه می‌کند ( صفوی ، 1370 )

بحث و نتیجه گیری

بین موفقیت تحصیلی دانش‌آموزان کلاس سوم راهنمائی که درس علوم تجربی خود را از طریق روشهای فعال آموخته‌اند در مقایسه با دانش‌آموزانی که با روش تدریس غیر فعال آموزش دیده‌اند در سطح 1% تفاوت وجود داشت . یعنی تدریس به روش فعال می‌تواند باعث افزایش پیشرفت تحصیلی در درس علوم شود . لذا فرضیه اول با 99 درصد اطمینان پذیرفته می‌شود این نتیجه با آزمون   t نیز تایید شد .

آموزش به شیوه فعال جنبه کاربردی علوم را مد نظر قرار داده است . یعنی دانش‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌آموزان باید در یادگیری به درجه‌ای برسند تا بتوانند از یافته‌های خود در مسائل جدید زندگی استفاده نمایند . به عبارت دیگر ، علمی که فقط در حد محفوظات باشد و چند صباحی دیگر نیز از بین برود ارزش ندارد . لذا باید در آموزش ، چگونگی تفکر کردن در مورد مسائل درس و زندگی به بچه‌ها ارائه شود نه اینکه دانش‌‌آموز بدون زحمت سوال و جواب هر قسمت را بخوانند و حفظ کنند . در اینصورت یادگیری طوطی‌وار اتفاق می‌افتد . به نظر می‌رسد هر چه دانش‌آموز برای درک مطلبی به بحث بنشیند و یادگیری در لایه‌های بالاتر حیطه شناختی بلوم اتفاق افتد ، آنگاهیادگیری تا عمق جان آنها نفوذ پیدا می‌کند  نه تنها به سادگی از بین نمی‌رود بلکه در زندگی می‌تواند از آن استفاده کند و از آنها در  موقعیتهای جدیدی زندگی بهره بگیرد.

یادگیری که بدون زحمت و سطحی بدست آید به زودی نیز از بین می‌رود و فراموش می‌شود . هر چه یادگیری عمیق تر و دقیق تر صورت پذیرد ، لذت یادگیری نیز افزایش می‌یابد و به راحتی نیز فراموش نمی‌شود .

در یادگیری به روش فعال زمینه‌ای در کلاس در ایجاد می‌شود تا دانش‌آموز مسائل مورد نظر را از منظر دیگر دوستان خود ببینند و با نظرات و دیدگاههای دیگران آشنا شوند نه اینکه تنها از دید خود به مسئله نگاه کنند که این امر مسلماً منجر به رشد تفکر خلاق آنها می‌شود.

خلاصه نتایج :

نتایج این پژوهش با تحقیقات قبلی هماهنگ است و اهمیت استفاده از روش‌های فعال را نشان می‌دهد عدم توجه و عدم بکارگیری این روش تا جایی پیش می‌رود که وضعیت برنامه‌های درسی با روشهای تدریس ، عملکرد و نحوه پیشرفت تحصیلی دانش‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌آموزان کشور ما در سطح ابتدائی و راهنمائی در درس علوم و ریاضی در مقایسه با 40 کشور در جهان در مطالعات Timss در وضعیت نا مطلوبی قرار داده است ( کیامنش ، 1377 ).

نتایج این مطالعات بین‌المللی  نشان می‌دهد که توانایی دانش‌آموزان کشور ما در سطوح بالای یادگیری و به ویژه مهارتهای عملکردی و فرایندی در مقایسه با دانش‌آموزان کشورهای دیگر بسیار کمتر است از انجا که محتوی برنامه ‌های درسی ما در این دو درس با دیگر کشور‌ها یکسان است ، این ضعف بیشتر از روشهای نامناسب آموزش و یادگیری ناشی می شود که عملاً دانش‌اموزان را به سوی یادگیری ‌های حافظه‌ای سوق می‌دهد . لذا اکنون ضرورت استفاده و بکارگیری روشهای فعال تدریس بیش از پیش احساس می‌شود . در این روشها بر راه یادگیری و مهارتها چگونه آموختن بیش از انتقال حقایق و دانش‌ها تأکید می‌شود .

در عین حال ، سعی بر این است که یاگیرنده از طریق درگیر شدن در فعالیتها و تجربیات متنوع یادگیری به مجموعه‌ای از دانش‌ها ، مهارت و نگرشها دست یابد که خود در شکل گیری و تولید ‌آنها سهم داشته است .

مهمترین ویژگی این روشها کمک به ایجاد و توسعه مهارتهای تفکر و یادگیری در دانش‌آموزان است که مشکل آموزشی کشور ما است به نظر می‌رسد تا حدود زیادی این مشکلات از طریق تدریس بر روش فعال قابل رفع است .

مهارتهای که از این طریق حاصل می‌شوند ، بعنوان مهارتهای یادگیری مستمر و مادام العمر ، همیشگی ویاپدار به موارد مشابه تعمیم می‌یابند و در یادگیر‌های بعدی مورد استفاده قرار می‌گیرد در این روشها معلم در نقش یک راهنما و تسهیل کننده امر یادگیری ظاهر می‌شود او به دانش‌آموزان خود کمک می‌کند تا به مرور به یادگیری خود راهبر و خود ارزشیابی کننده مبدل شود .

ویژگی دیگر این روش‌ها آن است که باعث می‌شود دانش‌آموزان در کنار کسب دانش‌ها و مهارتهای یادگیری به مرور نسبت به علم و علم آموزی نگرشهای مثبتی پیدا کنند . نگرشهایی چون کنجکاوی بودن ، داشتن تفکر ، منطقی و باز بودن بینش و تفکر آنان برای پذیرش عقاید مدلل و یافته‌اهی علمی‌ ، رشد می‌یابد که عملاً به دانش‌آموزان فرصت می‌دهد تا هر چه بیشتر در مسیر علم آموزی و دریافت بینش علمی‌ گام بردارند .

به هر حال اگر روشهای فعال تدریس با همه شرایط صحیح آن انجام شود منجر به پیشرفت تحصیلی ، معنا دار شدن یادگیری و نفوذ مطالب کشف شده در عمیق ترین سوح یادگیری می‌شود و نهایتاُ باعث رشد توانایی‌های بالقوه دانش‌آموزان می‌شود . موفق بودن این روشها مستلزم فراهم بودن شرایط خاصی است که به شرح ذیل می‌باشد  .

( شرایط اجرای موفقیت آمیز روشهای فعال تدریس )

1-             توسعه فرهنگ استفاده از روشهای فعال تدریس در بین معلمین ، مدیران مدارس ، مسئولین اداره اولیاء دانش‌‌‌‌‌‌آموزان و فرزتدانشان تا فرهنگ استفاده از این روشهای بین همه گروه‌های مذکور توسعه نیابد امکان دست یابی موفقیت آمیز به این روشها محدود است . زیرا ممکن است مدیران بعضاً چنین معلمانی را بی مسئولیت و بی تلاش انگارند و معاونین مدارس چنین کلاسهایی را شلوغ و بی انضباط معرف نمایند و همکار دیگر آن معلم ، او را در کلاس داری ناموفق بداند و مسئولین اداره نیز به تبع گزارشات مدیر ، کلاس معلم را شلوغ و او را نا کارآمد بدانند و والدین دانش‌آموزان معلم را که عهده فعالیت را به دانش‌آموزان محول نموه و خودش نقش راهنما را به عهده دارد معلمی بی تلاش و وقت تلف کن بدانند .

در این صورت معلمی که با همه علاقه تلاش می کند تا از طریق تدریس فعال ، یادگیری را تا عمق جان بچه‌ها نفوذ دهد ، با فشارهای گروهای مختلف روبرو شده و دلزده می‌شود و حرارت و شور و شوق او به سردی می گراید .

2-              داشتن روحیه ابتکار و خلاقیت برای معلمین ، آنها را در پذیرفتن این روشها کمک می‌نماید و امکان موفقیت آنها را در بکارگیری این روشها بالا می‌برد .

« محدودیت‌های بکارگیری روشهای تدریس فعال »

1-             عدم فهم مشترک معلمی نسبت به این روش لذا به نظر می‌رسد که اجرای همایش‌های منطقه‌ای و برگذاری ضمن خدمت که روشهای فعال تدریس را به شکل غیر فعال و سنتی تدریس نمایند .

2-             عدم سعه صدر معلم و یا عدم شخصیت مشارکتی او در ایجاد مدیریت مشارکت جویانه در این روشها  امکان موفقیت را کاهش می‌دهد . معلمی که به شکل سنتی عادت کرده تنها متکلم وحده باشد و اجازه بحث را به گروهها ندهد به سادگی نمی‌تواند در بکارگیری این روشها موفق شود .

3-             بد ارائه نمودن روشهای فعال باعث نتیجه نگرفتن از آن می‌شود و نهایتاً به دل سردی می‌گراید .

4-             مشغله فکری معلمان و عدم رضایت شغلی آنان امکان بکارگیری آنها از روشهای فعال تدریس را کم می‌کند .

5-             ازدیاد جمعیت کلاس می‌تواند از توفیق در این روشها بکاهد .

6-             کوچک بودن محیط کلاس و عدم تناسب موقعیت فیزیکی کلاس  ( نور - صندلی و ) مانعی برای این روشها محسوب می‌شود .

7-             حجم زیاد کتب مانع استفاده از این روشها می‌شود ؛ زیرا تدریس به روش فعال به عمق یادگیری می‌افزاید اما از کمیته تا حدی می‌کاهد .

8-             ارزشیابی‌های نهایی که تاکید بر محفوضات دارد و اهمیت کمتری به مهارتهای یادگیری می‌دهد معلم را در بکارگیری این روشها سست می‌کند .

پیشنهاد‌های عملی جهت کاربست یافته‌ها :

1-             با توجه به اینکه نقش روشهای فعال در پیشبرد اهداف آموزشی در این پژوهش و تحقیقات پیشین مشخص گردید به نظر می رسد همه صاحب نظران ، اندیشمندان این  رشته در چگونگی توفیق یافتن در استفاده از این روش تدریس دروس گوناگون اهتمام ورزند

2-             آموزش و پرورش در ایجاد فضائی مناسب جهت بکارگیری این روشها سعی و تلاش نماید .

3-             معلمان با به کارگیری این روش ، اهتمام در رشد همه جانبه دانش‌اموزان داشته باشند تا آنها علاوه بر یادگیری عمیق در زمینه مهارت اجتماعی و ارتباطی رشد نمایند .

4-             مراکز مشاوره ، یادگیری روش فعال در گروهای کلاسی را یک نوع روان درمانی بدانند در این روشها می‌توان به درمانی روحی ، اخلاقی ، خود یابی ، رشد عزت نفس ، توسعه سعه صدر ، کسب روحیه انتقاد پذیری ، رشد اجتماعی و عاطفی پرداخت . همانطور که در دوران درمانی ، روانشناسی به بیمار کمک می|‌کند تا مشکلات خودش را بشناسد و به چگونگی رفع آن مشکل نیز و در تدریس نیز دانش‌آموز خودش مطالب را در گروه فرا می‌گیرد و معلم تنها نقش راهنما را دارد تا افراد درقالب گروها به هدفهای آموزش نزدیک شوند .

5-             بر گذازی همایش‌های منطقه‌ای و برگذاری دوره‌های ضمن خدمت کارآمد و برگذاری کارگاهای عملی در این زمینه می‌تواند رهگشا باشد .

6-             مناسب بودن فضای کلاس از بعد اندازه ، نور ، صندلیها و

7-             توجه بیشتر به ارزشیابهایی که اهمیت بالاتری برای یادگیرهای مهارتی قائل است .

8-             متناسب بودن حجم کتابها به بکارگیری این روشها ، حجم زیاد کتب امکان بهره وری بیشتر از روش‌هارا کاهی می‌دهد .

9-              به مراکز آموزش و نیروی انسانی توصیه می‌شود حتی المقدور همه دوره‌های ضمن خدمت را به روشهای فعال از طریق تدریس مدرسان مجرب آغاز نماید .

10-      به ادارات آموزش و پرورش توصیه می‌شود جهت ایجاد ترغیب معلمان به استفاده از روشهای فعال از طریق تدریس مدرسان مجرب آغاز نماید .

11-      مدیران و مسئولین آموزش و پرورش مواد و وسابل آموزش و لوازم آزمایشی که برای تدریس به روش فعال با مشارکت فعال دانش‌آموزان مورد نیاز است را تهیه نمایند .

« با توجه به نقش بسیار اساسی معلمان در به کارگیری موفقیت آمیز این روشها توصیه های زیر به معلمان گرامی ارائه می‌گردد »

فرصتهای مناسبی را برای فعالیتهای علمی و تجربه کردن در مقابل طرح مسئله و مواجه ساختن دانش‌آموزان ، موقعیت‌های نا معین در اختیار دانش‌اموزان قرار دهید . زیرا آنها با عمل کردن تجربه کردن و فکر کردن درباره آنچه انجام داده‌اند ، بهتر یاد میگیرند و شما باید زمینه این فعالیتها را در کلاس درس فراهم کنید .

شما در جریان یادهی یادگیری نقش سازمان دهنده ، جهت دهنده راهنمائی کننده را بر عهده دارید شما تسهیل کننده یادگیری به سوی اهداف آموزشی هستید نه اینکه شما بگوئید و آنها بشنوند .

ارزشیابی تکوینی و مداوم از فرآیند‌های یاددهی-  یادگیری و پیشرفت یادگیری دانش‌آموزان در هر مرحله از روش فعال باید مورد توجه شما باشد و بهتر است لحظه به لحظه بر کیفیت یادگیری نظارت داشته باشید.

صحبت موفقیت تحصیلی دانش‌آموزان به طرح پرسشهای فزاینده ، چالش برانگیز ، تشویق و ترغیب آنها به فکر کردن ، درگیر دانش‌آموزان در بحث و مجادله فکری و پافشاری بر جستجوی راه حل بپردازید .

مقایسه اثر بخشی روش تدریس فعال و سنتی بر پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان مقطع راهنمایی آموزش و پرورش شهرستان فریدن در سال تحصیلی 83-82 http://danayan.blogfa.com

 

نوشته شده در ۱۳۸۸/۳/٢۸ساعت ۱۱:٤٧ ‎ق.ظ توسط شیوا همتی نظرات ()

جلسه‌ی پنجم: تدریس مصوتهای فارسی

 چنان که قبلاُ گفتیم، زبان فارسی دارای شش مصوت است. اولین مصوتی را که تدریس می کنیم مصوت آ ست که دا رای دو شکل است . شکل اول آن که بچه ها آن را “آی باکلاه” مینامند در اول کلمه میاید . همیشه تنهاست و به هیچ حرفی متصل نمیشود. شکل غیر اول آن که “آی بیکلاه” نامیده شده است، در وسط و آخر کلمه میاید و میتواند به حرف قبل از خود متصل شود ولی هیچ حرفی نمیتواند به آن متصل شود. برای ساده کردن کار ما آموزش آ و ب را در یک درس انجام میدهیم و برای این منظور از دو کلمۀ آب و بابا استفاده میکنیم .

با استفاده از تصویر به کلمۀ آب میرسیم و می پرسیم: در کلمۀ آب چند صدا میشنوی؟ باید بتواند دو صدا را تشخیص دهد. آگر نتوانست کلمه را کشیده تر میگوییم. بعد میخواهیم که صداها را تلفظ کند.

بعد میپرسیم اول چه صدایی شنیدی. خواهد گفت آ میگوییم: هروقت صدای آ را در اول شنیدی آن را اینطور مینویسیم. درست نگاه کن چطور مینویسم. سپس حرف آ را روی خط مینویسیم و میگوییم این آ همیشه تنهاست و هیچ حرفی به آن نمی چسبد.

آنوقت میپرسیم آخر چه صد ایی شنیدی؟ خواهد گفت ب. پس میگوییم هروقت صدای ب را در آخر میشنویم آن را این طور مینویسیم و حرف ب را کنار آ روی خط مینویسیم و سپس با نشان دادن حروف، کلمۀ آب را میخوانیم. و از شاگرد هم میخواهیم که آن را بخواند و مطمئن میشویم که هر دو حرف را میشناسد.

سپس با استفاده از تصویر به کلمۀ بابا میرسیم . بعد میپرسیم اول بابا چه شنیدی؟ میگوید ب. با نشان دادن شکل ب میپرسیم میتوانیم این ب را بنویسیم ؟ باید بگوید نه. چون ما آن را درآخر نشنیدیم. پس میگوییم درست است وقتی صدای ب را در آخر نشنویم آن را اینطور مینویسیم و سپس شکل ب کوچک را مینویسیم و میگوییم به این ب میگوییم” ب کوچک” وحرف بعدی حتماً باید به آن بچسبد. سپس ادامه میدهیم و میپرسیم بعد چه صدایی میشنویم؟ خواهد گفت آ. میپرسیم میتوانیم آ ی اول را بنویسیم ؟ باید بگوید نه، چون آ اول به هیچ حرفی نمیچسبد. پس میگوییم:درست است ما باید از این آ که کلاه ندارد استفاده کنیم چون این ا میتواند به حرف قبل از خودش بچسبد. پس کلمۀ بابا را مینویسیم . باید از شاگرد هم بخواهیم هر دو کلمه را با استدلال بنویسد و بخواند . استفاده از استدلال به درست نویسی حروف و کلمه ها کمک میکند. در مورد صدای اَ برای شکل اول آن از همان استدلال آ اول استفاده میکنیم ولی در مورد شکل غیر اول آن باید بگوییم هروقت صدای اَ را در جایی غیر از اول کلمه بشنویم این َ علامت را در بالای حرف قبلی میگذاریم. در کتاب “فارسی بیاموزیم ” ازکلمه های کلید اَبر و بَرادَر برای آموزش نوشتن و خواندن این صدا استفاده شده است.

مصوت سومی که تدریس میکنیم او ، و ست و روش تدریس آن عین روش تدریس آ ست.

برای آموزش صدای ای از کلمه های ایران، سیب و سینی میتوا نیم استفاده کنیم البته به شرطی که همۀ دیگر حروف این کلمه ها را قبلاً تدریس کرده باشیم. باید توجه نوآموز را به این نکته جلب کنیم که شکل ای اول از دو قسمت تشکیل میشود و حرف بعدی باید به قسمت دوم آن متصل شود چنانکه در کلمۀ ایران حرف ر به قسمت دوم ای اول متصل است . تدریس ای وسط و ای آخر شبیه تدریس ب کوچک و ب آخر است ولی باید توجه نوآموز را به فرق بین این دوشکل که در تعداد نقطه هاو محل آنهاست جلب نمود. تمرینهای این درس باید بر فرق موجود بین شکلهای وسط ای با ب و ت کوچک متمرکز شود. مثلاً میتوا نید این کلمه ها را بدهید( توران- دید- ابر- نیست- تمام- ببر) و از نو آموز بخواهید که آنها را در ستونهای مربوط به خود بنویسد.

 

ای

ت

ب

دید - نیست

توران - تمام

ابر - ببر

 

مصوت اِ دارای چهار شکل است اِ اول که تدریس آن مثل آ اول است. ِوسط که تدریسش شبیه َ وسط است. ِ آخر چسبان مثل در کلمۀ به همیشه به حرف قبل از خود متصل میشود و ِ آخرغیر چسبان مثل در کلمۀ کره همیشه تنهاست. برای تدریس این مصوت میتوانید از کلمه های کلید استکان ، نامه وکره استفاده کنید.

مصوت اُ دارای سه شکل است. تدریس شکل اول آن اُ شبیه مصوت آ اول است. تدریس شکل وسط آن ُ شبیه شکل وسط اَ است. شکل سوم یا آخر آن و مثل در کلمۀ توشبیه ی آخر تدریس میشود. برای تدریس این مصوت میتوانید از کلمه های کلید اُردک، مُراد و تو استفاده کنید. در مورد انتخاب کلمۀ کلید توجه داشته باشید که قبلاٌ همۀ اجزای آن را، بجز حرف یا مصوت موضوع درس را تدریس کرده باشید.

توجه کنید : در مورد تدریس این مصوت دو استثنا وجود دارد : در بعضی کلمه ها مثل نوک و خود در وسط کلمه ازاین شکل و برای نوشتن صدای اُ استفاده میشود. این نکته را به صورت استثنا تذکر باید داد.

 آموزش نوشتن و خواندن صدای «آ» در اول و وسط شبیه «اَ» است، ولی باید توجه داشت که این صدا بعد از «خ» به صورت «و» نوشته می‌شود، مثل: خوراک، خوردن و مشتقات آنها و همچنین در کلمه‌های تو و دو (2).

روش تدریس خواندن و نوشتن فارسی به خردسالان

از خانم لیلی ایمن

جلسۀ چهارم: تدریس حروف یک شکلی

چنان که گفتیم حروف: د- ذ- ر- ز- ژ- ط- ظ در هر جای کلمه که قرار بگیرند فقط یک شکل دارند. همۀ آنها، به غیر از ط و ظ، فقط میتوانند به حرف قبل از خود متصل شوند و هیچ حرفی نمیتواند به آنها متصل شود. ولی ط وظ هم به حروف قبل از خود میتوانند وصل شوند و هم به حروفی که بعد از آنها می آیند.

 اولین حرف یک شکلی که آموزش میدهید حرف” د” است. کلمۀ کلیدی که میتوانیم داشته باشیم “داد” است زیرا حرف “ا” را شاگرد آموخته است و اکنون حرف “د” را خواهد آموخت.

 در درس دوم تصویری را نشان دهید که مردی به طفلی آب داده است یا از نو آموزی بخواهید که به شما آب بدهد. بعد بپرسید: … چه کرد؟ در جواب جمله ای خواهید شنید که در آن کلمۀ “داد” هست. بپرسید: داد چند صدا دارد؟ باید بشنوید “سه صدا”بخواهید که نوآموزیک یک صداها را تلفظ کند. سپس بگویید” حالا میخواهیم بنویسیم د. به دستم نگاه کن” و با دقت حرف “د” را طوری بنویسید که خط کاغذ درست از وسط آن بگذرد. بعد قانون نوشتن آن را توضیح دهید. “حالا میخواهیم بنویسیم “داد”، اول کدام حرف را مینویسیم؟” در جواب باید بشنوید”د” یا”دِ” . حرف “د” را درست بنویسید، سپس بپرسید ” بعد چه حرفی را باید بنویسیم؟” باید بگویند آ، بپرسید: کدام آ را باید بنویسیم ؟ باید بگویند” آ ی بی کلاه” بپرسید: چرا؟ باید بگویند” چون در اول نیست” بپرسید ا را به د میچسبانیم؟ باید بگویند :نه ، چون هیچ حرفی به د نمیچسبد . به این ترتیب “دا ” نوشته میشود. سپس بپرسید در اخر چه صدایی شنیدید؟ باز باید بگویند د. آنگاه بپرسید میتوانیم این د را به ا بچسبانیم؟ باید بگویند:نه ، چون هیچ حرفی به ا نمیپسبد. به این ترتیب کلمۀ داد را مینویسند. بهتر است خودشان یکی دوبار این کلمه را بنویسند تا نوشتن آن را درست یاد بگیرند. دقت کنید حروف کلمه به هم نزدیک نوشته شود.

 این سوآل و جوابها بسیار لازم است تا قوانین حروف در خاطر نو آموز جایگزین شود. بدیهیست که به تدریج از تکرار آنها کم خواهد شد و فقط در مواردی که نوآموز در نوشتن اشتباه میکند از او میخواهیم که قانون مربوطه را تکرار کند.

 پس از اینکه مطمئن شدید قانون نوشتن” د” رافهمیده است بگویید: خوب، حالا شکلهای آ و ب و د را میشناسی. ببینیم با آنها چه کلمه های دیگری میتوانی بنویسی. برایش درشت و خوانا (به خط اموزشی) بنویسید “باد” باید بتواند آن را با کمی دقت بخواند. بعد بنویسید “آداب” و بخواهید بخواند در صورت لزوم این کلمه را برایش معنی کنید.

 تمرین نوشتن و خواندن کلمه های تازه پس از آموزش حرف جدید بسیار مهم است. بدین منظور باید از قبل معلوم کرده باشید که از چه کلمه هایی برای این تمرین استفاده خواهید کرد. توجه داشته باشید که همۀ اجزای کلمه های تمرینی را نوآموز خوانده باشد . فراموش نکنید که در پایان درس شکل د را درجدول الفبا در جای مربوطه بنویسید. از گفتن نام آن (دال) عجالتاٌ خود داری کنید.

 از آنجا که به تدریس حروف ط و ظ عجالتاٌ نیازی نیست بحث در بارۀ آنها را به چند جلسۀ دیگر موکول میکنیم. در جلسۀ بعد در بارۀ آموزش نگارش صداهای اَ و او

صحبت خواهیم کرد.

اگر در تدریس به مشکلی برخوردید از طریق سایت یا به نشانی زیر مکاتبه فرمایید

 خانم لیلی ایمن: جواب به سؤال خانم مهین ص.

 سرکار خانم مهین ص.،

از سؤال شما بسیار متشکرم و از این که توضیحم درباره‌ی تحقیق دانشگاه تبریز روشن نبوده است، متأسفم. تحقیقی که من به آن اشاره کرده‌ام، درباره‌ی فراوانی استفاده از حروف بوده است. مثلاً نشان داده‌اند که استفاده حرف «د» در زبان نوشتاری فارسی بیش از استفاده از حرف «ث» است یا حرف «م» استفاده‌اش بیش از حرف «خ» است و حرف «ب» پرتکرارترین حرف صامت در نوشتار فارسی است.

ما در آموزش خواندن و نوشتن فارسی از این تحقیق استفاده می‌کنیم، تا نوآموز هرچه زودتر بتواند، آنچه را که می‌خواهد، بنویسد و درخواندن هم احساس موفقیت کند. به هیچ وجه هدف بر هم زدن ترتیب حروف در جدول الفبا نیست، چنان که برای آموزش الفبا نیز راهی پیشنهاد شده است.

امیدوارم این پاسخ، جواب گوی پرسش شما شده باشد.

سؤال از خانم ایمن

خانم ایمن با عرض تشکر از زحمات شما در خصوص تدریس فارسی به کودکان، می‌خواستم از حضورتان سؤال کنم که چگونه است که بر طبق روش تحقیقی دانشگاه تبریزحروف الفباء بعد از «الف» و «ب» حروف «ن»، «و» و «ر» آمده است.

یعنی ترتیب حروف از الف، ب، پ، ت، و الی آخر، نیست، چه حکمتی در این کار است؟

از جواب شما سپاسگزارم.

مهین. ص.

روش تدریس خواندن و نوشتن فارسی به خردسالان

جلسۀ سوم:1 . ترتیب آموزش حروف الفبا

 همانطور که قبلأ اشاره شد ما حروف الفبا را به ترتیب فراوانی استفاده از آنان تدریس می کنیم و این گزینش بر اساس تحقیقی است که سالها پیش در دانشگاه تبریز انجام گرفته است. در زیر حروف و مصوتها را به ترتیبی که پیشنهاد میشود تدریس کرد ملاحظه میفرمایید.

 آ- ب- د- ن- و- ر- اَ- م- س- او- ت- ای- ز- ک - اِ- خ- ش- اُ- پ- ج - گ- ف- یِ- ء- ل- ه - چ- ق- تشدید- ژ- ع- ذ- ح- ص- ترکیب خوا=خا - ض-

ط - ث- ظ - غ

 بعد ازدرس اول بهتر است در هر درس بیشتر از یک حرف تدریس نشود ولی در عوض کوشش شود با آنچه آموخته شده کلمه های جدید ساخته و نوشته شود. در این کار باید از خود شاگرد خواست که کلمه ها را پیشنهاد کند. به این ترتیب نوآموزهمیشه احساس پیشرفت میکند و به آموزش بیشترعلاقه مند تر میشود. پس از گذشتن از چند درس اول در صورت تمایل نوآموز میشود گاهی دو حرف را در یک جلسه تدریس کرد.

 برای تشویق دانش آموز و کمک به آموزش ترتیب حروف الفبا بعداز درس چهارم در صفحۀ آخردفتر نوآموز جدول زیر را ترسیم کنید. به تدریج شکل حروف آموخته شده را به ترتیب درجای خود بنویسید.زمانی که آموزش همۀ مصوتها به پایان رسید برخط اول جدول شکل الف را بنویسید. پس از پایان آموزش همۀ حروف که همزمان با کامل شدن جدول خواهد بود نام هرحرف را در مقابل آن در ستون آخر جدول بنویسید. با شاگرد نامها را بخوانید و از او بخواهید که برای جلسۀ بعد حروف الفبا را به ترتیب حفظ کند.

 

 

شکل حرف

 

شکل حرف

 

شکل حرف

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ب

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ن

 

 

 

د

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

استفاده از نقاشی در حین آموزش، از لحاظ تشویق و پرورش خلاقیت نوآموز بسیار مفید است. از شاگرد پس از آموزش هر درس جدید میتوان خواست که تصویر کلمه ها یا جمله هایی را که در آن روزآموخته است بکشد و رنگ کند. به این ترتیب رفته رفته کتابچه اش به یک کتاب مصور اموزشی تبدیل میشود.

 قبل از شروع آموزش حروف باید مطمئن شوید که نو آموز میداند فرق بین صدا و حرف چیست. برای این کار از کلمه های زبان میزبان استفاده کنید مثلأ اگر زبان انگلیسی است، بپرسید”تو ماچ” چند کلمه است؟ وقتی کفت دو کلمه، بپرسید کلمۀ اولی چند صدا دارد؟ باید بگوید دو صدا. بعد بپرسید: این کلمه چند حرف دارد؟ اگر نتوانست فورأ جواب دهد ، بخواهید که آن را به انگلیسی بنویسد. وقتی نوشت باید بتوا ند بگوید که سه حرف دارد.

 نکتۀ دیگری را که باید قبل از شروع آموزش خواندن و نوشتن نوآموز بداند این است که او خط تازه ای را خواهد اموخت که بزرگترین فرقش با خط زبان میزبان این است که فارسی از راست به چپ خوانده و نوشته می شود و به همین دلیل کتابهای فارسی هم از راست به چپ باز میشوند.

 به خاطر داشته باشید که برای آموزش هر حرف، اول آن را در قالب کلمه ای نشان می دهیم و هرگز حروف را به تنهایی، خارج از قالبی که معنی آن اشناست به خردسالان ارائه نمیکنیم. به این کلمه ها “کلمۀ کلید” می گوییم. کلمۀ کلید را با نشان دادن تصویرآن در کتاب آموزشی یا هر تصویری دیگر که دقیقأ مفهوم آن کلمه را نشان دهد به نوآموز ارائه میدهیم.

 2. درس اول: تدریس آ ا و دوشکل ب

معلم(درحالی که تصویری از آب را نشان میدهد): میدانی این چیست؟

شاگرد: آب(ممکن است فوری این کلمه را نگویدولی باچند سوآل عاقبت به این کلمه خواهد رسید)

معلم: حالا نگاه کن من این کلمه را برایت مینویسم.(در حال نوشتن کلمۀ آب را کشیده بگویید تا صدای آ و ب را درست بشنود.) حالا بگو ببینم این کلمه چند صدا داشت؟

شاگرد: دو تا

معلم : آفرین. صدای اول چه بود؟

شاگرد: آ

معلم: آفرین . صدای آخر آب چه بود؟

شاگرد: بِ

معلم : آفرین، ب صدای آخر بود.( این حرف راتا آنجا که ممکن است بدون استفاده از کسره تلفظ کنید) حالانگاه کن من مینوسم آب( در حین نوشتن هرحرف آن را تلفظ کنید. کلمه را درشتتر از معمول بنویسید تا شکل هر حرف کاملأ روشن باشد) من چی نوشتم؟

شاگرد:آب

معلم: آفرین. میتونی شکل صدای آ را نشون بدی؟(معمولأ میتوانند ولی ممکن است لازم باشد کلمه را کمی کشیده بگویید تا صدای آ را جدا از ب بشنود. وقتی که درست جواب داد همین پرسش را در بارۀ صدای آخر بکنید تا مشخص شود که در این کلمه دو صدا و دو حرف وجود دارد)

معلم: حالا نگاه کن من چطور حرف آ را مینویسم.ازروی خط مداد را کمی بالا می برم و بعد بالای آن یک کلاه کوچک میذارم. اینطور. ما به این شکلِ آ میگوییم “آی باکلاه”این آ همیشه در اول کلمه میاد و تنها میایسته. حالا تو یک آ بنویس. (دقت کنید که حرکت مداد از پایین به بالا باشد. ممکن است اول خیلی درشت بنویسد. اول تشویقش کنید بعد بخواهید که کمی کوچکتر بنویسد. از تکرار کلمۀ آفرین ابا نکنید.)

معلم: صدای آخر در کلمۀ آب چی بود؟

شاگرد: ب

معلم: آفرین. حالا نگاه کن من مینویسم ب.از کمی بالاتر از خط میایم روی خطو کمی میکشم و باز میرم کمی بالای خط و یک نقطه هم میگذارم زیرش. به این شکل میگوییم” ب آخر”چون همیشه در آخر کلمه میاید. این ب هم میتونه تنها بایسته و هم میتونه اگر لازم باشه به حرف قبل از خودش بچسبه اما هیچوقت حرف بعدی به اونمی چسبه. حالا تو یک ب بنویس ببینم.(فراموش نکنید که بعد از اینکهنوشت تشویقش کنید)

حالا وقتی بخواهیم بنویسیم آب اول چه حرفی را مینویسیم ؟ (شاگرد باید بگوید آی باکلاه. اگر فقط شکل را نشان داد بخواهید نام آن را بگوید) بعد چه حرفی را باید بنویسیم؟

شاگرد: ب آخر

معلم: میتونیم ب را به آی باکلاه بچسبونیم؟

شاگرد: نه

معلم: آفرین. چرا؟

شاگرد: چون آی با کلاه همیشه تنها میایسته

معلم: آفرین. حالا بنویس آب. (آنچه باید توجه کنید این است که هر دو حرف را نزدیک به هم درست روی خط نوشته باشد .اگر خوب ننوشته اشکال را به او تذکر دهید و بخواهید که دوباره بنویسد)

اکنون تصویر مردی را که طفلی به همراه دارد نشان دهید و بخواهید بگوید به نظرش این مرد چه نسبتی با کودک دارد. با چند سوآل و جواب به کلمۀ بابا برسید. ) خوب گوش کن: با با. میتونی بگی این کلمه چند صدا دارد؟(اگر شاگرد توانست بگوید چهارتا، از او بخواهید یک یک صدا ها را بگوید. اگر نتوانست، از این راه استفاده کنید)

معلم: این کلمه چند بخش(سیلاب) دارد؟(مفهوم سیلاب را قاعدتأ از زبان میزبان میداند)

شاگرد: دو تا

معلم: آفرین . بخش اول چی بود؟

شاکرد: با

معلم: آفرین. بخش دوم چی بود؟

شاگرد: با.

معلم: میتونی بگی هربخش چند صدا داشت؟

شاگرد : دو تا

معلم: آفرین. پس کلمۀ بابا چند صدا دارد؟

شاگرد: چهارتا( از او بخواهید تک تک صداها را تلفظ کند)

معلم: بسیار خوب. حالا میخواهیم بنویسیم بابا. میتونیم اول از این شکل(ب اخر را نشان دهید)استفاده کنیم؟

شاگرد: نه

معلم: چرا؟

شاگرد: چون این ب فقط در آخر میاد.

معلم: آفرین برتو. ما باید از” ب کوچک” استفاده کنیم که این شکل است.(ب کوچک را بنویسید) این ب هم میتونه به حرف قبل از خودش بچسبد و هم به حرف بعد، اما نمیتونه هیچوقت در آخر بیاد یا تنها بایسته. خوب، بعد از ب چه صدایی شنیدیم؟

شاگرد: آ

معلم: میتونیم از آی باکلاه استفاده کنیم؟

شاگرد :نه

معلم: چرا؟

شاگرد: چون آی باکلاه فقط در اول کلمه میاد

معلم: آفرین عزیز من. ما باید از “آی بی کلاه”استفاده کنیم. این آ میتونه به حرف قبلی بچسبه ولی هیچ حرفی به اون نمیتونه بچسبه. حالا بگو ببینم این آ را باید به ب کوچک بچسبانم؟

شاگرد : بله

معلم : چرا

شاگرد : چون ب کوچک نمیتونه تنها بایسته.

معلم: کاملأ درسته. آفرین.(ا را به ب کوچک بجسبانید و بخش دوم کلمه را هم پهلوی بخش اول به همین ترتیب بنویسید. بعد از شاگرد بخواهید که کلمۀ بابا را بنویسد. اگر در استفاده از شکلها اشتباه کرد بخواهید قانون آن شکل را بگوید تا خود متوجه اشتباهش بشود.)

معلم: تو امروز یاد گرفتی که صدای آ دو شکل دارد (بخواهید نام آنها را بگوید)و ب هم دو شکل(نام آنها را بگوید) .

 متمنیست سوالهای خودرا در همین سایت مطرح بفرمایید یا به نشانی

بفرستید L2000Ayman@ yahoo.com

 روش تدریس خواندن و نوشتن فارسی به خردسالان

در این جلسه توجه شما را به نکاتی که باید قبل از شروع تدریس مورد توجه قرار دهید جلب میکنیم:

الف: کلیات

1. نو آموز باید فارسی حرف بزند. داشتن لهجه هیچ اشکالی ندارد و نباید مورد تمسخرقرارگیرد. به تدریج که بیشتر فارسی بشنود و حرف بزند کم کم لهجه اش هم درست خواهد شد.

2.مطئن باشید که نو آموز واقعاُ مایل است که خواندن و نوشتن فارسی را بیاموزد و به اجبار به این کارتن نداده است

3. بهتر است که نو آموز به زبان کشور میزبان باسواد شده باشد. در این صورت دیگر وقت شما صرف آماده کردن او برای آموزش خواندن و نوشتن نخواهد شد. زیرا او با مفهوم: خط،، کلمه، بخش (سیلاب) ، حرف بخوبی آشناست و اکنون فقط باید بیاموزد که در زبان فارسی ما از راست به چپ میخوانیم و مینویسیم.

4. زمان و روز کلاس را مشخص کنید تا نوآموز بداند شما کار را جدی گرفته اید. این کار بخصوص مهم است اگر نوآموز فرزند یا خویشاوند شما باشد. توجه داشته باشید که مدت کلاستان باید متناسب تا حوصاۀ نوآموز باشد. در غیر این صورت کلاس برایش ملال انکیز خواهد شد و شوق فراکیری را از دست خواهد داد

5. وسایل مورد لزوم که باید همیشه در دسترس نوآموز باشد از این قرار است: 1کتابچۀ یک خطی (کتابچه دو خطی یا چهار خانه مناسب کار نخواهد بود)، مداد سیاه خوب(نه خود کار)، جعبۀ مدادرنکی، مدادتراش و مداد پاک کن.

در روشی که اینجا پیشنهاد میشود( روش باغچه بان) داشتن کتاب لازم نیست گرچه وجود آن کمک بزرگی خواهد بود. کتاب “فارسی بیاموریم” با همین روش تنظیم شده است و میتوانید آن را از این مؤسسات سفارش دهید:

Iranbooks.com یا Amazon.com

کتاب کلاس اول هم که اکنون در ایران تدریس میشود کم و بیش به همین روش است ولی ممکن است که ترتیب آموزش حروف در آن فرق داشته باشد. ما در اینجا حروف را به ترتیب فراوانی استفاده از آن تدریس میکنیم نه به ترتیب جدول الفبا.

ب: در بارۀ خصوصیات خط والفبای فارسی

ا. در زبان فارسی هرصدا دارای شکلیست و از این جهت میتوان گفت که خط فارسی کاملاُ فونتیک است. منتها ما وقتی باسواد میشویم برای سرعت عمل شکلهای بعضی از صداها را نمینویسیم. مثلاُ به جای دَه

مینویسیم ده. خیلی مهم است که هنگام آموزش نوشتن و خواندن فارسی همیشه همۀ صداهای کلمه های جدید را بنویسیم و هرگز از کلمه هایی که هنوز همۀ شکلهای صداهای آن را نو آموز نخوانده است استفاده نکنیم.

2.حروف صامت الفبای فارسی را میتوان به سه گروه تقسیم کرد:

گروه دو شکلیها:

اینها بزرگترین گروه حروف هستند. هریک از آنها یک شکل آخر دارند که همیشه در آخرکلمه می آید و در نتیچه هیچ حرفی به آن متصل نمیشود. شکل غیر آخر (کوچک) این حروف در اول یا وسط کلمه قرار میگیرد. به شکل غیر آخر، حروف قبل و بعد به آنها میتوانند متصل شوند. گروه دوشکلیها عبارتند از: ب، پ، ت، ث، ج،چ،ح،خ، س، ش، ص، ض، ف، ق، ک، گ، ل، م،

ن، ی. مثال: با - آب

گروه یک شکلیها:

حروف این گروه که عبارتند از: د، ذ، ر، ز، ژ، ط، ظ، و، فقط به یک شکل نوشته

می شوند و در صورت لزوم همه میتوانند به حروف قبل از خود متصل شوند ولی در این میان فقط حروف ط و ظ میتوانند به حرف بعد از خود نیز متصل شوند. مثال: مداد، خط ، ظلم

گروه چهار شکلیها

حروف این گروه هر یک دارای جهار شکل هستند: شکل اول که باید به حرف بعدی متصل شود، شکل وسط که میتداند به حرفهای قبل و بعد از خود متصل شود و دو شکل آخر که یکی از آنها باید به شکل قبل از خود متصل شود و شکل آخرکه شکل غیر چسبان حرف است. خذوف این گروه عبارتند از:ع، غ وه مثال:عابر، معبر،منع، ممنوع- غیر،تغییر،دریغ،داغهر، بهار، بَه، ماه

حروف هم صدا

برای هریک از صداهای: “ت” ،”ه” و “ق” در خط فارسی دو حرف وجود دارد: ت ، ط - ه ،ح- ق،غ. برای صدای”س” سه حرف: س، ص، ث و برای صدای “ز” چهار حرف وجود دارد : ذ، ز، ض،ظ.

شکلهای چند صدایی

شکل “ه” در آخر کلمه گاهی صدای “ح” میدهد و گاهی صدای ا ِ. مثال: بَه وبه . شکل “ی” گاهی صدای “ی ِ” میدهد و گاهی صدای ” ای”. مثال :یک ، دیگ

3. در زبان فارسی شش مصوت وجود دارد که پایۀ آنها “الف” است که حرف اول الفبای فارسیست.قاعدۀ نگارش هر یک هنگام تدریس آن مصوت تذکر داده خواهد شد.

مصوتهای فارسی را در جدول زیر میبینید.

مثال: بَرادَر

ا

مثال : اَبر

ه

مثال: روزه

ه

مثال:خانه

مثال: بِگوِ

اِ

مثال:اِمروز

مثال: مزد

اۥ

مثال:اۥرد ک

ا

مثال: با

آ

مثال: آب

و

مثال: بود

او

مثال:اوشان

بی

بیرون

ایران

از جلسۀ بعد به تفصیل روش تدریس هرحرف توضیح داده خواهد شد.

چرا لازم است فرزندان ما فارسی بیاموزند؟

 

بارها از والدین جوان شنیده ام که میپرسند: بچه های ما در خارج از ایران زندگی می کنند، به مدارس محلی میروند و دوستان فرنگی دارند، چراباید صحبت کردن و خواندن و نوشتن فارسی را یاد بگیرند که هم سخت است و هم به دردشان نمیخورد؟

شنیدن این سوآل برایم بسیار دردناک است زیرا نشانۀ آن است که آنان دل از ایران کنده اند وچنان دل به کشور میزبان سپرده اند که مایلند اصل و نسب خویش را فراموش کنند. مرا با اینان سخنی نیست.

 روی سخن من با آن ایرانی تبارانیست که هنوز خود را باسربلندی ایرانی میدانند و میکوشند به هر ترتیبی شده عشق خود را به موطنشان زنده نگهدارند. هنوز از شنیدن موسیقی ایرانی لذت میبرند، با شنیدن سرود ای ایران بپا میخیزند و با خواندن کتابها و روزنامه ها و مجله های فارسی زبان ارتباط خود را با فرهنگ دیرپایشان حفظ میکنند. زبان اغلب این افراد در خانه فارسیست و بچه هایشان نیز کم و بیش فارسی میفهمند و اگر مجبور شوند فارسی هم حرف میزنند. اما در میان همین گروه نیز کسانی را میشناسم که هنوز در آموختن فارسی به اطفالشان شک دارند و چه بسا آن را وقت تلف کردن میدانند. با این عزیزان است که امروز به صحبت نشسته ام.

 غزیزان من، اگر شما فرهنگ مردم خود را دوست دارید و برای آن ارزش قائلید چرا از آشنا کردن فرزندانتان با آن ابا دارید؟ یا شاید خیال میکنید خورش قورمه سبزی و چلو کباب و شنیدن برنامۀ اواز خوانهای ایرانی برای این منظور کافیست. شاید توجه ندارید که بهترین راه شناختن فرهنگ هر قومی دانستن زبان آن قوم است. نشنیده اید که ادبیات هر ملتی آئینۀ روح آن ملت است؟

 دلیل دیگری که باید شما به آن توجه داشته باشید آیندۀ ایران و نیاز شدیدی که به بازسازی خواهد داشت. فقط ایرانیانی خواهند توانست در این بازسازی شرکت کنند که از جملۀ جعفر خان از فرنگ برگشته ها نباشند. یعنی باید بتوانند به آسانی با هموطنان خود ارتباط حاصل کنند و این جز به یاری زبان فارسی امکان نخواهد داشت.

 یاد گرفتن زبان فارسی به هیچ وجه مشکلتر از آموختن زبان چینی نیست. بچه های چینی که در خارج از گشورشان زندگی میکنند خواندن و نوشتن زبان خود را فرا میگیرند و دلیلش اینست که والدینشان مایلند که فرزندانشان اصالت چینی بودن خود را حفظ کنند. آنها دریافته اند که اگر فرزندانشان در محیط جدید گیاهی با ریشه های محکم باشند قدرت استقامتشان در برابر هجوم انواع صدمات فرهنگی به مراتب بیشتر خواهد بود.

 اگر زبان فارسی را با روشی درست بیاموزید هم کار آموزش بهتر و سریعتر انجام میگیرد و هم موفقیت در آموزش سبب تشویق نوآموز شده ، او را به تلاش بیشتر در این راه علاقه مند میسازد.

 اگر از آن زمره کسانی هستید که واقعاٌ علاقه مند هستید که خواندن و نوشتن فارسی را به اطفال بیاموزید ما ازاین پس قدم به قدم شما را در این راه یاری خواهیم کرد به شرط آنکه:

 1. در این اقدام پشتکار و حوصله نشان دهید و زود خسته و نومید نشوید

2. خواندن و نوشتن فارسی را به اطفالی بیاموزید که میتوانند کمی فارسی حرف بزنند . آموختن خواندن و نوشتن به کسانی که هیچ واژگانی به فارسی ندارند با این روش موفقیت آمیز نخواهد بود.

3. بهتر است نوآموز کلاس اول زبان خارجی را بپایان رسانده باشد. در این صورت مقدمات کار را یعنی مفهوم کلمه،حرف، صدا و بخش را میداند.

4. باید نوآموز حتماٌ روزی بین یک ربع تا نیم ساعت تمرین کند.

 تاجلسۀ بعد لطفاٌ کتابچۀ خط دار(یک خطی)، مداد سیاه و قرمز و مداد پاک کن تهیه فرمایید.

سوآلهای خود را لطفاً به نشانی زیرارسال دارید:

<L2000Ayman@ yahoo.com>

ایامتان خوش باد

 

نوشته شده در ۱۳۸۸/۳/٢۸ساعت ۱۱:٤٠ ‎ق.ظ توسط شیوا همتی نظرات ()

هیچ یک از روشهای تدریس فی نفسه خوب یا بد نیستند بلکه نحوه و شرایط استفاده از آنهاست که باعث قوت یا ضعفشان می شود .

از آنجایی که امروزه کلاس های ما نیاز به بکار گیری روش های فعال و نوین تدریس می باشد بر آن شدم که در هر پستی یکی از این شیوه ها را همراه با مثال بنویسم تا کسانی که دوست دارند از آن استفاده نمایند

قابل ذکر آن است که این مثال ها می تواند در سطح کلاس خودتان وفق داده شود و به شکل ها ی گوناگونی انجام پذیر د.

روش تدریس کا وشگری شامل ۵مرحله است که همراه مثال تقدیم می گردد:

 مرحله ی نخست :

مواجه کردن فراگیرنده با مساله (هدف تدریس مشاهده ی دقیق)

مثال:دوستان عزیزم !امیدورارم با سر زندگی و انرژی که در شما سراغ دارم در کلاس حاضر شده وبا هم همراه باشید تا کلاسی پر نشاط برای یادگیری و"توجه"فراهم کنید

در این جلسه در نظر دارم کلاس شما را با یکی از ویژگی های منحصر به فرد ی که دارا می باشید آشنایتان کنم .به طور که خواهید دید خداوند در هر کدام از ما نشانه های گذاشته که با دیگری متفاوت است .

مثلا اگر دقت کنید شکل "چشم "هر فردی متفاوت از دیگری است به طوری که هیچ چشم هایی را نمی توان پیدا کرد که درست مثل هم باشند - البته به جز دوقلو ها - به جز چشم سایر اعضای بدن ما هم در عین که از نظر شکل ظاهری شبیه یکدیگرند اما انظر پرداخت و آرایش متفاوت هستند موضوع درس امروز با این فرض شکل گرفت که "کف دست همه ی افراد همانند یکدیگرند"برای اینکه بدانیم آیاواقعا این فرض وحدس تایید می شود یا نه باید به گرد آوری اطلاعات بپردازیم.

مرحله ی دوم : وادار کردن دانش آموزان برای گرد آوری اطلاعات

برای گرد آوری اطلاعات به ابزار نیاز داریم .یکی از آن ابزارها مشاهده است یعنی ،با استفاده از حس بینایی و با تمرکز بر روی شی می توانیم اطلاعاتی از آن کسب کنیم .اکنون از شما می خواه با بهر گیر از حس بینایی خود به مشاهده بپردازید .آنچه باید مورد مشاهده قرار گیرد ،نقش کف دست خودتان است .

برای اقدام به این کار ،نخست به ترتیبی که مشخص می کنم در گروه ها قرار گیرید .هر گروه پنج عضو دارد .یکی از اعضا نماینده ی گروه است که خودتان باید آن را انتخاب کنید پس گوش کنید تا اساممی گروه ها را بخوانم .پس با مشخص شدن اسامی به ترتیب گروه های خود را تشکیل دهید ..

.

.

پس از تشکیل گروه ها به صورت منظم کار گرد آوری وثیت اطلاعت را آغاز کنید .برای این کار نقش کف هردو دست هم گروه خود را مشاهده کنیدو آنچه را که می بینید بر روی کاغذ ثبت کنید .به گونه ای که نقش دست هرکس برروی کاغذ رسم شود.

مرحله ی سوم:یاری به دانش آموزان برای مشاهده کردن

برای به دست آوردن اطلاعات دقیق و درست ،هر آنچه می بینید را رسم کنید واگر کسانی می خواهند اطلاعات دقیق تری به دست آورند می توانند با مراجعه به آزمایشگاه مدرسه ،ذره بین بگیرند تا از نقش دست ها - از طریق مشاهده دقیق  - آگاهی بیشتری بیابند .من قبلا با مسئول آزما یشگاه هماهنگ کرده ام.

مرحله ی چهارم:یاری به دانش آموزان برای سامان دهی اطلاعات

برای ارائه  اطلاعات خاص از مشاهده جدولی مانند جدول زیر ،رسم کنید و و یژگی های نقش کف دست های هرکسی را در آن ثبت کنید

 شماره

 نام و نام خانوادگی

 ویژگی های مشاهده شده

 ١

٢

٣

۴

۵

 

 

 

 
 
مرحله ی پنجم:بررسی شیوه ی عمل
 
از شما تشکر می کنم اکنن یک  گزارش کار بدهید وشیوه ی کارتان را در آن شرح دهید .
 
این شیوه تدرس می تواند در در س های علوم ابتدایی و همچنین دروس اجتماعی مورد استفاده معلمین گرامی قرار گیرد .
 
نوشته شده در ۱۳۸۸/۳/٢۸ساعت ۱۱:۳٩ ‎ق.ظ توسط شیوا همتی نظرات ()

مباحث روش تدریس ، مجموعاً دارای نکاتی اساسی در زمینه کلاس‌داری و آداب تدریس حفظ قرآن می‌باشد. این بخش در واقع یک جمع‌بندی از مباحث روش تدریس را داراست که امید است برای اساتید و مربیان جلسات حفظ مفید واقع شود. از آنجا که هنوز در کشور ما کلاس‌های قرآن دارای برنامه‌های منسجمی نیستند ومدارس قرآن در شهرها و روستاها تأسیس نشده‌اند تا نظم و برنامه‌ای منسجم و قانونمند را به جلسات قرآن بدهند، لذا ابتدا به تقسیم‌بندی کلاس می‌پردازیم. کلاس‌ها را به دو طریق می‌توان تقسیم نمود:
1. بر اساس آشنایی فرد با روخوانی قرآن و عدم آشنایی او دو کلاس در دو سطح تشکیل می‌شود. افرادی که مسلط بر روخوانی قرآن نیستند، در یک کلاس سازماندهی شده و آنان که روخوانی را می‌دانند در کلاس دیگر. سن، در این تقسیم‌بندی اهمیتی ندارد و در یک کلاس ممکن است از کودک هفت ساله تا افراد سی یا چهل ساله حضور یابند. فقط روش تدریس در این دو سطح کلاس متفاوت است.
2. بر اساس گروههای سنی، افراد ثبت‌نام شده را به سه کلاس مجزا تقسیم می‌کنیم.
الف: گروه سنی 6 تا 9 سال
ب: گروه سنی 10 تا 13 سال
ج: گروه سنی 14 سال به بالا
البته در صورت امکان، تقسیم همین گروه به زیر هجده سال و بالای هجده سال در موفقیت بیشتر کلاس تأثیر دارد. در اینجا یک گروه سنی نام برده نشد و آن کودکان زیر شش سال می‌باشند. این به دلیل آن است که روش تدریس برای این عده به صورت اساسی با سایر گروه‌های سنی تفاوت دارد. 1

وجود عوامل خاص از جمله: 1. سن کم 2. عواطف خاص 3. دلبستگی شدید به خانواده 4. آشنا نبودن با حروف الفبا 5. روش خاص آموزش، می‌طلبد که کتابی جداگانه در مورد روان‌شناسی تربیتی و آداب آموزش حفظ و ایجاد علاقه به قرآن در این سن نوشته شود که امکان بحث آن در اینجا نیست، فقط در بخش تذکرات به والدین به آن اشاره‌ای خواهیم کرد.
در هر صورت، استاد حفظ با توجه به امکانات و افراد داوطلب حضور در کلاس حفظ یکی از 2 تقسیم‌بندی فوق را رعایت می‌کند. بدیهی است تقسیم‌بندی دوم از لحاظ علمی و نتایج کارآیی بیشتری دارد. اما برای تدریس، روش تدریس طبق گروه‌بندی‌های فوق به دو طریق و در دو سطح انجام می‌پذیرد.
1. افرادی که روخوانی قرآن را مسلط نیستند و گروه الف نیز به همین صورت آموزش می‌بینند چرا که این گروه سنی با توجه به برنامه آموزش قرآن مدارس چندان با روخوانی قرآن آشنا نیستند.
2. افرادی که با روخوانی قرآن آشنا هستند و گروه‌های ب و ج نیز به همین صورت آموزش خواهند دید. توجه داشته باشید که گروه‌بندی علاقه‌مندان به حفظ به سه گروه سنی (الف و ب و ج) به خاطر آن است که فرد با افرادی که هم‌سن او یا نزدیک به سن او هستند در یک کلاس حضور دارد و حس رقابت، تلقین‌پذیری و پیشرفت مساوی در حفظ بر روی او تأثیر خواهد گذاشت. حضور یک کودک با یک نوجوان در یک کلاس مسلماً باعث نخواهد شد که هر دو چندان پیشرفتی داشته باشند، زیرا فواید فوق در چنین کلاسی وجود ندارد. علاوه بر آن که هر گروه سنی توجه خاصی را به خود می‌طلبد و روحیات خاص خود را دارند، چنان که این مسئله در کتاب‌های روان‌شناسی تربیتی بیان شده است. اما برای تدریس، شما با دو سطح آموزشی روبرو هستید که گذشت هر یک از سطوح برنامه خاصی را برای آموزش می‌طلبند به این صورت:

سطح یک: چون با روخوانی آشنایی چندانی ندارند ، (1)
اما در هر حال الفبا را می‌شناسند، حفظ کردن را در کلاس انجام می‌دهند، یعنی مراحل حفظ اعم از روخوانی اولیه و تکرارها در کلاس صورت می‌گیرد، و این استاد جلسه است که هر آیه یا جمله را بر روی تخته می‌نویسد و کلمه به کلمه تکرار می‌کند و از قرآن‌آموزان نیز می‌خواهد که آن را تکرار کنند. بعد از تکرار هر کلمه، استاد کلمة بعد را تکرار کرده و در کل کلمات را به هم متصل نموده چند بار تکرار می‌کند و از اعضای کلاس می‌خواهد تا آنان نیز تکرار کنند، پس از آن‌که مطمئن شد آنها آیه یا جمله را حفظ شده‌اند، تخته را پاک می‌کند و از قرآن‌پژوهان می‌خواند که چند بار جمله یا آیه مذکور را تکرار کنند و به همین صورت سایر آیات و جملات نوشته و تکرار شده با جملات و آیات قبل متصل شده و با هم تکرار می‌شوند تا اعضای جلسه تمام آنها را حفظ کنند. البته باید از قرآن‌آموز خواسته شود که در منزل نیز همین آیات را تکرار کند و فقط تکیه به کلاس نداشته باشد. سپس استاد درس جلسات قبل را نیز از یک‌یک افراد سؤال کند.
سطح دو: در این سطح نباید حفظ در کلاس انجام شود. به اعضای این کلاس باید چگونه حفظ کردن را یاد داد تا در منزل به حفظ بپردازند و در جلسه به تحویل آن به استاد، بپردازند. در این کلاس فقط محفوظات شاگردان تحویل گرفته شده، اشکالات آنها رفع می‌شود و استاد تجربیات خود را در زمینه‌های مختلف حفظ به شاگردان منتقل می‌کند. (2)

در ادامه نظر مربیان و اساتید حفظ را به نکات زیر جلب می‌کنیم:
1. کلاس حفظ بلکه هر کلاس آموزشی احتیاج به طرح درس دارد، یعنی استاد یا مربی باید طبق یک برنامة مشخص و مدون در کلاس حضور یابد، مقدار تدریس حفظ در هر جلسه، نکاتی که در زمینة معانی آیات باید تذکر داده شود، مقدار تحویل محفوظات از هر فرد در هر جلسه و سایر مطالبی که نیاز است در کلاس مطرح شود باید طبق یک برنامة مشخص تدوین شده باشد.
2. در کلاس حفظ افراد مختلف با تفاوت‌هایی در یادگیری حضور دارند. روشن است که همة اعضای کلاس در یک سطح از یادگیری و حفظ نیستند و استعدادها مختلف است. این ممکن است یک مسئلة بغرنج برای استاد باشد، با این حال همین تفاوت‌ها متغیرهایی هستند که استاد باید در هنگام تهیه طرح درس خود آنها را به حساب بیاورد.
3. ممکن است شما احساس کنید، شخصی از اعضای کلاس کم‌کاری کرده و علاقه به حفظ کردن ندارد. این وظیفة استاد است که از او دلجویی کرده و علت کم‌کاری‌اش را بیابد و به او در حل مشکلش یاری رساند.
4. ایجاد علاقة مضاعف در قرآن‌پژوهان برای حفظ و دادن انگیزة صحیح به آنها بر عهدة استاد جلسه است. بیان فواید حفظ، توصیف شرح حال حفاظ موفق و ... از جملة راهکارهاست. نکتة فوق، بویژه برای کودکان و نوجوانان حایز اهمیت است، چرا که تا قبل از سن نوجوانی آینده برای فرد چندان مفهومی ندارد و او ممکن است چندان به جایگاه حفظ پی نبرده باشد. پس استفاده از انگیزه‌های آنی‌تر و تشویقات لفظی و اعطای جوایز می‌تواند به ایجاد علاقه و دلگرمی در کودک و نوجوان کمک فراوان بکند. تشویق هرچند به صورت لفظی در همة افراد مؤثر است و تنبیه هرچند به صورت لفظی معمولاً تأثیر منفی در یادگیری دارد. پس استفادة صحیح و به‌جا از تشویقات محرک قرآن‌پژوهان به سوی حفظ بهتر است. فراموش نکنیم که کودکان و نوجوانان بعدها می‌توانند به انگیزه‌های حقیقی رهنمون شوند و ما می‌توانیم مقدمة آن را فراهم سازیم.
5. حفظ را باید با مقدار کم و از جزء سی در هر سطح از آموزش شروع کرد، بنابر تجربه این روش نتایج بهتری را عاید کلاس و قرآن‌پژوه می‌کند.
6. اعضای جلسه حفظ باید با هم، در زمینه حفظ پیشرفت کنند. وجود حفاظ 1 جزء، 3 جزء، 5 جزء و ... در یک کلاس واحد باعث کندی کار حفظ، از بین بردن حس رقابت، خستگی اعضا و ... می‌شود، لذا استاد طبق طرح درس خود به مقدار مشخص و همگام با تمام حفاظ کلاس باید جلسه حفظ را به پیش ببرد.
7. استعدادهای درخشان و افرادی که توان حفظ بالایی دارند را می‌توان در کلاس دیگری سازماندهی نمود تا از توانایی‌های آنها بهرة کافی برده شود.
8. اگر قرآن‌پژوهان با لحن عربی آشنایی ندارند آموزش آن به اعضای جلسه بسیار مناسب است. البته آنها باید تجوید را هر چند در حد مقدماتی فرا گرفته باشند و اگر حس کردید اعضای جلسه عمدتاً به تجوید آگاهی ندارند آموزش آنها تحت یک کلاس مجزا لازم است.
9. مفاهیم قرآنی حتی‌المقدور به قرآن‌پژوهان آموزش داده شود. اثر حفظ با درک مفهوم را قبلاً بیان کردیم، این آموزش می‌تواند به عنوان سؤال و معما در کلاس مطرح شود.
10. این اندیشه که حفظ کردن قرآن کاری مشکل است باید از ذهن قرآن‌پژوهان محو شود. شما باید با تذکرات متناوب این مطلب را به آنها تلقین کنید که حفظ کاری آسان است و آنان حتماً قادر به حفظ قرآن بلکه سایر کتب دینی (نهج‌البلاغه، صحیفه سجادیه و ...) هستند، فقط باید توانایی‌های خود را باور کنند.
11. استاد جلسه حفظ باید ملجأ و تکیه‌گاه قرآن‌پژوهان باشد. ایجاد جوّی صمیمی در کلاس باعث می‌شود تا در صورت برخورد شاگرد با مشکلی در زمینه حفظ آن را با استاد در میان گذاشته و در رفع آن بکوشد و این مشکل به ترک کلاس توسط شاگرد نینجامد.
12. در احادیث اهل‌بیت علیهم‌السلام روایات زیادی پیرامون مقام قرآن و جایگاه حفاظ و آموزش قرآن وجود دارد. در هر جلسه بیان یک حدیث در این زمینه علاوه بر ایجاد انگیزه در حفاظ باعث ایجاد بینشی جدید در زمینة قرآن و حفظ آن برای او می‌شود.
13. ارزشیابی منظم، از عوامل توفیق یک کلاس حفظ می‌باشد. استاد باید به‌طور منظم در هر جلسه به ارزشیابی کلاس پرداخته و بداند که هر کدام از قرآن‌آموزان تا چه حد پیشرفت داشته و بر محفوظات خود مسلط هستند، افراد پرکار را تحسین و تشویق نموده و افراد کم‌کار را از علت کم‌کاری جویا شود نه آن‌که آنها را در جمع مورد عتاب و تحقیر قرار دهد، که تأثیر منفی این عمل روح قرآن‌آموز را به شدت آزرده کرده و ممکن است از شما به عنوان شخصی که منتسب به قرآن و معلم و یاددهندة آن هستید، ناراحت گردد. حتی علت‌یابی از کم‌کاری و تسامح او را در صورت امکان در خارج کلاس جویا شوید.

14. اصل آموزش و پرورش در انسان‌ها احترام به شخصیت و تکریم و بزرگداشت آنهاست. خداوند که خود معلم انسان است الذی علَّم بالقلم بلکه معلم قرآن است علَّم بالقرآن بنا را بر تکریم و کرامت آدمی نهاد ولقد کرّمنا بنی‌آدم ، با بزرگداشت مقام انسان است که او به عند ملیکٍ مقتدر می‌رسد. توجه به این مطلب در کلاسداری جلسات قران می‌تواند در جذب، نگهداری، موفقیت و ترقی قرآن‌آموزان بسیار حایز اهمیت باشد.






....................................
پاورقی:
1- . یکی از معضلات جلسات حفظ آن است که فرد قبل از آشنایی با روخوانی صحیح قرآن به حفظ رو می‌آورد که هم برای خود و هم کلاس آموزشی مشکل‌زاست. بسیار مناسب است که قبل از شروع حفظ یک دوره آموزش روخوانی و روانخوانی برای این گروه برپا شود و بعد به آنها حفظ قرآن را آموزش دهند. اما از آنجا که به خاطر کمبود امکانات و ... در بسیاری مراکز چنین طرحی قابل اجرا نیست، ما این قسمت از روش حفظ را بیان کرده و آن را تحت سطح خاصی آورده‌ایم.
2- . مباحث تکمیلی روش تدریس را همان‌طور که گفته شد در متن مصاحبه‌ها، خصوصاً مصاحبه استاد حاج‌ابوالقاسمی بخوانید. مطالب فوق جمع‌بندی و گذری به نکات کلاسداری و روش حفظ است.


...................................
پاورقی :
1. به همین دلیل مراکزی خاص جهت آموزش این گروه سنی در کشور به وجود آمده که متأسفانه تعداد آنها نیز بسیار معدود است، از جمله مؤسسه جامعة القرآن قم زیر نظر استاد طباطبایی که مرکز تخصصی آموزش حفظ می‌باشد قسمتی از فعالیت خود را به آموزش این گروه اختصاص داده که به حق می‌توان گفت در کار خود نیز موفق بوده است. به امید روزی که چنین مراکزی با تأسیس مدارس قرآن در کشور توسعه یافته و در اقصی‌نقاط ایران به کار آموزش قرآن بپردازند.

نوشته شده در ۱۳۸۸/۳/٢۸ساعت ۱۱:۳٠ ‎ق.ظ توسط شیوا همتی نظرات ()

در اینجا به عنوان نمونه دو تا از نمایشهایی را که در آنها مفاهیم ریاضی گنجانده شده و می تواند مورد استفاده معلمین و اولیای محترم قرار گیرد ، ذکر می گردد .

1ـ نمایش تفریقهای با انتقال :

مانند :                             235 

                                     157 -

مردی وارد کلاس می شود : سلام ، بچه ها اسم من یکی است ، من یک خونه در جدول ( مکانی ) دارم ، آن خونه ، خونه یکی ها ست ، بچه ها من همیشه یک رقم هستم . اگر یه وقتی تعداد من زیاد بشه که به  10  برسم  یا  از  10  بیشتر  بشم .

در این موقع مرد دوم وارد می شود . سلام بچه ها ، آنوقت دیگر من می آیم ، اسم من ده تایی است ، من در همسایگی یکی هستم  . این همسایه من پسر من نیز هست ، بچه ها پسرم راست میگه ، وقتیکه تعدادش آنقدر بشه که به  10   یا بیشتر از  10   بشه اونوقت دیگه نمی تونه در خونه خودش جابگیرد . من میام و کمکش می کنم و آنچه را که نمی تونه نگه داره با خودم به خونه خودم میارم . خوب بچه ها من یک فرقی با پسرم دارم و اون اینکه پسرم یکی یکی زیاد می شه ولی من ده تا  ده تا زیاد می شوم . از طرفی شبیه به اون هم هستم اگر تعداد من به  ده یا بیشتر از  ده  برسد در اینصورت .

مرد سوم وارد می شود : سلام بچه ها ،  اونوقت من می آیم ، بچه ها اسم من صدتایی است . من در همسایگی ده تایی و یکی هستم ، ده تایی پسرم است ویکی نوه ام ، در این خانواده که شما می بینید دو پدرند و دو پسر ، اما سه نفریم .

خوب بچه ها پسرم راست میگه ، وقتیکه تعدادش آنقدر بشه که به ده برسد یا بیشتر از ده بشه دیگه در خونه خودش جا نمی گیره ، من می آیم و کمکش می کنم و آنچه نمی تونه نگه داره با خودم به خونه ام می آرم . راستی بچه ها تا یادم نرفته یه داستانی برایتان تعریف کنم ، یکی از روزهایی گرم تابستان ما سه نفری تصمیم گرفتیم به مسافرت برویم ، هوا خیلی گرم بود ، وقتی با هم مشورت کردیم قرار شد تا به کنار دریا برویم ، رفتیم بلیط یگیریم ، آقای بلیط فروش گفت : قیمت بلیط برای شما سه نفری  157 ریال می شه اول قرار شد که هر کدام از ما همان پولی را که مربوط به خونه ما می شه پرداخت کنیم ، لذا هر کدام از ما پولهای جیبمان را بیرون آوردیم :

یکی می گوید :                                من  5 ریالی داشتم .

ده تایی می گوید                             من   30 ریالی داشتم .

صدتایی می گوید :                           من  200  ریالی داشتم .

وقتی کنار هم گذاشتیم :                235 

آنوقت پول بلیط را زیر آن نوشتیم :     157  -

یکی : من نمی تونم 7 ریال رو بدم  چون 5  ریال دارم .

ده تایی : ولی پسر جان غصه نخور ، من کمکت می کنم یک ده تایی به شما می دهم ، بیا ده ریال و حالا من هم نمی تونم  50 ریال رو بدم چون بیست ریال دارم .

صدتایی : غصه نخور پسرم ، من کمکت می کنم یک صدتایی به شما می دهم ، بیا این 100 ریال خوب بچه ها ما با این کمکهایی به هم کردیم تونستیم پول بلیط رو بدیم و یک ساعت بعد هم به مسافرت برویم .

معلم : سعی می کند با طرح سؤالهای مناسب مثلا"اینکه سه نفری چقدر پول داشتند ؟
قیمت بلیط چقدر بود ؟ چقدر دیگر کم داشتند تا پول بلیط بدست آید ؟ چگونه پول بلیط را جور کردند ؟  تدریس را ادامه می دهد و کلاس را جذاب می نماید .

2ـ ( نمونه تدریس ) ((فعّال))

نمایش جمع و تفریق متناظر :

عدد  5 = 7 - 12               12 =  7 +  5 

بچه مرشد :  مرشد (( با صدای بلند ))

مرشد : جان مرشد ، چیه بچه مرشد (( با صدای بلند ))

بچه مرشد : بیا که جمع جَمعه  و همه حاضرند  و از این بهتر نمی شه .

مرشد : صبر کن با هم برویم (( با تق تق وارد کلاس می شوند ))

بچه مرشد : مرشد جان اگر اجازه بدهی بساط و پهن کنم و تو هم یک نمایش برای بچه ها بدهی

مرشد : خوب گفتی آفرین به هوشت . خوب گوش کن . نمایش بی دسلاف نمی شه اول از بچه ها بخواه تا ما را خبر کنند .  بعد شروع کنیم .

بچه مرشد : خوب بچه ها شنیدید . حالا هر کس به قدر همتش این مرشد و
بچه مرشد رو کمک کنه .

دانش آموزان نشسته : چندتن حرکت می کنند و تعدادی سکه در داخل کشکول مرشد

 می اندازند که جمع تعداد سکه ها 12  تاست و سکه های زرد  7  تا و سکه های  سفید5  تا خواهد بود .

مرشد : خوب بچه  مرشد مثل اینکه کافیه برویم سر اصل موضوع . (( با نگاه در داخل کشکول می گوید )) . بچه مرشد من داخل کشکول را که نگاه کردم تعدادی از سکه ها سفید و تعدادی زرد بودند . همه را که شمردم از تعداد انگشتان دو دست تو ، دو سکه بیشتر بود .هفت تا از سکه ها زرد هستند ، می خواهم ببینم می توانی بگوئی سکه های سفید چند تا هستند .

بچه مرشد : فهمیدم (( در حالیکه نگاه به انگشتان دو دست و سپس نگاه به انگشتان یک دست خود میکند )) میگوید فهمیدم اما اگر اجازه بدهی من یک شعر برای بچه ها می خوانم اگر اونا خوب گوش کنند می توانند از روی تعداد طوطی هایی که من در باغ پسته دیدم به جمع سکه ها و از اتفاقاتی که افتاده به تعداد بقیه سؤال شما پی ببرند .

مرشد : آفرین بچه مرشد  می دونستم آبروی مرشد را حفظ می کنی . بخوان بچه مرشد  .
(( با صدای بلند ))

رفتم به باغ پسته                              دیدم 12 طوطی       

روی درخت نشسته                           با عجله دویدم      

وقتی نزدیک رسیدم                           دیدم  7  تا پریدند

 پرسیدم از طوطیا                             بقیه ها چی شدند

گفتند وقتی دویدی                            آنها خیلی ترسیدند      

                             پشت درخت پریدند

معلم : در این موقع از یکی از بچه ها می خواهد تا پای تابلو بیاید و تفریق مربوط به شعر را پای تخته بنویسد .                            5 =  7  -  12 

و سپس روبه مرشد می کند و می گوید : خوب آقا مرشد ، از شما ممنونیم  ، اما از شما می خواهیم تا برای بچه های کلاس ، یک شعر بخوانید اما این شعر یک شرط دارد آنهم اینکه باید شعری را بخوانی که شکل آن جمع باشد که نظیر تفریق بچه مرشد بشود .

مرشد : ما هم از شما که ما را در جمع کلاس پذیرفتید تشکر می کنیم و چشم :

5  تـا  گنجشـک  خـستـه                       روی درخـت نـشـسته

نو  کاشون  ببین  چه تیزه                     پاهاشون ببین چه ریزه

هفـت  تا  دیـگه  رسیدند                      کنـار شـون نـشـستـند

با هم میخواند آب بخورند                     بـالا بـرند تاب بخورند     
    خداکنه شکارچی هیچ کدومه نبینه    شاء ا... چشاش کور بشه هیچ کدومه نگیره

                                  12 =  7  +  5 

 

نوشته شده در ۱۳۸۸/۳/٢۸ساعت ۱۱:۱۱ ‎ق.ظ توسط شیوا همتی نظرات ()

در 10 سال گذشته با رشد و توسعه نقش فناوری اطلاعات (it) در کشور ما و با توجهی که به آماده کردن بسترهای لازم برای توسعه آن شده است، این پدیده در آموزش و پرورش نیز جای خود را باز کرده و به خوبی خودنمایی می کند.اینکه این موضوع چه مقدار تأثیرگذار بوده، قابل اندازه گیری نیست. ولی می توان به جرأت گفت که از معدود پدیده هایی است که در عمر کوتاه خود توانسته تأثیر گسترده ای بگذارد و توجه بسیاری را به خود معطوف کند. کشور ما نیز به دلیل تعاملی که با محیط پیرامون خود دارد، از تحولات جهانی بی نصیب نیست و با توجه به رویکرد جهانی در مباحثی مثل آموزش برای همه، آموزش مادام العمر، آموزش برای زندگی بهتر، می بایست از روش های خاصی برای تحت پوشش درآوردن هر چه بیشتر جمعیت لازم التعلیم و یا افزایش کیفیت آموزش و پرورش و یا حتی کاهش هزینه های آموزش استفاده کند. در حال حاضر رویکردی به سوی استفاده از فناوری در آموزش (تدریس دبیران) به وجود آمده که آهسته و انبوه کار خود را به پیش می برد. نمود این رویکرد برگزاری جشنواره های تولید محتوای الکترونیکی در آموزش های فنی و حرفه ای و همچنین جشنواره های روش تدریس با استفاده از it است که در دوره متوسطه و در دروسی مثل شیمی و جغرافی توسط وزارت آموزش و پرورش در حال اجراست. از جمله اهداف مشترک اجرای این جشنواره ها عبارتند از: ترغیب، تشویق و ایجاد باور در بین معلمان در امر استفاده از نرم افزارها و تولید محتوای الکترونیکی، توسعه و گسترش فرهنگ تولید محتوای الکترونیکی و استفاده از it در فرایند یاددهی و یادگیری. این موضوع می تواند علائمی باشد برای اینکه نقطه اوج تلفیق it در آموزش و به کارگیری خردمندانه آن توسط معلمان و دبیران است. پس معلمان در به کارگیری فناوری اطلاعات نقش محوری دارند. در مورد به کارگیری it در آموزش و پرورش بحث های زیادی شده و عموما از it به عنوان یک ابزار تکنیکی برای بالابردن سطح آموزش سخن رفته است. این امر نکته روشن و قابل توجهی را پیش روی ما قرار می دهد که نیاز مبرم به پیشرفت و حرفه ای شدن معلمان در زمینه it دارد. برای ایجاد یادگیری های مؤثر، جایی که فناوری در اختیار اهداف یادگیری در مدرسه است، تنها معلمان هستند که در مواقعی حساس مبتنی بر پایه احتیاجات و شیوه های یادگیری دانش آموزان، تکنیک های it را در برنامه ریزی تحصیلی به کار می برند. این معلم است که برای آموزش و تدریس می بایست از نمودهای فناوری استفاده کند، بنابراین باید روش های تدریس با رویکردهای جدید را تجربه کرد، آنها را مستند کرد و نشر داد. شواهد نشان می دهد وقتی که معلمان دانش خود را در زمینه موضوع درس و شیوه یادگیری دانش آموز به کار می بندند، به کارگیری فناوری اطلاعات بیشترین اثر مستقیم را بر پیشرفت شاگردان دارد. هنگامی که دانش آموزان در فهم و درک خود در به کارگیری نرم افزاری خاص در کار فردی یا گروهی یا کلاسی به کنجکاوی (تردید) کشیده می شوند، شاهد این پیشرفت خواهیم بود. در مورد اثرات به کارگیری فناوری اطلاعات در کار دانش آموزان و ارائه کار آنها، پژوهش های کمی صورت گرفته است. دامنه کاربردهای آموزشی it بسیار وسیع است. در یک طرف آن فعالیت های بسیار محدود است که عمدتا بر پایه روش های سنتی قرار دارد و در طرف دیگر آن، تغییرات اساسی در رویکردهای تدریس قرار می گیرد. به عنوان مثال، بعضی از معلمان از وایت برد تعاملی (interactive whiteboard) در نمایش دادن محتوا و نظریات در مباحث کلاسی به روش سنتی استفاده می کنند، در حالی که معلمان دیگر اجازه می دهند دانش آموزان برای نشان دادن نمایشنامه هایی که خودشان طراحی و فیلمبرداری کرده اند، در کلاس از این وسیله استفاده کنند. مطالعات نشان می دهد مؤثرترین کاربرد (it) آن است که معلم و برنامه های نرم افزاری، فهم و فکر دانش آموز را به چالش می کشاند و این کار از طریق شرکت تمامی دانش آموزان در بحث کلاسی با استفاده از وایت برد تعاملی و یا کار دانش آموزان با رایانه به صورت فردی و گروه های دونفره صورت می گیرد. اگر معلم مهارت سازماندهی دانش آموزان را بر مبنای فعالیت هایی مبتنی بر فناوری اطلاعات داشته باشد، آنگاه کارایی کلاسی و فردی دانش آموزان می تواند به موازات هم مؤثر باشد. به کارگیری فناوری اطلاعات (it) توسط دانش آموزان به صورت دونفره، گروهی یا کلاسی، (مثلا استفاده از وایت برد تعاملی) معلمان را قادر می سازد تا از طریق گوش دادن به توضیحات دانش آموزان، بازخوردهای فراوانی را به دست آورند. از این نکته، معلمان می توانند دید عمیق تری را از پیشرفت دانش آموزان و شناخت آنها به دست آورند. مشارکت دانش آموزان به صورت دونفره یا تیمی در استفاده از منابع فناوری اطلاعات، در موضوعات به خصوصی باعث می شود آنان بتوانند فهم یکدیگر را از یادگیری به چالش بکشند و از طریق مشارکت، مطالب بیشتری را فراگیرند. مدارک جامعی مبنی بر تأثیر یا کمک کردن فناوری اطلاعات (it) روی پیشرفت دانش آموزان وجود دارد. این مدارک نشان می دهد که این ویژگی و مزایا، به روشی که معلم برای انتخاب کردن سازماندهی استفاده از منابع فناوری اطلاعات اتخاذ می کند، بستگی دارد و این فعالیت ها با کارهای کلاسی و فعالیت های خارج کلاس تلفیق می شود. در حال حاضر، انواع منابع فناوری اطلاعاتی موجود و در دسترس نشان می دهد که به کارگیری فناوری اطلاعات همیشه روی اهداف ویژه ای از برنامه درسی متمرکز است. مطالعات انجام شده ثابت کرده است ورود فناوری اطلاعات در آموزش نه یک جریان سخت افزاری بلکه روندی نرم افزاری است. به طور کلی ورود سخت افزار بدون تدارک تمهیدات لازم که مهم ترین آنها بستر سازی فرهنگی است، قطعا به ناکامی منجر خواهد شد. توسعه فناوری اطلاعات در زمینه های مختلف و به خصوص در قسمت آموزش از جمله مسائلی است که تمامی کارشناسان به آن روی آورده اند. اما در عین حال صاحب نظران اعتقاد دارند که در حیطه آموزش اگر معلمان با فناوری اطلاعات احساس مشارکت نکنند، مطمئنا توسعه فناوری اطلاعات در این زمینه دچار مشکل خواهد شد. نقش حیاتی فناوری الکترونیکی در آموزش و پرورش یادگیری الکترونیکی زاییده چرخه تحولات سریع و رو به گسترش فناوری های نو به مفهوم واقعی آن است. تاکنون تعاریف متفاوتی از یادگیری الکترونیکی ارائه شده است. یادگیری الکترونیکی به وسیله اینترنت صورت می گیرد، با جدیدترین اطلاعات همراه است و مجموعه ای از روش های آموزشی را در برمی گیرد (آموزش های مجازی، همکاری دیجیتال، شبیه سازی ). فراگیر محور است و به ویژگی فردی او توجه دارد. نهایتا قابلیت انجام دادن فرایندهای اداری و مدیریتی از قبیل: ثبت نام، پرداخت شهریه، نظارت بر روند اجرای فعالیت های یادگیرنده، تدریس و اجرای ارزشیابی از راه دور را فراهم می کند. به طور کلی، یادگیری الکترونیکی به آن نوع یادگیری گفته می شود که در محیط شبکه به وقوع می پیوندد و در آن مجموعه ای از فناوری چند رسانه ای، فرارسانه ای و ارتباطات از راه دور به خدمت گرفته می شود و نوعی یادگیری است که در محیط اینترنت صورت می گیرد و با بهره گیری از فناوری شبکه تسهیل می شود. این نوع یادگیری که به استفاده از فناوری آموزشی اشاره دارد تأکید می کند که در فضای مسقف کلاس درس، معلمان از رسانه های سنگین آموزشی اعم از رایانه های عمومی، شخصی، سی دی ها، دیسکت ها، سایت های اینترنت، ای میل و حتی نانو فناوری در فرایند یاددهی استفاده کنند تا یادگیری را تسهیل کرده و موجبات ارتقای سطح علمی فراگیران را فراهم آورند. این روش یادگیری برای شاگردان از آن جهت کارآمد و اثربخش است که بازدهی تحصیلی و فعالیت آموزشی آنان و عملکرد و تدریس و رفتار کلاسی معلمان را بهبود می بخشد. برای اینکه بتوان به فراگیران کمک کرد تا به سطوح عالی حیطه شناختی علوم برسند، لازم است علاوه بر آشنایی با دیگر شیوه های نوین تدریس، زمینه استفاده از رسانه های سنگین آموزشی و شبکه های نرم افزاری درون کلاسی و برون کلاسی، اقدامات زیر صورت گیرد: 1- برگزاری کلاس های آموزش ضمن خدمت برای معلمان، گردهمایی علمی- آموزشی، همایش های تخصصی، برگزاری جشنواره های الگوی تدریس برتر و جلسات ادواری تخصصی حوزه ای و رشته ای، تا آنان با روش های فناوری اطلاعات (فناوری اطلاعات) و آموزش و پرورش تطبیقی کشورهای پیشرفته آشنا شوند و ترس آنها برای استفاده از رایانه در کلاس درس کاهش یابد و پاسخگوی ضرورت های قرن بیست و یکم در عرصه آموزش و پرورش شوند. 2- تشکیل کلاس های زبان انگلیسی و رایانه برای معلمان تا بتوانند با رایانه کار کنند و از متون علمی- تربیتی مؤلفان خارجی بهره مند شوند و از آخرین دستاوردهای آموزشی و پرورشی و پژوهشی مطلع شوند. 3- تشکیل کلاس های زبان انگلیسی و رایانه برای دانش آموزان از دوره ابتدایی با استفاده از بازی های رایانه ای. 4- تقویت فناوری نوین آموزشی در مدارس و اعطای کارت های رایگان اینترنت و ای میل به معلمان و شاگردان تا هم نوشته های خود را روی وب سایت بنویسند و هم مدارس سنتی به مدارس هوشمند تبدیل شوند. 5- جایگزین کردن سی دی های آموزشی به جای کتاب های درسی و دیکشنری در نظام آموزشی. 6- برگزاری مسابقات بین معلمان و همچنین بین دانش آموزان در زمینه زبان انگلیسی و رایانه. 7- اجباری کردن درس مبانی کامپیوتر و انفورماتیک در دوره های تحصیلی راهنمایی و متوسطه به فراخور ظرفیت روانی و فکری دانش آموزان.

نوشته شده در ۱۳۸۸/۳/٢۸ساعت ۱۱:٠٩ ‎ق.ظ توسط شیوا همتی نظرات ()

اگرچه بسیاری از نکات ذکر شده در اینجا ممکن است برای داخل کشور کمی دور از ذهن باشد اما این روندی است که تقریبا در اکثرا نقاط دنیا در سال آینده میلادی دنبال خواهد شد.پس بد نیست پیشاپیش نمایی از آینده لااقل در ذهن خود داشته باشیم:
۱- فراموش کنید زمانی را که لپ تاپ هایی با سایز ۱۵ اینچ یا بالاتر می خریدید. سال ۲۰۰۹ سال مینی لپ تاپ هاست. تمام تکنولوژی های نوین را در دسته مینی لپ تاپ ها خواهید یافت.لپ تاپ های کنونی با سایزهای ۱۵ به بالا را به موزه بسپارید.

۲- فراموش کنید زمانی را که لپ تاپ هایی می خریدید که بالای ۱۰۰۰ دلار (یک میلیون تومان) قیمت داشتند. روند عمومی تکنولوژی تاکنون چنین بوده که قیمت های بالاتر بهتر بوده اند. اما در سال جدید دیگر قیمت های بالاتر مبنای بهتر بودن نیست. برعکس لپ تاپ هایی بیشتر استقبال خواهند شد (حتی در بین گیک ها) که زیر ۱۰۰۰ دلار و حتی ترجیحا زیر ۵۰۰ دلار باشند.

۳- فراموش کنید زمانی را که لپ تاپ هایی با وزن های بالای ۲ کیلوگرم حمل می کردید. امروزه لپ تاپ ها باید زیر ۲ کیلو باشند و ترجیحا حتی زیر ۱ کیلو!!

۴- فراموش کنید زمانی را که فقط چندین برند(نشان تجاری مطرح) دنیا مساوی با مفهوم لپ تاپ بودند.امروزه چند نام جدید به لیست اضافه شده اند که حتی بالاتر از اسم های قدیمی قرار گرفته اند. کماکان اسم هایی چون دل و اچ پی و اپل وجود دارند اما نام های جدید که بسیار هم مورد استقبال قرار گرفته اند عبارتند از: asus msi- acer و. در هنگام خرید لپ تاپ های جدید فراموش نکنید که علاوه بر نام های قدیمی این سه نام نیز در صدر لیست وارد شده اند.

۵- فراموش کنید زمانی را که مرزبندی مشخصی بین دسته های مختلف لپ تاپ ها وجود داشت. اسم ها تعاریفی به شدت سیال هستند و هر روز در حال تغییر و تحول اند. برای مثال بعضی ها معتقدند که نام نت بوک معادل پردازنده atom از اینتل است اما بعضی دیگر این را قبول ندارند.

۶- فراموش کنید زمانی را که از محصولات ویندوز بر روی لپ تاپ خود استفاده می کردید. نسل جدید لپ تاپ ها گرایش فراوانی به سمت لینوکس پیدا کرده اند. منطقی هم هست: در حالی که می خواهیم قیمت لپ تاپ را زیر ۱۰۰۰ دلار و ترجیحا ۵۰۰ دلار نگه دارید ناچار باید از لینوکس استفاده کرد.اگرهم تمایل شدیدی به استفاده از محصولات مایکروسافت دارید منطقی است که یک لپ تاپ لینوکسی بخرید و پس ازآن یک نسخه از ویندوز ایکس پی را در آن نصب کنید. همچنین انتظار نداشته باشید ویستا را بر روی لپ تاپ های نوین ببینید.گرایش جامعه جهانی به سمت طرد ویستا است. کاربران هنوز هم ایکس پی را ترجیح می دهند و تولیدکنندگان منتظرند تا ویندوز جدید با نام ویندوز ۷ به بازار بیاید و ازآن استفاده نمایند. ترکیب ویستا و لپ تاپ را از ذهن خود پاک نمایید.

۷- همه اتفاقات عیجب و غریب به این قسمت از بازار نیز منتقل شده است: با این که قرار بوده نت بوک ها صرفا ساده باشند و برای مصارف ساده طراحی شوند اما چیزهایی متفاوت بدان راه یافته اند: استفاده از تراشه های گرافیکی پیشرفته برای گیمرها اورکلاکینگ-پردازنده های چندهسته ای و.

۸- در گرایش اخیر بازار سعی می شود هر کمپانی یک نام تجاری موفق را برای یکسری از محصولات خود برگزیند وآن را در اذهان شما جای بیاندازد.بدین صورت دنبال کردن تحولات بازار پرشتاب بهتر رخ خواهد داد. چند نام است که بهتر است از همین حالا با خود تکرار کنیم
ASUS Eee PC
MSI Wind
Acer Aspire One
گرایش جالب دیگر این است که این سه شرکت سعی می کنند براساس موفقیت در بازار نت بوک ها از این برند برای سایر قسمت های بازار نیز استفاده کنند. مثلا ایسوس سعی دارد دسکتاپ هایی با برچسب Eee PC تولید کند.

۹- بازار نت بوک ها بازاری به شدت داغ و مهم است. آنقدر که بسیاری در وبلاگ ها می پرسند پس چرا اپل نت بوکی ارائه نمی کند. استیو جابز در یک سخنرانی اعلام کرده اپل هیچ وقت نگفته نت بوک ارائه نخواهد کرد!! این در حالی است که بعضی دیگر از وبلاگ های معروف حدس می زنند شاید نت بوک اینده اپل همان ای فون باشد در سایز و اندازه ای بزرگتر!

۱۰- چه دوست داشته باشیم چه دوست نداشته باشیم گرایش وب به سمت پدیده ای تحت عنوان cloud computing سوق میابد. در این فضاست که پدیده هایی مثل نت بوک ها و گوشی هایی مثل آی فون اپل نقش کلیدی خواهند یافت. تا وقتی این فضا را در ذهن خود مجسم نکنیم این دستگاه ها بنظرمان اسباب بازی هایی بیش نخواهند آمد.

 

 

منبع : tebyan.net

نوشته شده در ۱۳۸۸/۳/٢۸ساعت ۱۱:٠٧ ‎ق.ظ توسط شیوا همتی نظرات ()

 

دانش آموزان گرامی مقطع ابتدایی می توانند مرور دروس خود را در قالبی جذاب و آموزنده هر روز راس ساعت 15:30 از کانال رشد شبکه آموزش مشاهده نمایند.
این مجموعه برنامه در 130 قسمت 20 دقیقه ای به تهیه کنندگی سرکار خانم زهره صادقی تولید گردیده است.

در لینک زیر می توانید جدول پخش دروس مقاطع ابتدایی < راهنمایی < دبیرستان < پیش دانشگاهی <معلمان و پیام نور را ملاحظه فرمایید:

 http://www2.irib.ir/amouzesh/

 

نوشته شده در ۱۳۸۸/۳/٢۸ساعت ۱۱:٠٢ ‎ق.ظ توسط شیوا همتی نظرات ()

این روش به مانند آموزش برنامه ای است با این تفاوت که پیشرفت در مطالعه در کنترل ماشین است و فقط زمانی که شاگرد در یک مرحله از آموزش موفق شد، اجازه پیشرفت و ریاضت مطالب تازه به او داده می شود.
کامپیوترهای مورد استفاده در آموزش ، «ماشین آموزش» نامیده می شوند. ماشین های آموزشی وسایلی هستند که آموزش را به طریق منظم عرضه می کنند، و موجب فعالیت شاگرد و بازخورد فوری و آموزش انفرادی می شوند.



  مشخصات ماشینهای تدریس به طور خلاصه عبارتند از :

1- پاسخ را فوراً تقویت می کند.
2- شاگرد براساس استعداد و توانایی خود برنامه را دنبال می کند.
3- مفاهیم با یک سیر منطقی در آن تنظیم شده اند.
4- پرسش ها به صورت زنجیره ای به یکدیگر وابسته اند.
5- شاگرد در صورتی می تواند به برنامه ادامه دهد که مراحل قبل را آموخته باشد.
6- اطلاعات مربوط به جوابهای شاگردان، در آن نگهداری می شود.
7- اطلاعات از طریق غیرکلامی (تصاویر ، نمودار و تصاویر متحرک) نیز به شاگردان ارائه می شود.
8- ماشین بر خلاف انسان دچار عوارضی مانند بی حوصلگی، عصبانیت و ناراحتی نمی شود.
 



  مبانی نظری تدریس

در این مبحث، به بررسی مفاهیمی که در زمینه تدریس رایج است می پردازیم.  



  1- Education:

در گذشته به تعلیم و تربیت و آموزش و پرورش اطلاق می شد. امروز معادل فارسی پرورش را به کار می برند. پرورش یا تربیت جریانی است منظم و مستمر که هدف آن ، هدایت و رشد جسمانی، اجتماعی و اخلاقی یا بطور کلی رشد همه جانبه شخصیت دانش آ موزان در جهت کسب و درک معارف بشری و هنجارهای اجتماعی مورد پذیرش و کمک به شکوفایی استعداد افراد است.
پرورش یک نظام و سیستم است که مجموعه ای از عناصر در آن وجود دارد که این مجموعه عناصر برای رسیدن، به یک هدف که همانا رشد و شکوفایی استعدادها است فعالیت می کنند.
 



  2-Instruction:

آموزش فعالیتی است هدف دار و از پیش تعیین شده که هدف آن فراهم نمودن فرصتها و موقعیت هایی است که امر یادگیری را تسریع می کند.  



  3- Teaching:

تدریس، سلسله فعالیتهای منظم و مرتبی است که از قبل طراحی شده است و هدف آن ایجاد شرایط مطلوب برای تغییر و تسهیل یادگیری توسط فراگیران است. تدریس بدون تعامل معلم و شاگرد بی معنی است. تدریس آن فعالیتی است که با حضور معلم در کلاس انجام می شود.  



  4- Training :

تعلیم به معنای کارآموزی است یعنی فراگیر حرفه یا مهارتی را یاد می گیرد. هدف از تعلیم، شکوفایی همه جانبه استعدادها نیست، بلکه نظم بخشی به فنون و مهارت هایی است که در حرفه ای معین به آن نیاز دارد.  



  دیدگاههای مختلف تدریس



  1- نگاه توصیفی (Descriptive):

همان نگاه صنعتی به تدریس است یعنی انتقال دانش و اطلاعات از سوی معلم به دانش آموزان. معلم متکلم وحده است و دانش آموزان حالت انفعالی دارند. نگاه توصیفی بیشتر در قالب روش سخنرانی می گنجد.  



  2- نگاه موفقیتی ( success):

تدریس عامل موفقیت است. هر تدریس نتیجه اش یادگیری است. یعنی وقتی معلمی می گوید: من فلان درس را تدریس می کنم باید طی آن فرایند یادگیری هم صورت گرفته باشد.  



  3- نگاه ارادی:

نگاهی رفتارگرایانه است. معلم گاهم های آموزش را مشخص می کند. هدف ها را تعیین می کند و به فعالیتهای جهت می دهد. مثالی ملموس در این باره کارخانه است ، در کارخانه طی فرایند تولید و مواد خام تبدیل به یک محصول قابل استفاده می شوند. در این جا یادگیری و تدریس یک فرایند است.  



  4- نگاه هنجاری:

در این نوع نگاه، همه چیز دید ارزشی دارند بعنوان مثال چه چیزی را باید به دانش آموزان آموزش دهیم؟ از چه روش استفاده کنیم.  



  5- نگاه علمی :

در این نوع نگاه، مفهوم تدریس، منظم و روشن و دقیق بیان می شود و تدریس یعنی مجموعه فعالیتهای منظم و هدفداری که منجر به تغییر یا یادگیری شاگرد شود. یعنی فعالیت ها باید از قبل طراحی و برنامه ریزی شده باشند.  

نوشته شده در ۱۳۸۸/۳/٢۸ساعت ۱٠:٥٩ ‎ق.ظ توسط شیوا همتی نظرات ()

در این نوع روشها ، شاگردان بر حسب تواناییشان پیش می روند. روحیه استقلال طلبی شاگردان در اجرای پروژه های کوچک و بزرگ تقویت می شود. اولین و اساسی ترین گام در راه تحقق چنین هدفی پذیرفتن مفهوم شاگرد محوری در طراحی و آموزش است.



  اهداف آموزش انفرادی:

1- رعایت تفاوت های فردی:
اگر در کلاس تفاوتهای فردی در نظر گرفته نشود، خستگی، انزجار و تنفر از فعالیت آموزش تقویت خواهد شد.
2- رشد استقلال در عمل و یادگیری:
دانش آموزان در آموزش انفرادی روش آموختن مستقل می گیرند، یعنی یاد می گیرند که چگونه یاد بگیرند.
3- عادت به مطالعه:
در این روش شاگردان معلومات بیشتری را کسب می کنند. کسب معلومات بیشتر، رضایت از فعالیت های آموزش را فراهم می کند و در اثر ادامه فعالیت شاگرد به مطالعه عادت می کند.
4- ایجاد مهارت در مطالعه: رابینسون روش SQ3R را پیشنهاد کرده است:
الف) مطالعه اجمالی:
یعنی مطالعه عناوین و یادآوری ، اطلاعات گذشته. (Survey)
ب) سؤال :
ایجاد سؤالهایی در ذهن، یعنی برگرداندن عناوین کتاب به سؤالهایی که احتمالاً پاسخ آنها باید داده شود.(question)
ج) مطالعه (خواندن):
یعنی قرائت دقیق متن برای یافتن پاسخ سؤالات (read)
د) از برخواندن :
یعنی تلاش برای یافتن پاسخ های دقیق تر موالات، بدون استفاده از کتاب.(rectie)
ه) بازنگری :
یعنی مرور یادداشت ها و به یادآوردن نکات مهم (review)
5- مطالعه خود هدایت شده و مستقل :
هر گاه هدف های فعالیتهای آموزشی برای شاگردان با ارزش تر باشد، یادگیری بارزتر می شود و شاگردان را در انجام کار منظم تر می سازد، در این روش یاد می گیرد که خود کنترل باشد.
از نکات دیگر می توان به یادگیری تا حد تسلط اشاره کرد. در این روش شاگرد آنقدر به مطالعه و امتحان ادامه می دهد تا در یادگیری به سطح قابل قبولی برسد. معیار قابل قوبل معمولاً 80 الی 90 درصد پاسخ صحیح است.
 



  یادگیری تا حد تسلط:

براساس این نظریه، یادگیری و پیشرفت تحصیلی فراگیران به طور وسیعی با زمان یادگیری بستگی دارد.(کارول ،1963) به عقیده کارول شاخص اصلی استعداد تحصیلی شاگردان ، زمان است. در یادگیری تا حد تسلط اگر روش تدریس مطلوب و عالی باشد، وقت کمتری نیاز خواهد بود و استعداد هر فرد در این روش نقش بسزایی دارد.
بلوم معتقد است مهارت یادگیری در حد تسلط روی مفهوم خود، شاگردان اثر می گذارد. شاگردان به ارزش و کفایت خود پی می برند و این روش ، یکی از قویترین منابع سلامت روحی است. در این روش معلم سعی می کمند روشهای آموزش خود را براساس تفاوت های فردی تنظیم کند.
 



  تدریس خصوصی:

اساس کار در این نوع آموزش ، توجه به زمینه ها، علایق و توانایی های شخصی شاگردان است . در این روش ، معلم باید به یک مجموعه عوامل تقویت کننده مثبت مجهز باشد. هر شاگرد باید با خودش مقایسه شود.
جلسات آموزش، باید به اندازه کافی کوتاه مدت باشد تا شاگرد از آموزش، خسته و بیزار یا متنفر نشود. محیط آموزشی باید راحت، همراه با تفریح و مناسب با من و وضعیت تحصیلی فرد سازماندهی شود.
 



  آموزش برنامه ای programmed instruction:

یک نظام آموزش انفرادی است که کوشش می کند یادگیری را با نیازهای شاگردان، هماهنگ سازد. در این روش، مواد آموزشی به واحدهایی کوچک تقسیم می شود که چهارچوب یا گام نامیده می شود. این گام ها براساس دانش قبلی شاگرد و تنظیم شده است. هر گام دانش آموز را به هدف نهایی نزدیک می سازد. از نظر تنظیم مطالب، آموزش برنامه ای به دو صورت خطی یا شاخه ای عرضه می شود.
در آموزش برنامه ای خطی ، شاگرد باید تمامی گام ها را مطالعه کند و قدم به قدم پیش رود و برای درک مطلب ، شاگرد باید تمامی گامهای قبلی را با دقت مورد مطالعه قرار دهد. گامها باید کوتاه باشند. بازخورد بی درنگ داده شود.
در برنامه شاخه ای دانش آموز براساس توانایی خود این آموزش را دنبال می کند یعنی اگر بعد از هر گام به سؤال پاسخ صحیح بدهد به صورت خطی پیش می رود و در صورت دادن پاسخ غلط به گامهای جبرانی سوق داده می شود. که هدف از گامهای جبرانی، این است که شاگرد با دریافت مطالب اضافی، اشتباه خود را تصحیح کند و در آموزش برنامه ای شاخه ای ، همه دانش آموزان تمام قسمتهای برنامه را نمی خوانند. در این نوع آموزش نقش معلم، تهیه هدف های آموزش ، آشنایی با مواد و تجهیزات آموزشی، رسیدگی به فرد فرد شاگردان و ارزش یابی برنامه آموزش خواهد بود.
 

نوشته شده در ۱۳۸۸/۳/٢۸ساعت ۱٠:٥۸ ‎ق.ظ توسط شیوا همتی نظرات ()

"پیش سازمان دهنده" یک مطلب یا مفهوم کلی است که در مقدمه تدریس می آید تا مبحثی را که به شاگردان ارائه داده می شود با مباحث پیشین همان درس مربوط سازد و پایه ای برای ارتباط مفاهیم جدید با پیشین شود. در این الگو، معمولاً مطالب از کلی به جزئی مورد بررسی قرار می گیرد.



  ساخت شناختی چیست؟

مجموعه اطلاعات و مفاهیمی که در زمینه یک رشته درس در ذهن فرد به وجود می آید، "ساخت شناختی" او را از آن مجموعه دانش تشکیل می دهد. مثلاًٌ مفاهیم درس فیزیک که از قبل در ذهن دانش آموز به وجود آمده است، بر روی هم ساخت شناختی او را در علم فیزیک تشکیل می دهد.  



  یادگیری معنادار چیست؟

به آن نوع یادگیری گفته می شود که مفاهیم جدید، ریشه در مفاهیم گذشته فرد داشته باشد و براساس آن بنا شود.
 



  ویژگیهای الگوی پیش سازمان دهنده:
1- مراحل اجرای الگوی پیش سازمان دهنده:

در ابتدا پیش سازمان دهنده ارائه می شود که باید از مطالب درس جدید کلی تر باشد سپس معلم به ارائه مطالب و مفاهیم درس جدید می پردازد و در آخر کار برای تفهیم بیشتر مطالب جدید باید مثالها و نمونه هایی ارائه می دهد.


 



  2- چگونگی کنش و واکنش معلم نسبت به شاگردان در الگوی پیش سازمان دهنده:

در این الگو معلم نقش انتقال و ارائه کننده مفاهیم درس را دارد و شاگردان، دریافت کننده و پذیرنده مطلب درسی هستند. برای اثر بخشیدن به این الگو، مهمترین نکته این است که معلم باید برای ارائه مطالب درسی، مناسبترین پیش سازمان دهنده را انتخاب کند. جهت ارتباط، همیشه از طرف شاگرد یا شاگردان است.  



  3- ماهیت روابط میان گروهی:

در این الگو، معلم با فرد فرد دانش آموزان یا با کل آنها ارتباط پیدا می کند ولی این ارتباط یک طرفه است یعنی شاگردان معمولاً با او و با یکدیگر ارتباط ندارند و در واقع معلم بر کلاس مسلط است. برای افزایش روابط میان گروهی در این الگو، معلم می تواند با طرح پرسشهای راهنمایی کننده، فراگیران را به شرکت در بحثهای کلاس علاقه مند کنند.  



  4- شرایط و منابع لازم در الگوی پیش سازمان دهنده:

در این الگو، معلم و کتاب و کلاس درس فقط منابع و شرایط آموزشی هستند. در این الگو معلم باید بتواند مطالب کلی را از جزئی تمیز دهد. باید سخنران خوبی باشد، به فراگیران فرصت دهد تا در فرآیند آموزشی شرکت جویند. معلم در هر موقعیت آموزشی، یکی از منابع متعدد اطلاعات است و سایر منابع از جمله ابزارهای آموزشی، به شاگردان امکان می دهند تا به مطالب درسی از زاویه های مختلف نگاه کنند.  



  محاسن و محدودیتهای الگوی پیش سازمان دهنده:

الگوی پیش سازمان دهنده، الگوی مناسبی برای دروس نظری است و مناسب برای نظامهای آموزشی فقیر می باشد. در این الگو از یک زمان آموزشی محدود می توان حداکثر استفاده را کرد. از اتلاف وقت جلوگیری می شود. مفاهیم، بطور منظم در ساخت شناختی شاگردان جای می گیرد.
از محدودیتهای آن می توان به: در این الگو تمام تصمیمات توسط معلم گرفته می شود به نیازها و علایق و تواناییهای شاگردان کمتر توجه می شود، محتوا با زندگی واقعی شاگردان چندان ارتباطی ندارد. به مسائل روانی، عاطفی و اجتماعی شاگردان کمتر توجه می شود.
 

نوشته شده در ۱۳۸۸/۳/٢۸ساعت ۱٠:٥٧ ‎ق.ظ توسط شیوا همتی نظرات ()

در این الگو، شاگردان با بهره گیری از تجارب و دانسته های پیشین خود، درباره رویدادهای محیط خود می اندیشند تا مشکلی را که با آن مواجه شده اند به نحو قابل قبولی حل کنند.



  ویژگی های الگوی حل مسأله:
1ـ مراحل اجرا در الگوی مسأله:

الف) طرح مسأله یا بازنمایی مشکل: مسأله را از راههای مختلف می توان در ذهن شاگردان ایجاد کرد. قبل از طرح مسأله باید به خصوصیات فراگیران نظیر سن، میزان تحصیلات، رشد ذهنی و عاطفی، ویژگیهای فرهنگی، شرایط اجتماعی و اقتصادی و ... توجه کرد.
ب) جمع آوری اطلاعات: منابع گردآوری اطلاعات باید از نظر علمی معتبر باشند و اطلاعات جمع آوری شده باید با توجه به معیارهای صحیح وعلمی طبقه بندی شوند.
ج) ساختن فرضیه، منظور از فرضیه سازی، پیش بینی راه حلهای احتمالی و حدسی برای حل مسأله است. شاگرد برای ساختن فرضیه ناگزیر است به تفکر بپردازد و برای حل مسأله چندین راه را برمی گزیند.
د)آزمایش فرضیه: فرضیه، حدسی است که براساس اطلاعات پیشین و شواهد موجود، در برخورد با دنیای خارج، در ذهن شاگرد شکل می گیرد.
ه) نتیجه گیری، تعمیم و کاربرد: فرآیند حل مسأله، باید به نتیجه منتهی شود. بدون نتیجه گیری مسأله حل نخواهد شد.
 



  2- چگونگی کنش و واکنش معلم نسبت به شاگردان در الگوی حل مسأله:

معلم نقش راهنما را در فرآیند تدریس بازی می کند. روش کسب اطلاعات را به شاگردان می آموزد. در این الگو علاقه و رغبت و توانایی همواره مورد توجه است و محتوی آموزشی از پیش تعیین شده نیست. در آموزش از انگیزه های درونی استفاده می شود. شاگردان دائماً با معلم در ارتباطند.  



  3- روابط میان گروهی در الگوی حل مسأله:

در این الگو، همه شاگردان با معلم در ارتباطند. ارتباط دو جانبه است: گاهی به صورت فردی و گاهی به صورت جمعی نقش معلم، نقش مشاور و راهنماست. ارتباط اعضای کلاس براساس احترام و محبت متقابل است.  



  4- منابع و موقعیت در الگوی حل مسأله:

عواملی چون معلم، کتاب درسی، کتابخانه، فیلم، موزه و ... می توانند منبع دریافت اطلاعات باشند. فعالیتهای آموزشی منحصر به کلاس درس نیست.  



  محاسن و محدودیتهای الگوی حل مسأله:

در این الگو، شاگرد فعال است، احساس مسئولیت بیشتری می کند، هنگام موفقیت یا شکست، خود را مسئول می داند نه معلم را، رشد شاگرد هدف اصلی است. روح پژوهش و انتقادگری را پرورش می دهد و شاگرد فردی خلاق و نوآور خواهد بود.
در مورد محدودیتها می توان به: این الگو به معلمان قوی و باتجربه و پژوهشگر نیاز دارد. امکانات فراوانی را می طلبد. تعداد شاگردان در هر کلاس محدود است و بطورکلی تعداد شاگردان، در هر کلاس نباید از 20 نفر تجاوز کند.

نوشته شده در ۱۳۸۸/۳/٢۸ساعت ۱٠:٥٦ ‎ق.ظ توسط شیوا همتی نظرات ()

الگوی تدریس / الگوی عمومی تدریس

 

 

 

روش نمایشی ( نمایش علمی ) / روش آزمایشی (آزمایشگاهی)

 

 

 

روش بحث گروهی

 

 

 

الگوی حل مسأله (problem-solving model)

 

 

 

الگوی پیش سازمان دهنده (preadvance-organizer model)

 

 

 

روشهای آموزش انفرادی

 

 

 

آموزش به وسیله کامپیوتر

 

 

 

روش سخنرانی

جهت رویت مطالب فوق لینک زیر را دنبال نمایید:

 

http://www2.irib.ir/amouzesh/d/page.asp?ov=76

نوشته شده در ۱۳۸۸/۳/٢۸ساعت ۱٠:٥۱ ‎ق.ظ توسط شیوا همتی نظرات ()

مقدمه

 1. کلاس درس را با جدیّت شروع کنید: برخی معلمان در اولین جلسه ی تدریس سال تحصیلی، کلاس درس را جدّی نمی گیرند و همین امر ممکن است بهانه ای باشد برای درس نخواندن بعضی از دانش آموزان. لازم است معلم مطالبی را از قبل آماده کند و در صورتی که دانش آموزان منبع درسی نداشته باشند، برای آن ها مطرح کند و بدین وسیله اولین جلسه ی تدریس را رسمی و جدّی بگیرد.


2. انتظارات خود را بیان کنید: در آغاز سال تحصیلی خواسته های خود را برای دانش آموزان مطرح کنید، بیان این انتظارات یک چارچوب و قالبی برای دانش آموزان ایجاد می کند تا بر اساس آن عمل کنند.


3. با تک تک دانش آموزان ارتباط برقرار کنید: برقراری رابطه با دانش آموز نه تنها باعث ایجاد صمیمیت و همدلی می شود بلکه موجب رفع مشکلات آموزشی و اخلاقی می شود.
4. از وضع جسمی و روحی دانش آموزان خود آگاه شوید: برخی دانش آموزان ممکن است ناراحتی جسمی و روانی داشته باشند. لذا لازم است معلم از وجود این گونه ناراحتی ها آگاهی یافته و در صورت لزوم آن ها را به پزشک مربوطه ارجاع دهد.
5. برای خود طرح درس روزانه و سالانه داشته باشید: داشتن طرح درس نه تنها باعث تسلط معلم بر موضوع درسی می شود بلکه باعث احاطه ی بیش تر معلم بر کلاس درس می شود.
6. با روش های گوناگون تدریس آشنا شوید: استفاده از یک شیوه خاص تدریس مانند سخنرانی دانش آموزان را به زودی کسل می کند، لذا معلم باید با شیوه های متفاوت تدریس آشنا شود و بر حسب مورد از هر یک از آن ها استفاده کند.
7. با قاطعیت برخورد کنید: برخی از دانش آموزان بنا به دلایلی رفتارهای ناشایست اخلاقی از خود نشان می دهند مانند لگد زدن به دیگری، دشنام گفتن و... در این گونه موارد نباید معلم بی تفاوت بماند بلکه باید قاطعانه مورد را دقیقاً بررسی کند.
8. خوش خلق و خوش رفتار باشید: اولین برخورد برای دانش آموزان بسیار مهم و مؤثر می باشد، لذا لازم است معلمان در آغاز سال تحصیلی از خود خوش برخوردی نشان دهند تا ذهنیت مثبتی در دانش آموزان ایجاد کنند.
9. انعطاف پذیر باشید: نباید معلمان خود را در چارچوب یک برنامه ی کاری مشخص قرار بدهند، بنا به دلایلی مانند ایام تعطیلی مناسبت ها، برنامه های فرهنگی و... لازم می آید مواقعی که کارها مطابق انتظارات پیش نمی رود، معلمان خود را از این قالب مشخص بیرون آورند.

 

 

منبع : www.khschool.ir - سازمان آموزش و پرورش

نوشته شده در ۱۳۸۸/۳/٢۸ساعت ۱٠:٢۱ ‎ق.ظ توسط شیوا همتی نظرات ()

نوشتن مقاله در وب، شما را در معرض دیدگان افراد بسیار زیادی قرار خواهد داد. به این ترتیب با صرف کمترین هزینه ها معروفیت خود را تضمین می کنید. برای این کار تنها نیاز به صرف اندکی زمان و تلاش دارید. نوشتن مقاله در موضوعات دلخواه کار بسیار آسانی است و مراحل معینی دارد. عده ای برای مجالات و سایت های خود به دنبال محتوای باارزش هستند و صدها نویسنده در انتظارند تا نوشته های خود را روی وب قرار دهند. در هر مقاله بخشی برای معرفی نویسنده وجود دارد که برای شما به عنوان یک تبلیغات مجانی عمل می کند. در این ترفند قصد داریم تا 25 نکته بسیار مفید جهت مقاله نویسی در دنیای اینترنت را برایتان بازگو کنیم. با استفاده از این نکات میتوانید نحوه نگارش بهترین مقالات و همچنین شیوه نوشتن ترفندها برای ترفندستان را بیاموزید.

 

1- این نکته را بپذیرید که نوشتن مقاله در دنیای آنلاین با نوشتن مقالات چاپی تفاوت دارد. زیرا افراد عادت دارند که هنگام خواندن مقالات وب تنها مطالب را مرور کنند. صفحه را به سرعت حرکت می دهند و تنها به دنبال نکات کلیدی هستند.
2- به مخاطبین مورد نظر خود فکر کنید و برای آنها مطلب بنویسید.
3- برای مقاله خود یک عنوان جذاب انتخاب کنید که توجه افراد را سریعأ به خود معطوف کند و آنها را به خواندن مقاله مشتاق کند.
4- عنوان مقاله باید کوتاه نگه داشته شود، اما در انتخاب تیترهای داخلی آزادی بیشتری دارید. با دقت آنها را انتخاب کنید تا در لحظه خواننده را جذب خود کنند.
5- در نوشتن مقاله دقت کنید و حرفه ای عمل کنید. در مورد موضوعاتی که از آنها اطلاع کامل دارید، مطلب بنویسید. هیچ مطلبی را به طور اتفاقی و بدون پشتوانه علمی در مقالات خود نیاورید.
6- پاراگراف های مقاله باید کوتاه باشند.
7- مقدمه چینی نکنید و به سرعت به نکته اصلی نزدیک شوید.
8- روی اطلاعات باارزش برای مخاطبین خود تکیه کنید.
9- اصل اختصار را رعایت کنید. اکثر مردم مایلند به سرعت اطلاعات را دریافت کنند و معمولأ زمان محدودی دارند.
10- در نوشته خود (ترفندستان) از کلمات اضافه یا هم معنا استفاده نکنید و مقاله را در حد 1500 کلمه نگه دارید. اکثر اشخاصی که مقالات عالی را برای قرار دادن در سایت خود خریداری می کنند، طرفدار مقالات بین 500 تا 2000 کلمه هستند. به صورت اجمالی سخن بگوئید. اختصار نشاندهنده باارزش بودن نوشته است.
11- در متن مقاله از علامت تعجب (!) برای جلب توجه خواننده به بخش های خاص استفاده کنید.
12- از تظاهر پرهیز کنید. خودتان باشید تا مقاله شما واقعی به نظر برسد.
13- از نکات طنزآمیز استفاده کنید. مردم حتی وقتی در حال دریافت اطلاعات در مورد مسائل کاملأ جدی هستند، مایلند استراحت کوتاهی داشته باشند و قدری لبخند بزنند.
14- از درون خود برای نوشتن کمک بگیرید. سخنان بی تکلف بیشتر به دل می نشیند. تنها کافیست که جملات را مرتب و به هم متصل کنید.
15- راستگو و امین باشید و از مطالب دیگران در مقاله خود استفاده نکنید. این کار نوعی دزدی است. پس خودتان برای نوشتن مطالب تلاش کنید و اگر از سخنان یا ایده های شخص یا مقاله دیگری استفاده کردید، حتمأ نام او را در کنار مطلب آورده شده، ذکر کنید و از او تشکر کنید.
16- متواضع باشید و تصور نکنید که خوانندگان در سطحی پایین تر از شما قرار دارند.
17- از شماره گذاری و بخش بندی در مقاله خود برای مرتب کردن مطالب استفاده کنید. به این ترتیب دنبال کردن مطلب برای خواننده ساده تر خواهد بود.
18- اطلاعات شخصی خود را در انتهای مقاله قرار دهید. مطمئن شوید که این اطلاعات برای دسترسی آسان به شما کافی هستند. این بخش یک تبلیغات مجانی برای شما خواهد بود.
19- در انتهای مقاله پیشنهادی را برای خوانندگان در نظر بگیرید مثل ارسال مطلبی خاص به آدرس پست الکترونیک آنها. به این ترتیب لیستی از افراد علاقه مند را خواهید داشت که بعدها می توانید در بخش بازاریابی خود از آنها استفاده کنید.
20- قبل از قرار دادن مقاله روی وب تمام لینک های موجود در آن را چک کنید.
21- مقاله خود را از طریق سیستم های پاسخگوی خودکار منتشر کنید.
22- مقاله را با یک جمله یا پیام تاثیرگذار به اتمام برسانید. آخرین جمله و پاراگراف شما باید خلاصه ای از تمام مقاله باشد و به نحوی خواننده را تشویق کند که از همین حالا نکات گفته شده را اجرا کند.
23- نهایتأ مقاله خود را دوباره چک کنید تا کلمات ناهماهنگ یا اشتباهات املایی در آن وجود نداشته باشد. در واقع شما ویراستار مقاله خود هستید.
24- مطمئن شوید که مقاله روند و جریان مناسبی دارد و مطالب به هم پیوسته و مرتب قرار گرفته اند.
25- دوباره خوانی و دوباره خوانی تا جایی که مطمئن شوید که همه چیز درست است.
برای نوشتن مقاله، "بهترین ها را انجام دهید و منتظر عالی ترین ها باشید".
نوشته شده در ۱۳۸۸/۳/٢۸ساعت ۱٠:٠۳ ‎ق.ظ توسط شیوا همتی نظرات ()

    آموزش علوم در همه جوامع برای نیل به ایجاد شهروندانی خلاق و آشنا با فرآیند تفکر می کوشد. یکی از مباحث مطرح در آموزش علوم، کج فهمی است که در این مقال مختصر به بررسی آن می پردازیم. کج فهمی زمانی رخ می دهد که شخص به مفهومی اعتقاد دارد که به طور معقول، نادرست است. فرض می شود به دلیل ماهیت ذهنی انسان، هر فردی دارای انواعی از کج فهمی است. در این مساله هیچ کس دانش کامل ندارد و دارای یک بازنمایی ذهنی درست از جهان نیست.
    تحریف یک مفهوم، کج فهمی نیست اما ممکن است باعث ایجاد کج فهمی شود. هر فردی در انتقال یک مفهوم ممکن است تنها یک مجموعه از اطلاعات را برای ارائه انتخاب کند، گیرنده می تواند مفاهیم دیگری در باره مفهوم ارائه شده که ممکن است نادرست باشد، تصور نماید. کج فهمی به تصورات قبلی، افکار و باورهای غیر علمی، مفاهیم درهم یا سوء تعبیرهای مفهومی اشاره می کند و حالتی را نشان می دهد که در آن عقاید دانش آموزان با تفسیر علمی مدرن کاملامغایر است. یک شخص ممکن است چندین تصور ذهنی از برخی پدیده ها داشته باشد. بعضی محققان به جای کج فهمی، عبارت «نظریه خام یا ساده» را پیشنهاد داده و برخی از اصطلاح تصورات دیگر استفاده می کنند ولی بیش ترین تاکید بر واژه کج فهمی است.
    دانش آموزان وارد هر کلاس یا هر درس جدید که می شوند تصوراتی با خودشان دارند که بیشتر محققان به این تصورات کج فهمی می گویند. بعضی کج فهمی ها از تجارب گذشته دانش آموزان و برخی از تدریس های نادرست قبلی نشات می گیرد، اما اغلب علت مشخصی ندارند. بیشتر نظریه های علمی که مورد مطالعه، تفسیر و تحلیل قرار می گیرند، به فراگیر تحمیل می شوند که با نبودن شکل یا طرح کامل و دقیق، دانش آموز به صورت قیاسی، تکه هایی از آنها را سرهم می کند تا مقداری از کل مطلب از پیش دریافت شده با داده های موجود متناسب شود.
      کج فهمی ها را می توان در مقوله های زیر دسته بندی کرد:
    - مفاهیم پیش دانسته، مفاهیمی عمومی هستند که ریشه در تجربیات روزمره دارند. برای مثال بسیاری از مردم معتقدند که جریان آب در زیر زمین باید به صورت نهرهایی روان باشد زیرا آنها آب های سطح زمین را به صورت نهرهای در جریان می بینند.
    - عقاید غیر علمی، شامل نظرات آموخته شده توسط دانش آموزان از منابعی غیر از آموزش علمی نظیر افسانه هاست.
        - بدفهمی های ادراکی: این مورد هنگامی ایجاد می شود که دانش آموزان اطلاعات علمی را به گونه ای آموخته باشند که حتی اگر این اطلاعات با تصورات قبلی و عقاید غیر علمی آنها در تضاد باشد، به تفسیر و علت یابی تضاد به وجود آمده نمی پردازند و برای رهایی از آشفتگی خود، مدل های ضعیفی را ارائه می کنند. این مدل ها آنقدر ضعیفند که خود دانش آموزان در مورد مفاهیم آنها اطمینان کافی ندارند.
       - کج فهمی های بومی: این دسته از کج فهمی ها از کاربرد کلماتی که در زندگی روزمره یک معنی و در زمینه علمی معنای دیگری دارند، ناشی می شود. یک دبیر زمین شناسی مشاهده کرد که دانش آموزان با این ایده که «یخچال های طبیعی عقب نشینی کرده اند»، دچار مشکل هستند زیرا آنها تصور می کنند یخچال متوقف شده، بازگشته و در جهت مخالف حرکت می کند. جایگزینی کلمه ذوب شدن برای عقب نشینی به تقویت تفسیر صحیح یعنی «قسمت جلویی یخچال سریع تر از تشکیل یخ، ذوب می شود»، کمک می کند.
        - کج فهمی های واقعی: کج فهمی های واقعی اشتباهاتی هستند که در سنین پایین ایجاد شده و در بزرگسالی نیز کاملاحفظ می شوند. آشکارا این باور که «رعد و برق هرگز 2 بار به یک نقطه برخورد نمی کند» بی معنی خواهد بود. اما این تصور ممکن است در یک جایی از ذهن شما وجود داشته باشد.
        حال به بررسی این سوال می پردازیم:
        اگر ما تدریس می کنیم پس چرا دانش آموزان ما یاد نمی گیرند؟
    تحقیقات، آزمایش مواد برنامه آموزشی و مشاهدات دانش آموزان و معلمان برخی از دلایل مشخص را برای آشفتگی و کج فهمی دانش آموزان بیان می کند:
    1- تکامل عقاید دانش آموزان همیشه به سرعت ارائه مفهوم در اغلب کتاب های درسی و بسیاری از واحدهای آموزشی طراحی شده توسط معلم پیش نمی رود.
        2- زبان استفاده شده توسط معلمان و کتاب های درسی ممکن است باعث گیج شدن تعدادی از دانش آموزان شود.
        3- اغلب تضاد «ناشناخته ای» بین تجارب روزمره دانش آموزان و آنچه در کتاب های درسی یا کلاس ارائه می شود، وجود دارد.
        4- معرفی تعاریف علمی و فرمول ها (که بسیار انتزاعی هستند) برای دانش آموزان اگر تجربه کافی از قبل نداشته باشند، لزوما متقاعد کننده یا با معنی نیستند. به طور سنتی بسیاری از دانش آموزان پس از ارائه درس و بحث در باره مفهوم، در فعالیت ها درگیر می شوند. این فعالیت ها بیشتر جنبه بازبینی دارند تا پژوهش محور.
        5- اغلب پیش از آن که به دانش آموزان فرصتی داده شود تا آنچه به آنها گفته شده را بررسی کرده و خود را متقاعد سازند، انتظار می رود مطالب را درک کنند. معمولاایده ها به دانش آموزان تحمیل می شود تا این که به آنها فرصتی برای ایجاد احساسی از طریق کشف و توسعه عقاید/ مدل ها در طول زمان داده شود.
        6- برآورد باورها از تجارب شخصی، شهودگرایی و احساس متداول، اغلب دانش آموزان را به سمت تشکیل عقاید و مدل های خودشان پیش از آموزش رسمی سوق می دهد. به نظر می رسد این تجارب و ادراکات با آنچه دانش آموزان در کتاب های درسی خود می خوانند یا توسط معلمانشان به آنها گفته می شود در تناقض است.
        7- اگرآموزشی در شناسایی آنچه عقاید آغازی دانش آموزان نامیده می شود نا موفق باشد، نمی تواند موجب تغییر ایده های نادرست آنها شود. این موضوع شبیه تشخیص یک دکتر در بیماری است. شما نمی توانید یک دوره درمان را بدون آزمایش علایم اولیه تجویز نمایید.
        8- معلمان و مدارس (حتی آزمون ها) اغلب به اشتباه فرض می کنند که دانش آموزان یک مفهوم را براساس کلماتی که به هنگام توصیف چیزی (مثل تبخیر) به کار می برند، درک کرده اند. اصطلاحات علمی دلیل کافی برای یادگیری نیست.
        9- غالب اوقات نمایش های استفاده شده توسط معلمان انفعالی هستند و این هنگامی است که دانش آموزان بدون کاربرد ماهرانه مواد یا تجربه پدیده ها به طور انفرادی یا در گروه های کوچک ساکت نشسته و مشاهده می کنند.
        10- تصاویر، نمودارها و مدل های دوبعدی در کتاب های درسی و دیگر مواد آموزشی می توانند گمراه کننده بوده و موجب کج فهمی شوند.
        11- برخی قیاس های متداول مورد استفاده برای توضیح نظریه ها می تواند موجب مشکلاتی شوند، از آن جهت که همانندی قیاس ها با موضوع اصلی کامل نیست.
        اغلب کج فهمی ها در جریان پژوهش آزمایش و استفاده ازمدل هایی که اهمیت زیادی دارند ایجاد می شوند و معمولی ترین کج فهمی ها مربوط به مدل های عینی هستند12- کاربرد روزمره از عبارات معین، اغلب در بافتی غیرعلمی استفاده می گردد و به سردرگمی دانش آموزان کمک می کند. برخی کلمات در زبان انگلیسی دارای معانی متفاوتی هستند و یک کلمه علمی بسادگی می تواند با کاربرد متداول اشتباه گرفته شود. (برای مثال گرما بالامی رود)
        13- برخی ایده ها برای بسیاری از دانش آموزان که هنوز در یک مرحله واقعی یادگیری قرار دارند بسیار انتزاعی و مشکل هستند. (فضاهای خالی بین اتم ها و مولکول ها)
        14- از برکردن نظریه ها می تواند موجب مشکلات بیشتری بخصوص برای «دانشجویان خوب دانشگاهی» شود.
        حال که به این موضوع پی بردیم، چگونه می توانیم کج فهمی ها را از بین ببریم؟
    دانش آموزان پیش از پذیرفتن مفاهیم علمی مورد قبول، باید با باورهای خود و همچنین با تناقض ها و محدودیت های مربوط به این عقاید روبه رو شوند و سپس مبادرت به بازسازی دانش لازم برای درک مدل علمی ارائه شده نمایند. این فرآیند مستلزم آن است که معلمان:
    - کج فهمی های دانش آموزان را شناسایی کنند.
        - موقعیتی را فراهم کنند که دانش آموزان با کج فهمی های خود روبه رو شوند.
        - به دانش آموزان در بازسازی و درونی سازی دانش خود براساس مدل های علمی کمک نمایند.
        قبل از تصحیح کج فهمی ها باید آنها را شناسایی کرد. می توان آزمون های مفهومی را توسعه داده که به شما اجازه می دهد کج فهمی های دانش آموزان را تشخیص دهید.
        4 راه حل را برای نشان دادن کج فهمی های دانش آموزان می توان ارائه کرد که عبارتند از:
    1) پرسش طرح کنید. برای نشان دادن کج فهمی ها باید بدانیم این کج فهمی ها در چه مطلبی هستند. یکی از موثرترین ابزارها طرح سوال است، شواهد تحقیقی نشان می دهد استفاده از پرسش های سببی (علی) یکی از موثرترین ابزارها برای تشویق دانش آموزان است که به ما فرصت می دهد کج فهمی های آنها را آشکار سازیم.
    2) محیط امنی برای تعمق و مباحثه برقرار کنید. به نظرات و عقاید دانش آموزان احترام بگذارید و از تحلیل ها و مباحثه آنها در مورد اطلاعات و مشاهده مدل ها، حمایت کنید تا در آشکارسازی کج فهمی، موثر واقع شده و باعث تغییر مثبت و دائمی مفهوم شود.
        3) مدل ها و واقعیت ها را مقایسه کنید و بین آنها تمایز قایل شوید. اغلب کج فهمی ها در جریان پژوهش، آزمایش و استفاده ازمدل هایی که اهمیت زیادی دارند ایجاد می شوند و معمولی ترین کج فهمی ها مربوط به مدل های عینی هستند.
        4) از چندین مدل استفاده کنید تا واژگان مخصوص و کج فهمی های فضایی (سه بعدی) را نشان دهد. دانش آموزان با حالت های سه بعدی مربوط به مدل ها مشکل دارند و معمولااز طریق تکالیف و تمرین های کلاسی با مدل ها آشنا می شوند. استفاده از چندین مدل نمایشی علاوه بر واژگان مربوط به متون دیگر (مثل ابر یا لایه الکترونی و دیواره سلولی و غیره) می تواند توصیفی از حالت ویژه را با معانی گیج کننده مقایسه کند.
        حال بیایید به دانش آموزان خود کمک کنیم با کج فهمی هایشان روبه رو شوند
    قبل از معرفی مطلبی جدید در کلاس یا آزمایشگاه، تامل درباره کج فهمی های ممکن و بازبینی آنها مفید است. با استفاده از سوال و بحث، کج فهمی های اضافی را نیز مورد کاوش قرار دهید. دانش آموزان اغلب با تنوع تصورات از قبل شکل گرفته، خود شما را متعجب خواهند کرد. با مرور مجدد مفاهیم مشکل یا بد فهمیده شده، در چند روز بعد می توانید به دانش آموزان در تشخیص کج فهمی های خود کمک کنید. برخی از کج فهمی ها را می توان با توضیح خواستن از دانش آموزان در مورد یک موضوع یا یک پدیده، آشکار کرد. برای مثال پیش از ارائه درس، از دانش آموزی بخواهیم یک اتم را روی تابلو رسم کند. حتی دانش آموزانی که پیش زمینه دبیرستانی قوی دارند نیز یک هسته رسم کرده و الکترون ها را در مدارهای جداگانه در اطراف آن مانند منظومه شمسی قرار می دهند. اگر دانش آموزان ابتدا مدل خودشان را رسم کنند و سپس جواب های آنها در کلاس به بحث گذاشته شود، در شناسایی مدل های قبلی موجود در ذهن فراگیران به معلم کمک می شود.
        با توجه به اهمیت این موضوع، کج فهمی دانش آموزان پیش دانشگاهی در مفاهیم الکتروشیمی کتاب درسی شیمی خود توسط آقای امراله کوهی یکی از دانشجویان کارشناسی ارشد آموزش شیمی اینجانب در دانشگاه شهید رجایی مورد بررسی قرار گرفت. در این بررسی 331 دانش آموز دوره پیش دانشگاهی از مناطق آموزشی مختلف شهر تهران پس از تدریس الکتروشیمی به وسیله پرسش نامه ای که دارای 7 سوال 4 گزینه ای و یک سوال تشریحی باز پاسخ بود مورد آزمون قرار گرفتند.
        نتایج به دست آمده کج فهمی های گزارش شده توسط محققان مختلف، از دیگر کشورها را تایید کرد. همچنین موارد جدیدی از کج فهمی در این تحقیق مشخص شده که می توان به نحوه تشخیص واکنش های اکسایش کاهش و چگونگی انتخاب مبنا برای پتانسیل های کاهشی استاندارد اشاره کرد. در پژوهشی دیگر توسط سرکار خانم معصومه شاه محمدی دانشجوی کارشناسی ارشد آموزش شیمی، به بررسی کج فهمی معلمان شیمی در بحث آنتروپی پرداخته شد.
    نتایج بررسی نشان داد در جنبه های مختلف مفهوم آنتروپی کج فهمی هایی وجود دارد که می تواند در آموزش این مفهوم، اختلال ایجاد کند. بنابراین لازم است کج فهمی ها در برنامه درسی ملی پیش بینی شده و باید برنامه ریزان درسی و متخصصان تالیف کتب درسی کج فهمی های احتمالی را به منظور دستیابی بیشتر به اهداف آموزشی، شناسایی کنند

magiran.com > روزنامه جام جم > شماره 2582 23/3/88 > صفحه 14 (جامعه) > متن

نوشته شده در ۱۳۸۸/۳/٢۸ساعت ٩:۳٢ ‎ق.ظ توسط شیوا همتی نظرات ()

آدرس زیر در بردارنده دوره های آموزشی زیر است . لطفا مراجعه بفرمایید:

http://www1.schoolnet.ir/fa/training

نوشته شده در ۱۳۸۸/۱/٦ساعت ۱٠:۳٤ ‎ق.ظ توسط شیوا همتی نظرات ()

نوشته شده در ۱۳۸٧/٩/۸ساعت ٩:٥٧ ‎ب.ظ توسط شیوا همتی نظرات ()

نوشته شده در ۱۳۸٧/٩/۸ساعت ٩:٤٢ ‎ب.ظ توسط شیوا همتی نظرات ()

     همکاران محترم سلام

 

با روش تدریس کاوشگری  بیشتر آشنا شوید .

 

جوهر واساس الگوی کاوشگری آن است که دانش آموز ان از طریق معلم ،کاوش علمی را بیا موزند.به عبارتی تدریس کاوشگری عبارت است از ارائه سوال و موقعیتی که در آن مسئله وجود داشته باشد و کشاندن دانش آموزان به طور غیر مستقیم ، در جریان تفکر علمی است.

این روش مبتنی بر مشارکت فعال دانش آموزان در یاد گیری است وبه آنها جهت می دهد تا بهتر بتوانند زمینه های جدیدی را کشف نما یند.

 

با نحوه تدریس این روش در اولین مجمع عمومی جغرافیا مورخ 17/9/87بیشتر آشنا شوید.

 

               ساعت 15 دبیرستان شهید مطهری( تجریش اول جعفرآباد)

                              با تشکر گروه جغرافیامنطقه یک

نوشته شده در ۱۳۸٧/٩/۸ساعت ٩:۱٦ ‎ب.ظ توسط شیوا همتی نظرات ()

نوشته شده در ۱۳۸٧/۸/٢٦ساعت ٩:٠۸ ‎ق.ظ توسط شیوا همتی نظرات ()

نام yahoo مخفف عبارت (yet another herarchil of ficus oracle)  است که در لغت به معنای هنوز سلسله دیگری از مشاوران وجود دارند می باشد .

اما دلیل واقعی پدیدآورندگان آن برای انتخاب این نام خود کلمه yahoo بود، yahoo نام موجودات کوچکی است که در داستان گالیور به آن اشاره شده است. سایت yahoo یکی از کارآمدترین، پرترافیک ترین و محبوب ترین موتورهای جستجو در اینترنت است.این سایت در آوریل سال 1994 توسط دیوید فیلو و جری یانگ دانشجویان دکترای مهندسی برق از دانشگاه استانفورد ایجاد شد.

دیوید فیلو اهل لوئیزیاناست و در رشته مهندسی کامپیوتر دانشگاه تولین تحصیل می کرد و پس از آنکه در کالیفرنیا در رشته مهندسی برق مشغول تحصیل گردید در یک پروژه تحقیقاتی دانشگاه در خصوص طراحی به کمک کامپیوتر با جری یانگ آشنا شد.

یانگ و فیلو ابتدا yahoo را برای قرار دادن مطالب مورد علاقه خود بر روی اینترنت ایجاد نمودند و سپس آن را برای احتیاجات اولیه خویش از قبیل ارسال و دریافت نامه های الکترونیکی،اخبار،یادداشت مورد استفاده قرار دادند.

این سایت در ابتدا برای مشاهده تنها قابلیت حرکت صفحه در یک جفت را داشت اما در مدت زمان کوتاهی به دلیل بزرگی فهرست و حجم زیاد اطلاعات،جستجو در آن به سختی صورت می گرفت.

بنابراین جری و دیوید ابزاری را ایجاد کردند که به آنها اجازه می داد تا به صورت طبقه بندی شده اطلاعات و آدرسهای ارتباطی خود را لیست کنند.

این امکان، سایت را با مرورگرهایی مانند نت اسکیپ و موزائیک شبیه نمود اما این آغاز فعالیت http://www.yahoo.com  نبود و به خاطر دستورات دسترسی خاص فقط برای پدیدآورندگان آن قابل استفاده بود.

تا اینکه با افزودن ابزاری عمومی تر و قرار گرفتن آن بر روی شبکه، دسترسی به آن برای عموم میسر شد.اما بسیاری از کاربران از وجود آن اطلاعی نداشتند. فعالیت yahoo در هیچ یک از گروههای خبری اینترنت معرفی نشد و هیچگاه ثبت نگردید. در این مقطع از حیات سایت yahoo اکثر کاربران آن را دوستان یانگ و فیلو تشکیل می داد و کاربران آن از طریق معرفی این سایت به دیگر کاربران اینترنت باعث رشد آن شدند.

اما به دلیل آنکه واقعا برای آن تبلیغی نمی شد رشد کاربران آن بسیار کند بود و تنها شاید صد دسترسی در روز با این سایت برقرار می شد به همین خاطر نیز هیچ تقاضایی از سوی کاربران برای افزودن آدرسهای ارتباطی شان به yahoo صورت نمی گرفت.

اما با گذشت  زمان و تغییر شرایط،دسترسیها در هر ماه تقریبا دو برابر می شد و هر روز تعداد بیشتری از این سایت استفاده می کردند. پس از مدتی توسط برخی از جستجوگرها شبکه yahoo به صورت خودکار ثبت شد .

پس از این شروع حقیرانه،yahoo اندک اندک به یک راهنمای جهانی اینترنت تبدیل شد و به صورت یک شرکت بین المللی ارتباطات و تجارت در رسانه های گروهی در آمد.       

طبق آمار ارائه شده در آخرین مصاحبه با یانگ و فیلو تعداد دسترسی ها در روز به بیش از چهار میلیون دسترسی رسیده است.

اما پدیدآورندگان آن این رشد نجومی را دراماتیک می دانند بخصوص زمانی که سرویس دهندگان بزرگی مانند (sun at&t,hp,dec و…) آن را به کاربرانشان معرفی می کنند.

افزایش کاربران و تعداد دسترسیها به yahoo پدیدآورندگان را برای سریع تر کردن زمان دسترسی مجبور ساخت که در مقطعی تصاویر را کاملا حذف نمایند و آن را به صورت یک سایت کاملا متنی درآورند. اما بعد از مدتی تصاویر محدودی با کوچکترین حجم ممکن به سایت افزوده شد.

مرکز اصلی سایت در سانتاکلارای کالیفرنیا واقع است و هم اکنون yahoo در پنجاه ودو شهر آمریکا و بیست وچهار کشور در نقاط مختلف جهان سایت محلی اینترنت ایجاد نموده است.

نکته حائز اهمیت در این بررسی کوتاه، رشد و پیشرفت سایت yahoo درمدتی کمتر از هفت سال است . نکته ای که بایستی از بسیاری جهات مورد توجه قرار گیرد که چگونه علاقه دو دانشجو با شروعی ساده اکنون تبدیل به یکی از پرطرفدارترین سایت های جهان شده است و ضمن ایجاد هزاران فرصت شغلی سود هنگفتی را نیز نصیب پدیدآورندگان خود می کند.

منبع : ضمیمه کاشف روزنامه جام جم

 

 

 

نوشته شده در ۱۳۸٧/۸/۱٩ساعت ۱:۱۱ ‎ب.ظ توسط شیوا همتی نظرات ()

یک چهارراه شلوغ و پر رفت و آمد رادر نظر بگیرید که ماشین ها، موتورسوارها، دوچرخه ها و آدمهای بسیاری در آن تردد می کنند. حال تصور کنید که این چهارراه هیچ چراغ راهنما یا پلیسی ندارد که برآمد و شد نظارت کند. چه پیش خواهد آمد؟ بسادگی می توان فهمید که عبورو مرور از این چهارراه غیرممکن است. تصادف، صدای بوق، راهبندان و مردم که با هم دعوا می کنند. واقعا وحشتناک است. بهتر است فکرش را هم نکنیم.

اما چرا مثال چهارراه را زدیم، چون مغز رایانه هم مانند یک چهارراه است که در هر لحظه اطلاعات مختلفی به آن وارد می شود و اطلاعاتی از آن خواسته می شود و برنامه های مختلفی هم، همزمان در حال اجرا هستند، مثلا شما همین طور که برنامه ای می نویسید یا چیزی تایپ می کنید، می خواهید به موسیقی هم گوش دهید. همچنین رایانه باید ارتباط دائمی خود را با دستگاه های جانبی مثل موس حفظ کند، پس باید کسی یا چیزی باشد که همه این کارها را کنترل کند، درست مثل پلیس یا چراغ راهنمایی همان چهارراه در دنیای رایانه به این پلیس سیستم عامل مجموعه ای از چند برنامه در قالب یک بسته نرم افزاری است که سازماندهی اطلاعات در حافظه، مدیریت دستگاه های جانبی(پرینتر، اسکنر، موس و...)و اجرای برنامه ها را به عهده داردوقتی که رایانه را روشن می کنیم پیش از هر چیز، رایانه تمام اجزای اصلی خود مثل حافظه اصلی، دستگاه های ورودی و خروجی (مانیتور، صفحه کلید و...) و حافظه های کمکی را بررسی می کند تا اطمینان یابد که مشکلی ندارد. پس از آن یک کپی از قسمتهای مهم سیستم عامل در حافظه اصلی رایانه قرار می گیرد و از این زمان است که تمام برنامه ها و کارهای نرم افزاری همچون واژه پردازی، ذخیره و بازیابی اطلاعات، دریافت یا ارسال داده ها و... تحت قوانینی که سیستم عامل وضع می کند، اجرا می شوند. همچنین سیستم عامل چگونگی ارتباط برنامه با شما را نیز کنترل می کند. علاوه بر این، سیستم عامل مجموعه برنامه هایی را با نام برنامه های سودمند در اختیار کاربر قرار می دهد تا کار کردن با رایانه را ساده تر کند، مثل فهرست گرفتن از اطلاعات حافظه، آماده سازی دیسکها و پیدا کردن خطاهای دیسک و... سیستم عاملها انواع مختلفی دارند. سیستم عاملهایی که روی رایانه های شخصی نصب می شوند مثلDOS و ویندوز68 و سیستم عاملهایی که روی شبکه ها نصب می شوند مثل یونیکس و ویندوز2000 سیستم عامل ویندوز که سیستم عامل ویندوز که سیستم عامل شناخته شده ای است در ابتدا به صورت نرم افزاری بود که به کمکMs-Dos اجرا می شد؛ اما از نسخه ویندوز95به بعد، یک سیستم عامل مستقل شد. کار کردن با ویندوز بسیار جالبتر و راحت تر ازDos است؛ چرا که هم گرافیکی است و هم می تواند در یک زمان بیش از یک برنامه را اجرا کند که به این حالت، چند وظیفه ای(Multi Tasking) می گویند. نسخه ای از ویندوز به نام ویندوزNT روی شبکه ها نصب می شد که در حال حاضر جای خود را به ویندوز2000 داده است. سیستم عامل یونیکس هم یک سیستم عامل قوی و قدیمی است که بیشتر برای شبکه ها مناسب است. در این سیستم، عامل هر کاربر نام و رمز عبور مخصوص به خود را دارد، از مهمترین خصوصیات سیستم عامل یونیکس وابسته نبودن آن به سخت افزار خاصی است؛ بنابراین برای مدیریت هر گونه رایانه ای(حتی ابر رایانه ها) می توان از آن کمک گرفت. سیستم عامل دیگری که چندی است علیه ویندوز قد علم کرده است، لینوکس نام دارد و مبتنی بر یونیکس است که البته کار با آن برای غیر حرفه ای ها کمی مشکل است و از امنیت بسیار بالایی برخوردار است. شما می توانید بر اساس نیاز خود و علاقه تان هر سیستم عاملی را که می خواهید روی رایانه نصب کنید یا سیستم عامل موجودتان را عوض کنید و اگر از هیچکدام از سیستم عاملهای موجود راضی نیستند، آستین بالا بزنید و یکی برای خودتان بنویسید.

منبع : ضمیمه کاشف روزنامه جام جم

 

 

 

 

 

نوشته شده در ۱۳۸٧/۸/۱٩ساعت ۱:۱٠ ‎ب.ظ توسط شیوا همتی نظرات ()

شاید بتوان گفت سریعترین پیشرفت در قطعات کامپیوتر مربوط به هارددیسک است، البته اصول و تکنولوژی تولید آن مانند قطعاتی چونCPU و کارت گرافیک رشد نکرده  اما از نظر ظرفیت که مهمترین فاکتور دستگاههای ذخیره اطلاعات به شمار می رود سیری بسیار سریع را طی کرده است. به طور نمونه 7یا 8سال پیش هارددیسک 80مگابایتی کمی زیاد به نظر می رسید اما امروزه صحبت از 80گیگابایت فضای ذخیره اطلاعات بسیار معمولی به نظر می آید، یعنی 1000برابر پیشرفت در عرض 8سال البته این پیشرفت شاید خیلی عادی به نظر برسد زیرا تا همین 4 سال پیش رسانه های کامپیوتری اینقدر پیشرفت نکرده بودند و به همین دلیل سعی برای افزایش فضا کاری بیهوده بود. اما با گسترش روزافزون فناوری های چندرسانه ای از جملهMPEG وMP3 نیاز بود تا فضای کافی برای ذخیره این فایل ها به وجود بیاید و دقیقا به همین دلیل روند تولید هاردهای ظرفیت شتاب بیشتری به خود گرفت. البته تنها ظرفیت هاردها نبود که افزایش یافت بلکه سرعت، ضریب ایمنی، دقت و کارایی آنها نیز نیز افزایش چشمگیری یافت. چرا که اگر قرار بود تنها ظرفیت هارددیسک ها افزایش یابد عملا غیرقابل استفاده می شدند. زیرا به خاطر حجم بالای اطلاعات، زمان بسیاری برای نقل و انتقال آن تلف می شد.

 از سویی حوادثی که سابقا بخش کمی از اطلاعات را تهدید می کرد اکنون بخش قابل توجهی از فایل ها را مورد تهدید قرار می داد. در حال حاضر هاردهایی که مصارف عادی دارند به دو دسته کلی تقسیم می شوند. داخلی(Internal) و خارجی (External) در گروه اول2 رابط معروف وجود دارد که تقریبا تمامی هاردهای داخلی از یکی از این 2 رابط استفاده می کنند. EIDE وSCSI که اولی عمومیت بیشتری داردو تفاوت این دو رابط در نحوه اتصال و سرعتشان می باشد. جدیدترین تکنولوژی در رابطEIDE که معروف بهUDMAATA133 است توانایی انتقال 133 مگابایت اطلاعات در ثانیه را دارد. ضمن این که هر کانال IDE حداکثر2 دستگاه مختلف را همزمان پشتیبانی می کند که طول کابل آنها از حدود 50 سانتی متر نباید تجاوز کند. اماSCSI در هر کانال خود پهنای باندی معادل 160 مگابایت دارد و توانایی به کارگیری همزمان 15 دستگاه مختلف را نیز داراست، ضمن این که در هنگام کار بهCPU بار زیادی را تحمیل نمی کند و آخر این که کابل هایی با طول حدود 2 متر هم با این پورت به خوبی کارمی کنند. به همین خاطر قیمت دستگاه هایی که برای کار با این پورت طراحی شده اند همیشه بالاتر از مشابه IDE آنهاست، اما این اختلاف قیمت در مواردی مانند سرویس دهنده های پرسرعت یا سیستم های تدوین ویدئویی نادیده گرفته می شود سرعت ازهمه چیز مهمتر است. اما کار کامپیوتر همیشه محدود به یک سیستم نمی شود و در بعضی مواقع لازم است تا فایل هایی با حجم بالا میان دو کامپیوتر منتقل شود و در صورتی که ارتباط شبکه ای جوابگوی این نیاز نباشد استفاده از هاردهای خارجی با صرفه ترین راه است. درهاردهای داخلی همیشه سرعت انتقال کانال ارتباطی بیشتر از سرعت بازخوانی اطلاعات درون خود هارد است به همین دلیل مشکلی از بابت سرعت ارتباط وجود ندارد اما در هاردهای خارجی یکی از مهمترین موارد، رابط این هاردهاست! چرا که در خیلی از موارد بیشترین تاخیر مربوط به سیستم ارتباطی است نه خود هارددیسک. هم اکنون چهار نوع رابط خارجی برای کامپیوتر وجود دارد،SCSI از همه پرسرعت تر و دقیقا مشابه نوع داخلی آن است و اکثرا کارتی که یک رابط داخلی SCSI به کامپیوتر اضافه می کند، یک پورت خارجی هم دارد. البته باز هم قیمت این پورت از باقی رابط ها بیشتر است. USB معروفترین و   همین طور کم سرعت ترین رابط برای این منظور می باشد که استفاده از آن توصیه نمی شود مگر در مواردی که حجم کل  هاردپایین باشد، در غیر این صورت نقل و انتقال اطلاعات زمان زیادی را تلف خواهد کرد. FireWire در رابط های معمولی پرمصرف ترین و مناسب ترین آنهاست که با سرعتی معادل 50مگابایت در ثانیه تقریبا مشکلی در جابجایی فایل ها ایجاد نمی کند. البته USB2.0 که یک پورت و رابط جدید است که از سرعتی بالاتر در حدود 60 مگابایت در ثانیه پشتیبانی می کند هنوز در ابتدای راه است و به اندازهFireWire عمومیت ندارد.

منبع : ضمیمه کاشف روزنامه جام جم

 

 

 

 

 

نوشته شده در ۱۳۸٧/۸/۱٩ساعت ۱:٠٧ ‎ب.ظ توسط شیوا همتی نظرات ()

تا چندی پیش، جهت اجرای هر یک از قالبهای فایلهای رسانه ای (media)، به یک نرم افزار player خاص احتیاج داشتید تا بتوانید آن فایل صوتی یا تصویری را از اینترنت یا شبکه محل دریافت نموده، بشنوید یا ببینید. اما امروزه، نرم افزارهای زیادی برای اجرای فایلهای چندرسانه ای (multi media)  وارد بازار تجارت نرم افزارهای کامپیوتری شده اند که بیش از آن که با هم به رقابت بپردازند، مکمل یکدیگرند. از میان این نرم افزارها، می توان بهReal Player,Xing player , windows media player وQuick time اشاره نمود که البته Xing مدتی است که توسط Real خریداری شده است. پیدایش فایلهای چند رسانه ای Stream نیز، بازار کار این نرم افزارها را جالبتر و جذابتر کرده است. این مفهوم، به فایلهای صوتی ـ تصویری اطلاق می شود که برای آغاز پخش این فایلها، نیاز به دریافت کامل آنها از شبکه نیست. بلکه player شما، پس از دریافت قسمتی از فایل، آن را در بافر خود ذخیره نموده و شروع به پخش آن می نماید. بقیه فایل نیز در حین پخش آن دریافت و ذخیره می شود. به این ترتیب شما می توانید یک فایل صوتی ـ تصویری با سرعت نسبتا خوبی از اینترنت دریافت و پخش نمایید. سرعت پخش این دسته فایلها، یکی از مواردی است که این نرم افزارها سعی در بهینه کردن آن دارند. بد نیست که با یکی از این نرم افزارها آشنا شویم.

Microsof windows media player ، یکی از نرم افزارهای قوی و قابل توجه، جهت دریافت و پخش فایلهای صوتی تصویری است که بیشتر قالب های معمول این فایل ها را پشیبانی می کند. این نرم افزار که محصول شرکت مایکروسافت است، اغلب به همراه ویندوز روی سیستم نصب می شود . بسیاری از کاربران از این نرم افزار فقط برای پخش فایلهای صوتی استفاده می کنند، در حالیکه شما می توانید برای شنیدن یا دیدن اخبار زنده تیمهای ورزشی دلخواهتان، مرور یک موسیقی ویدیوی در یک وب سایت، دیدن و شنیدن یک کنسرت یا سمینار یا دیدن قسمتهایی از یک فیلم جدید از آن استفاده نمایید. کافی است روی یک فایل چند رسانه ای در Explorer Windows یا یک لینک در صفحه وب که به فایلی که مورد نظر شماست اشاره می کند، کلیک کنید تا شاهد قدرت این نرم افزار باشید. ضمنا اگر مسیر فایل ذخیره شده روی کامپیوترتان یا URL فایلی در یک وب سایت را بدانید.

می توانید آن را از طریق این نرم افزار اجرا کنید. ازویژگیهای این نرم افزار، واسط کاربر ساده آن است که کار با آن را برای هر کاربری آسان می سازد. علاوه بر آن، این امکان برای شما وجود دارد که درباره اینکه چه اجزایی در پنجره این نرم افزار دیده شوند، تصمیم بگیرند، البته این موضوع به فایلی که اجرا می شود هم بستگی دارد. یکی از خصوصیات خوب این نرم افزار، امکان دیدن previem از یک show است. show  به فایلهای مجازی صوتی، تصویری و یا صوتی ـ تصویری اطلاق می شود که زمانی که یک فایل رسانه ای باز می شود با ترتیب مشخصی اجرا خاص، قسمتی از فایل را که مربوط به آن marker است اجرا کنید. این نرم افزار همچنین قادر به پشتیبانی اجرای طولانی مدت یک فایل صوتی تصویری می باشد. به علاوه، با کنترل خودکار شرایط شبکه تنظیمات لازم را جهت بهترین دریافت و اجرا انجام می دهد. شاید بخواهید یک فایل را به دفعات معین یا حتی بطور نامحدود اجرا کنید. در این صورت این نرم افزار این امکان را در قسمت options در منوی view برای شما فراهم آورده است. در منوی favorites این نرم افزار نیز، تعدادی لینک به بعضی فایلهای صوتی تصویری جالب وجود دارد و خود شما نیز می توانید، فایلهایی را به این مجموعه اضافه کنید تا به آسانی به فایلهای مورد علاقه تان دسترسی پیدا کنید.

تغییر اندازه صفحه تصویر، تنظیم صدا به وسیله کلیدهای جهت دار بالا و پایین صفحه کلید و تغییر ظاهر پنجره player  نیز از دیگر خصوصیات آن است. اگر در کار کردن با این نرم افزار به مشکل برخوردید، نگاهی به منوی help آن بیندازید. در قسمت content  بسیاری از مشکلات احتمالی کاربران تحت عنوان کاربران troubleshooting لیست شده و به آن پاسخ داده شده است.

به روز ساختن این player نیز بسیار ساده است. هر زمان که نگارش این نرم افزار ارتقاء پیدا کند، بطور خود به خود جعبه محاوره ای باز می شود که امکان ارتقاء نرم افزار را برای شما ایجاد می کند. اگر این جعبه را غیر فعال کنید، یک منوی upgrade  یادآوری، به میله منوی شما اضافه می شود. همچنین از طریق منوی help نیز می توانید، نگارش نرم افزار خود را ارتقاء دهید.

منبع : ضمیمه کاشف روزنامه جام جم

 

 

 

نوشته شده در ۱۳۸٧/۸/۱٩ساعت ۱:٠٥ ‎ب.ظ توسط شیوا همتی نظرات ()

وعده های مختلف درباره خدمات افزایش سرعت ارتباط با اینترنت معمولا به نتایج مختلفی منتهی می شود؛ اما خانواده جدیدی از محصولات نرم افزاری، حرف جدیدی برای گفتن دارند و آن ارائه خدمات دسترسی با سرعت بالا، بدون پرداخت هزینه سنگین فراهم می کنند. این بسته های نرم افزاری مخصوص ارتباط با اینترنت که سرعت انتقال اطلاعات را افزایش می دهند، برای انواع مختلف رایانه های موجود در بازار به شکلهای گوناگون ارائه شده است. در رایانه های شخصی نرم افزارهای سرعت دهنده‌‌‌‌‌‌Prople Accelerator، در رایانه های همراه کیت سخت افزاریBlueKite و برای رایانه های دستی و یا حتی تلفنهای همراه بسته الحاقیThunder Hawk این وظیفه را به عهده گرفته اند. نرم افزارها یا سرویس های شتاب دهنده از روشهای گوناگونی برای افزایش سرعت ارتباط با وب بهره می برند که هر روش با روشهای دیگر کاملا متفاوت است. نرم افزارهای افزایش سرعت از نوع Prople Accelerator مدعی هستند که حداقل از صد روش متفاوت برای نیل به ارتباط سریعتر بهره می برند، که در نتیجه قادرند سرعت ارتباطdial-up را نسبت به حالتهای عادی بین 2 تا 5 برابر بهبود بخشند. از جمله روشهای پراستفاده می توان به فشرده ساختن اطلاعات انتقالی از جمله کد نرم افزارها، گرافیک صفحات وب، آگهی ها و حتی کدهایHTML بدنه صفحات وب اشاره کرد. شرکتهای ارائه دهنده این گونه خدمات معمولا رایانه های سرور خود، موسوم بهproxy servers را در نقاط استراتژیک شبکه اینترنت در سرتاسر دنیا نصب می کنند و با نگهداری نسخه های کاملی از اطلاعات پر در خواست(Mirror) زمان دسترسی کاربر به اطلاعات مورد نیاز را کاهش می دهند  اما نکته اساسی در این است که این گونه خدمات و نرم افزارها در دسترس عموم قرار نمی گیرد و کاربردهای خاصی دارند. بنابراین هنوز هم بهترین راه برای افزایش سرعت ارتباط با اینترنت برای کاربران رایانه های شخصی و مصارف خانگی، پرداخت هزینه بیشتر برای مودم های با پهنای باند وسیعتر یا خطوط ارتباطی کابلی یا اشتراک خطوط ارتباطی تلفنی دیجیتالیDSL است. خطوطDSL معمولا 10 تا25 بار سریعتر از ارتباطdial-up در خطوط تلفنی عادی هستند و مودم های کابلی بین 20 تا 100 برابر سریعترند. در انواع رایانه های همراه، بهترین روش برای افزایش سرعت ارتباط، پرداخت هزینه برای دسترسی به آخرین نسل شبکه های بی سیم است. مسلما روشهای بالا از مطمئن ترین روشهای افزایش سرعت است و بدون بهره گیری از فناوری های جدید، دسترسی سریع به اطلاعات وب غیرممکن است؛ اما این چیزی نیست که عموم کاربران دنبال آن هستند. برای آن دسته از کاربرانی که نمی خواهند برای سرویس های با فناوری پیشرفته ماهانه 40 تا 50 دلار و برای انواع بی سیم تا100 دلار هزینه بپردازند، به کارگیری شتاب دهنده های نرم افزاری مرورگرهای وب می تواند راه حل مناسبی باشد. در روشهای فشرده سازی، فقط اطلاعات جدید از شبکه وب گرفته می شود و مابقی اطلاعات که از زمان آخرین انتقال تغییری پیدا نکرده اند، از سرورهای شرکت در نزدیکترین نقطه و با سرعت بالا گرفته می شود. در روشProple به سرعت دسترسی بر صفحات وب و نامه های الکترونیکی مبتنی بر وب(Web Based) افزوده می شود؛ ولی بر دسترسی به انواع دیگر نامه های الکترونیکی همانندPop3 یا، اطلاعات در حالDownload، تاثیری نخواهد داشت. شرکتهای بزرگ خدمات رسانی اینترنت در دنیا همانند شرکتAOL از 7 سال گذشته تاکنون، فناوری هایی را برای فشرده سازی رشته های اطلاعات در حال انتقال در شبکه های خود به کار گرفته اند. شرکت خدمات شبکه اینترنتAkamai، ساختاری سرورهای شتاب دهنده در نقاط حیاتی سرتاسر شبکه اینترنت ایجاد کرده است. این ساختار بار نگهداری اطلاعات و مطالب پر کاربرد میان کاربران، نسخه کپی اطلاعات پایگاه اصلی را سریع به کاربران ارائه می کند و به طور غیر مستقیم به کاربران وب کمک می کند. این فناوری پیچیده در دنیایIT  با نام تحویل محتوا(Content Delivery) شناخته می شود. شرکتArtera Group Inc نیز با تقسیم اطلاعات مورد نیاز به2 قسمت و 2 درخواست جداگانه برای هر قسمت از اطلاعات در شبکه وب، فایلهای مختلف از جمله گرافیک و غیره را سریعتر دریافت می کند. این شرکت، سرعت مرور کردن صفحات وب را تا50 درصد و سرعتdownload اطلاعات را تا 20درصد افزایش می دهد. البته این روش برای کارایی خود نیاز به2 خط تلفن، 2 ارتباط به اینترنت و 2 امتیاز اینترنت دارد. بازار شتاب دهنده های سرعت ارتباط با وب در خانواده رایانه های دستی(Handheld) نیز رشد بسیار مطلوبی داشته شرکتBluekite  از سان فرانسیسکو مدعی است که با به کارگیری روش این شرکت، کاربر قادر خواهد بود سرعت انتقال اطلاعات بی سیم بر روی رایانه دستی خود را تا56 کیلوبایت در ثانیه که معادل سرعت ارتباط از طریق خطوط تلفنی عادی در امریکاست،  افزایش دهد، این مقدار به معنای3 تا 5 برابر شدن سرعت مرور صفحات وب خواهد بود.

اما در این میان، روشی را که غول تولیدکننده پردازنده در دنیا؛ یعنی شرکت اینتل، پیشنهاد می کند بسیار جالب است. همانند تعداد بسیاری از کاربران دیگر، رایانه جدید و پیشرفته تری را تهیه و همراه با آن، از یک ارتباط اینترنتی سریعتر و گرانتر استفاده کنید!

منبع : ضمیمه کاشف روزنامه جام جم

 

 

 

 

نوشته شده در ۱۳۸٧/۸/۱٩ساعت ۱٢:٥٩ ‎ب.ظ توسط شیوا همتی نظرات ()

چند سال است که کاربر ویندوز هستید؟ فکر نمی کنید زمان آن رسیده است که حرفه ای تر عمل کنید، تلنگری به ویندوز خود بزنید و کارآیی آن را افزایش دهید؟! با ما همراه شوید و با به کار بردن نکات زیر، ویندوزهایی کارا، سریع و جذاب تر داشته باشید.

 1-هر چه زرق و برق ویندوز کمتر باشد، کارایی آن بیشتر است. روی صفحهdesktop کلیک سمت راست کنید وproperties را برگزینید. آن گاه به پوشهEffects بروید وeffectهایی که ضروری نیستند را غیرفعال کنید. چنانچه از ویندوزXP استفاده می کنید، انتخاب گزینهAdjust for best Performance کارایی ویندوز را در بهترین حالت قرار می دهد.

2-گاه به نظر می رسد منوها و زیرمنوهای ویندوز تمامی ندارند. برای افزایش سرعت باز شدن منوهای ویندوز می توانید رجیستری(Registry) آن را دستکاری کنید؛ اما روش ساده تر آن است که از ابزارTweak UI استفاده کنید. با این نرم افزار رایگان که روی تمام نسخه های ویندوز قابل اجراست، می توان بسیاری از ویژگی های ظاهری ویندوز را دستکاری کرد. افزایش سرعت باز شدن منوها و انتقال فهرست هایی مانندStart up از جمله کارهایی است که می توانید با این نرم افزار انجام دهید.

3-هر چه تعداد زنگها بیشتر باشدؤ سیستم شما حافظه و پردازش بیشتری برای نمایش آنها اختصاص خواهد داد. اگر ازسیستم های قدیمی استفاده می کنید، با کم کردن تعداد رنگهای نمایش داده شده، کارایی آن را افزایش دهید. برای این کار روی صفحهdesktop کلیک سمت راست کنید. از منوی ظاهر شدهproperties را برگزینید. پوشهsetting را انتخاب کنید و چنانچه قسمتColors شماbit-32 است، گزینهbit-16 را برگزینید. ( در ویندوزXP این 2 گزینه با اسامیHighest  وmedium شناخته می شوند.)

4-آنچه مسلم است هر چهRAM رایانه شما بیشتر باشد، سرعت و کارایی آن بالاتر است. این موضوع، زمانی که از پردازشگرهایی با سرعت300 تا 500 مگاهرتز استفاده می کنید، بیشتر مشهود است. وجود دست کم128 مگابایت( ترجیحا256 مگابایت) برای سیستم شما الزامی است.

5-با اختصاص فضای بیشتری برای فایلهای موقتی(Temporary)، از قفل کردن(Crash) ویندوز خود جلوگیری کنید. معمولا فضایی معادل2 برابر فضایRAM   برای این کار کافی است. به عنوان مثال اگر128 مگابایتRAM دارید، 256 مگابایت را دیسک سخت خود را برای ویندوز خالی نگه دارید.

هر چند وقت یک بار نیز به فهرستTEMP در دایرکتوری ویندوز مراجعه و آن را بر اساس تاریخ مرتب(sort) و فایلهایtmp، مربوط به روزهای قبل را پاک کنید.

 6-Disk Cleanup ویندوز وسیله مناسبی برای تمیز کردن آن از فایلهای غیرضروری است.  این ابزار را می توانید در مسیرStartPrograms/Accessories/SystemTools/DiskCleanup

بیابید. هراز چندگاهی به کاربردن ابزارهای دیگری چونScandisk وdefray نیز خالی از فایده نخواهد بود.

7-ویندوز یک تنظیم موتور خودکار به نامMaintenance Wizard نیز دارد.

این ابزار می تواند برنامه های شما را سریعتر از گذشته اجرا کند، فشای دیسک سخت را افزایش داده، کارایی سیستم شما را در بهترین حالت ممکن قرار دهد.

Maintenance Wizard نیز در همان منویSystem Tools قرار دارد. برای کار با آن بهتر است از گزینهCustom استفاده کنید، تنظیمات آن را خودتان انجام دهید.

8-اگر از2 عدد دیسک سخت در رایانه خود بهره مند هستید، این شانس را دارید که کارایی ویندوز را از طریق آنها افزایش دهید. در واقع ویندوز را روی یکی از دیسکها نصب کنید و به او بگویید که برای فایلهایSwap خود از دیسک سخت دوم استفاده کند. برای این کار کافی است روی آیکنMy Computer کلیک سمت راست کرده، گزینهProperties را انتخاب کنید. پوشهPeformance را برگزیده و روی کلیدVitualMemory کلیک کنید. با انتخاب گزینهLetme Specify myown virtual Memory Settings دیسک سخت دوم را برگزینید. این تغییرات پس از یک بار راه اندازی مجدد ویندوز اعمال خواهد شد.

9- هنگام نصب نرم افزارها دقت کنید که تمامی آنها روی یک درایو نصب شوند. بهتر است هنگام پارتیشن بندی دیسک سخت خود، پارتیشن :C را به گونه ای تعریف کنید که تنها ویندوز و نرم افزارهای خاص سیستمی روی آن نصب شوند.

سایر نرم افزارهای خود را در پارتیشن های دیگر نصب کنید. به عنوان مثال بهتر است بسته نرم افزاریMicrosoft office در پارتیشن دیگری بجز پارتیشن :C نصب شود.

10-حرفه ای ترها با دستکاری رجیستری ویندوز، کارایی و سرعت آن را در بسیاری از موارد افزایش می دهند؛ اما چنانچه آمارتور هستید نیز نگران نباشید. نرم افزارهایی چونRegclean مایکروسافت، شما را یاری خواهند کرد. این ابزار رایگان و بسیار کم حجم، رجیستری ویندوز را تمیز می کند و سرعت ویندوزتان را بخصوص هنگام بالا آمدن، افزایش می دهد.

11- هر چه تعداد نرم افزارهای موجود درStartup شما بیشتر باشد، ویندوزتان کندتر بالا می آید. از طریقStart /settings/ Taskbar&StartMenu و انتخاب پوشهStart Menu Programs می توانید نرم افزارهای غیرضروری را از پوشهStartup حذف کنید. کافی است روی دکمهRemove کلیک کنید، پوشهStartup را از فهرست نمایش داده شده،‌ برگزینید. نرم افزار مورد نظر را انتخاب و دکمهRemove را بزنید. توجه داشته باشید که با این کار نرم افزار مزبور تنها هنگام راه اندازی ویندوز اجرا نخواهد شد، وگرنه از روی سیستم شما پاک نمی شود. 12-استفاده ازFAT 32 به جایFAT 16 باعث افزایش کارایی هارددیسک شما و در نتیجه سرعت بیشتر ویندوز شما می شود. در صورتی که ازFAT16 استفاده می کنید می توانید در مسیر                                                     .startprograms/Accessoriessystem/Tools ابزارDiskconverter را بیابید و سیستم فایل رایانه خود را از 16 بیتی به 32 بیتی تبدیل کنید.

منبع : ضمیمه کاشف روزنامه جام جم

 

 

 

 

 

نوشته شده در ۱۳۸٧/۸/۱٩ساعت ۱٢:٥٦ ‎ب.ظ توسط شیوا همتی نظرات ()

ویندوزتان مرتب قفل(crash) می کند؟ تا به حال چند بار رایانه خود را فرمت کرده اید یا ویندوز آن را دوباره نصب کرده اید؟ فکر می کنید عمر مفید هر ویندوز چقدر است، یک ماه، یک سال یا؟

در اینجا نکاتی را درباره حفاظت از ویندوز بگوییم و این که چگونه از آن مراقبت کنیم تا طول عمر بیشتری داشته باشد.

1-همواره سعی کنید حداقل نرم افزارها را روی رایانه خود نصب کنید. هر چه تعداد نرم افزارهای شما بیشتر باشد، دردسر ویندوزتان بیشتر است هنگام خرید رایانه، از شرکت فروشنده بخواهید تنها سیستم عامل دلخواه شما را روی رایانه تان نصب کند و نصب کردن بقیه نرم افزارها را خود به عهده بگیرید. آنگاه با تحقیق و بررسی، تنها نرم افزارهایی را که واقعا موردنیاز شماست، روی رایانه نصب کنید.

هرگز از نرم افزارهای نسخه بتا(Beta Version) استفاده نکنید. نصب نرم افزارهای آزمایشی(Trial) نیز معمولا برای ویندوز دردسرساز است.

هنگام خرید رایانه هر یک از قطعات سخت افزاری را با دقت انتخاب کنید. مارکهای شناخته شده و معتبر قطعات می تواند شما را در این انتخاب یاری دهد. نامناسب بودن هر یک از این سخت افزارها یا درایورهای مربوط به آنها می تواند به کارآیی ویندوز شما صدمه بزند. از طرف دیگر، وقتی از سخت افزارهای شرکتهای معتبر استفاده می کنید، یافتن و به روزآوری(update) درایورهای آنها نیز ساده تر است.

3-حتما یک دیسکت راه اندازی سیستم(Startup Disk) داشته باشید. این دیسکت که معمولا هنگام نصب ویندوز ساخته می شود، زمانی که ویندوز دچار اشکال شده و سیستم نمی تواند از طریق دیسک سخت بالا بیاید، شما را یاری می کند.

اگر چنین دیسکتی ندارید، همین امروز دست به کار شوید و پیش از بروز هر مشکلی یک عدد دیسکتStartup بسازید و برای روز مبادا نزد خود نگه دارید.

( برای ساخت آن کافی است در پنجرهControl Panel روی آیکنAdd/Remove Programs کلیک کنید و پوشهStartup Disk را انتخاب کنید. آنگاه یک دیسکت خالی در درایو بگذارید وcreat Disk را برگزینید.)

4-شرکت مایکروسافت هرازگاهی نسخه به روزآوری شده ویندوزهایش را در سایت خود قرار می دهد.

شما نیز از این امکان استفاده کنید و ویندوز و کلیه نرم افزارهای خود را به روز کنید. اگر به اینترنت دسترسی دارید، این کار به سادگی و تنها با انتخابUpdate Windows از گزینهSettings منویStart صورت می گیرد. همچنین می توانید به شرکت مایکروسافت ایمیل بزنید و از مایکروسافت بخواهید در صورت به روزآوری هر یک از محصولات خود، شما را مطلع گرداند.

5-هر چند وقت یک بار رایانه خود را خانه تکانی کنید. هنگام کار با بسیاری از نرم افزارها فایلهای موقتی(Temporary Files) روی دیسک سخت رایانه شما ایجاد می شود که معمولا باید پس از خروج از نرم افزار مزبور پاک شوند، اما گاهی به دلایل مختلف این فایلهای به دردنخور و اضافی روی دیسک سخت باقی می مانند و بتدریج فضای آزاد آن و کارآیی ویندوز را کاهش می دهند.

این فایلها معمولا در فهرست هایWindows temp یاtemp ایجاد می شوند و پسوند آنهاtmp، یا bak است. به طور متناوب به این فهرست ها مراجعه و آنها را خالی کنید.

در ضمن می توانید در کل سیستم خود به دنبال فایلهایtemp بگردید و آنها را پاک کنید. برای این کار ازFind ویندوز و عبارتtmp، × استفاده کنید.

اگر اهل استفاده از اینترنت هستید، حتما گاه به فهرستWindows Temporary Internet Files سر بزنید و فایلهای موجود در آن را پاک کنید.

6-اگر نرم افزاری روی رایانه خود دارید که استفاده نمی کنید، آن راunistall کنید. در پاک کردن نرم افزارها، سعی کنید کلیه ردپاهای آن نرم افزار را از روی سیستم خود پاک کنید. هرگز آنها را مستقیماdelete نکنید. برای پاک کردن آنها می توانید از قسمتAdd/Remove Programs درControl Panel استفاده کنید.

در ضمن برخی از نرم افزارها خودشان امکانUninstall کردن را گذاشته اند. با این منظور کافی است به منویStart، گزینهPrograms بروید و در منوی باز شده نام نرم افزار را بیابید. اگر چنین امکانی تعبیه شده باشد، آن را در منوی مربوط به آن نرم افزار مشاهده خواهید کرد.

7-ویندوز امکانات خاصی را برای جلوگیری از بروز مشکلات و یا افزایش کارآیی دارد، امکاناتی چونDefrag؛ برای کنار هم قرار دادن تکه های فایلهای از هم گسیخته وscandisk؛ برای چک ردن دیسک سخت از نظر وجود سکتورهای خراب موجود در آن هراز چندگاهی استفاده از این امکانات خالی از فایده نخواهد بود.

8-وجود نرم افزارهای ضد ویروس(Antivirus) و فعال بودن آنها از ویندوز شما در مقابل ویروس ها حفاظت می کند. اگر کاربر اینترنت هستید، نرم افزارهای حفاظ(Firwall) نیز در محافظت از فایلهای شما و ویندوزتان موثرند.

نرم افزارهای کاربردی سیستمی چون(Norton Utility) به ویندوز کمک می کنند تا مشکلات جزیی به وجود آمده را رفع کند. هفته ای یک بار بهNotron Win Doctor( موجود در بسته نرم افزاریNU)  مراجعه کنید و ویندوز خود را با این دکتر حاذق ویزیت کنید.

9-پیش از خاموش کردن رایانه حتما ویندوز راShutdown کنید. در غیر این صورت امکان صدمه دیدن ویندوز بسیار بالاست. حتی اگر سیستم شما قفل کرده(Hang or Crash) با گرفتن همزمان3 کلیدCtrl، Alt و Del و بستن(End Task) نرم افزار قفل شده(Not Responding) و یا انتخابShutdown از پنجره ظاهر شده، ویندوز را در بستن فایلهایش یاری کنید.

10-رجیستری(Registry) ویندوز همانند قلب آن است. اگر کاربر حرفه ای نیستید، هرگز به آن وارد نشوید و اگر کار با آن را می شناسید، حتما پیش از اعمال هر گونه تغییر، از آن نسخه پشتیبان(Back up) تهیه کنید.

منبع : ضمیمه کاشف روزنامه جام جم

 

 

 

 

 

نوشته شده در ۱۳۸٧/۸/۱٩ساعت ۱٢:٢٥ ‎ب.ظ توسط شیوا همتی نظرات ()


Design By : Pichak